көр хоҥнорхой
Хатырык хоҥноххой буолан абыраабыта. П. Аввакумов

легко отделяющийся; легко снимающийся; хоҥноруттаҕас хатырык легко снимающаяся кора; ср. хоҥнорхой , хоҥностугас 1.

1) отделяющийся; хоҥностугас силим плохо держащий клей; ср. хоҥноруттаҕас , хоҥнорхой ; 2) перен. разг. лёгкий на подъём; хоҥностугас киһи лёгкий на подъём человек.

даҕ. Хоҥнорхой хахтаах туораахтаах (ньэчимиэн). ☉ Гималайский голозёрный (ячмень)
Ыалдьыттарыгар ньалбарааскы лэппиэскэлээх, күөрчэхтээх, арыылаах аһы баҕадыччы тарта. М. Доҕордуурап
русск. гималайский (ячмень)

д а ҕ. К э б э ҕэ с т и к л оглоруйар, арахсар, оннук дьүһүннээх. ☉ Л егко откалывающийся, некрепкий в основании или имеющий такой вид (о предметах в форме бугра). Логлорхой таас. Логлорхой буор. Тэҥн. логлоруттаҕас, хоҥнорхой

дьүһ. туохт. Иҥнэйэн, куоҕайан тур (мас туһунан этэргэ); төҥкөччү, нүксүччү тутун. ☉ Наклоняться, накреняться, будучи очень высоким (о дереве); сутулиться (о старом худощавом человеке высокого роста)
Мыраан үрдүгэр хоҥкугур төбөлөөх, куурбут лабаалардаах, хоҥнорхой хатырыктаах, хоппоҕор силистээх хохудал мас өрүскэ түһээри өҥкөйөн турар. Н. Якутскай
Ойуур саҕатыгар улахан тиит өҥкөйөр. Тиит чыпчаалыгар кэрэх ыйыыр куочай ыйаммыт. И. Гоголев
Аҕыс уон сааспын аҥаарыйа туоламмын, Үрүт уҥуоҕум өҥкөйөн, Күрэҥсийэ дьүдьэйэн, Үөдэним үүтүн өҥөйөн, Өлөр күнүм бүрүүкээн, олордоҕум үһү, оҕолоор. С. Зверев
ср. кирг. өҥкөй ‘наклоняться вперёд, нависать (напр., о скале)’

аат.
1. Кыыл төбөтүн икки өттүнэн сыҥаахтарын бараныыларынан (кулгаахтарын таһынан) ордук уһун көп түүлээх, хоҥнорхой холку тириилээх сирэ. ☉ Длинная шерсть у зверя на задней части шеи, переходящей в спину, загривок
Эһэни сабырҕаҕыттан, тайаҕы таныытыттан сиэтэр (өс ном.). [Бөрө] ороһулаан төрөөбүт оҕотун сабырҕаҕыттан ылла да ойуурга түһэн хаалла. В. Миронов
Толлоойук буруйдааҕы [кырса оҕотун], сабырҕаҕыттан өрө ыйаан тарахаччытан, тордох аттыгар аҕалбыта. И. Федосеев
Бааһырбыт эһэ өрө хорос гынаат саба түһүүтүгэр, киһи халбарыс гынан аһаран биэрдэ уонна …… сабырҕаҕыттан ылан, умса баттыы сырытта. В. Чиряев
2. түөлбэ. Кутуйахсыт. ☉ Лунь полевой.
ср. бур. сабирҕай ‘висок’

аат. Ытыс курдук быһыылаах, хоҥнорхой төгүрүк хатырыктаах, арҕаһынан элбэх кыл курдук уҥуохтаах, мииннээх өллөөх күөл балыга. ☉ Карась
[Мыычаан] эмис, бөдөҥ соболору ылан үөлүтэлиир. Н. Якутскай
Биэс уонча лэһигирэс собо иҥнибит. Софр. Данилов
[Мэхээлис:] Ити тымтакаҕа аҕыйах собо сыыһын аҕаллым. Амсайыҥ. С. Ефремов
◊ Собо тыла — 1) ас аст. Собо тылын эрэ мунньан астаан күндүлээн сиэтиллэр олус минньигэс ас. ☉ Карасиный язык (у якутов считается лакомством, особым угощением)
Хойуу, элбэх соболоох Саха сирин оройуоннарын дьоно былыргыттан баччааҥҥа диэри собо тылын мунньан ытыктыыр мааны дьонноругар кэһии оҥостор үтүө үгэстээхтэр. ТИИ ЭОСА; 2) биол. уонча сэнтимиэтир үрдүк умнастаах, төбөтүгэр биир-биир үүнэр кыра сибэккилэрдээх, төрдүгэр хас да төгүрүктүҥү быһыылаах уһун туураҕа олорор сэбирдэхтэрдээх от үүнээйи. ☉ Грушанка. Собо тылын са- ҕа (буол) — туох эмэ (хол., хатыҥ сэбирдэҕэ) сабачча буолбут диэн тэҥнээн этэргэ туттуллар. ☉ С карасиный язычок (употр. в качестве сравнения по размеру — напр., о берёзовом листе)
Биир күн, ыам саҕана, хатыҥ сэбирдэҕэ собо тылын саҕа буолан турар кэмигэр …… Синньэ Силигийэлээх чараҥар кэллим. Н. Босиков
Хаһыатчыкка хаһыатчыт Харчы тэбэн буолбатах, Собо тылын саҕа да Сонун булар баҕаттан, Анаанминээн кэлэрэ Ахсаан буолуо дуо, ама. Н. Рыкунов. Собо уола түөлбэ. — собо кырата. ☉ Мелкий карась.
ср. др.-тюрк., тюрк. чабах, чабак, шабак ‘мелкая рыба’