хронический; хроническай ыарыы хроническая болезнь.

ж. эпилепсия, ана (өтөр-өтөр эмискэ өйу сутэрэн ыалдьар хронический нерв ыарыыта).

даҕ., т ү ө л б э
1. И и нэ ҕ э с , дьүдьэх, хатыҥыр (оҕону этэргэ). ☉ Хилый, худой, щуплый, тщедушный (о ребёнке).
2. Дьарҕа буолбут, ааспат (ыарыы туһунан). ☉ Хронический (о болезни).

1. аат.
2. Ааспат дьарҕа буолбут сөтөл. ☉ Хронический кашель
   Куоракка сороҕор, ордук күһүн, киһини архах кыайар. «ХС»
   Сааһыран истэх аайы сэриигэ ылбыт баастарбын сэргэ архаҕым көбөн, сайынын манна сынньаннахпына сэргэхсийэбин. «ХС»
   2
   көр дьарҕа. Оҕонньор: «Ээ, суох. Былыт кэлээри гынна быһыылаах, архаҕым барыта көптө», — диэн эрэ кэбиспитэ. Р. Кулаковскай
3. даҕ.
4. Аһаах, ыарытыган (киһи). ☉ Болезненный, немощный, слабый (человек). Архах киһи. Архах оҕо
   □ [Егоров] дьоҕус уҥуохтаах, кубаҕай эттээхсииннээх, архах көрүҥнээх киһи. Н.Кондаков
5. Ааһан-араҕан биэрбэт. ☉ Хронический
   Кууһума аҕыйах хонук иһигэр аҥаара эрэ хаалла, урукку архах сэллигэ көптө, түүн аанньа утуйбат буолан сордонно. Н. Павлов
   Ыарыһах уонна архах сөтөллөөх дьоҥҥо кириип ыараханнык киирэр. «Кыым»
   Эһэм архах сөтөллөөх уонна дьүлэй этэ. «ХС»
   ср. др.-тюрк. аҕрыг ‘болезнь’

1) страдать каким-л. пороком, иметь какую-л. дурную привычку; 2) страдать каким-л. тяжёлым хроническим заболеванием.

1. аат. Киһиэхэ эбэтэр сүөһүгэ (кыылга) олоҕурбут, ааспат-арахпат ыарыы, дьарҕа. ☉ Застарелая, хроническая болезнь человека или животного
   Баһылай оҕонньор арҕаната көбөн сытар. СГФ СКТ
   Ээ, Хобороос Байбалабыс дьэ араас арҕаната көбөн аххан эрэрэ, көмүскээн да тугу ситиэҥий. А. Сыромятникова
   △ Олоҕурбут ыарыынан ыалдьар сүөһү (кыыл). ☉ Животное, заболевшее застарелой болезнью
   Бөрө ырыганы, өлөөрү гыммыты, арҕананы сиир, онон таба төрүөҕүн тупсарар дииллэр ээ үөрэхтээхтэр. И. Федосеев
2. даҕ. суолт. Олоҕурбут, ааспат-арахпат (ыарыы туһунан). ☉ Хронический, застарелый (о болезни)
   Ийэлэрэ бэрт өр ыалдьан, арҕана сөтөлтөн икки сыллааҕыта өлбүтэ. И. Федосеев
   Тыһыынча тоҕус сүүс биэс уон биир сыллаахха АХШ-гар сүүрбэ алта мөлүйүөн киһи араас арҕана ыарыынан ыалдьаллара. «Кыым»

1) страдающий каким-л. пороком; имеющий какую-л. дурную привычку; хаарты дьаллыктаах он картёжник; 2) страдающий каким-л. тяжёлым хроническим заболеванием.

1) ударный; охсуулаах үлэ ударная работа; 2) имеющий последствия; с... последствиями; ыарахан ыарыы охсуулаах тяжёлая болезнь имеет последствия (т. е. расшатывает здоровье, оставляет хронические недуги).