цилиндрический; цилиндрическэй көрүҥнээх цилиндрической формы.

1. аат. Тутааҕа суох хороҕор чааскы. ☉ Высокий цилиндрический сосуд без ручки, служащий для питья, стакан
   Өлөөнө тэриэлкэлэргэ миин кутуталаан баран, киһи ахсын кураанах хончоҕордору аҕалбыта. П. Аввакумов
   Тугу эрэ саҥараат нууччата, хончоҕору тобус-толору арыгы кутан Силипкэ уунна. Күннүк Уурастыырап
   Сэргэй удьурҕай хончоҕордорго арыгы кутуталаата. «ХС»
2. даҕ. суолт. Үрдүк, хороҕор. ☉ Высокий, узкий
   Хончоҕор кытыйа. ЯРС
   Тоҥтон уурайбыттарыгар Логлойа хончоҕор миискэни Ньургун Николаевич иннигэр аҕалан уурар. Г. Угаров

аат. Чэй, утах иһэргэ сөптөөх, тутааҕа суох хороҕор таас иһит. ☉ Небольшой стеклянный цилиндрический сосуд без ручки, используемый для питья, стакан
Остуолга ыстакааннаах итии чэй, кыра да буоллар килиэп оҕото баар буола түспүтэ. Н. Босиков
Төгүрүк ыстакааны ылан, лиис кумааҕыга ууруоҕуҥ уонна кинини тула харандааһынан сотуоҕуҥ. ВНЯ М-5
Остуолга ас-үөл бэлэмнээбитинэн бардылар, Таня көмөлөһөн ыстакааннары сууйда. К. Симонов (тылб.)
△ Оннук иһиккэ толору кутуллубут убаҕас биитэр туох эмэ бытархай кээмэйэ. ☉ Мера измерения жидкости или чего-л. сыпучего, равная по объёму одному стакану
Доодороп кулуба чиэппэрдээх бытыылкаттан кутан, тойоттору биирдии ыстакаан арыгынан күндүлээтэ. Эрилик Эристиин
Дьөгүөссэлээх иккилии ыстакаан уу судураай чэйи, биирдии лэппиэскэни ылан аһаатылар. П. Аввакумов
Биир улахан ньуоска кырбаммыт силиһи ыстакаан ууга сүүрбэ мүнүүтэ оргутуллар. ТКП ТДЭҮү

I
аат.
1. Уһанарга тимири кытардар эбэтэр уулларар, ортотугар куоһахтаах буор оһох (ис өттө туойунан сыбаммыт, үөһээ диэкинэн синньиир төкүнүк быһыылаах буолар, куоһаҕар көмөрү кутан, күөрдүнэн күөдьүтэллэр). ☉ Кузнечный горн (цилиндрический сосуд, обмазанный изнутри глиной, в к-ром мехами раздувается огонь)
Кыһа төлөнө кыырыктыйбыт, Кыстык тыаһа чыҥкынаабыт. П. Ойуунускай
Эдэр киһи …… туттаччы кытарбыт тимири кыһаттан уһун кытаҕаһынан кыбыттаран ылан, балтанан ыас курдук эллиир. С. Васильев
Урут кыһаҕа салгын киллэриитигэр илии күөрдүнэн туһаналлара. АЕВ ОҮИ
2. көсп. Туох эмэ наадалааҕы, суолталааҕы, идэлээх дьону бэлэмнээн, оҥорон таһаарар тэрилтэ. ☉ Заведение, учреждение, где создается, формируется нечто ценное, важное, кузница чего-л. (напр., кадров)
Бу — Мирнэй орто оскуолата, хойукку инженердэр уонна учуонайдар үүнэр кыһалара. Л. Попов. «Кыым» буолта биһиги барыбыт Иитиллэн тахсыбыт кыһабыт. М. Хара
Суруйааччы айар кыһатыгар …… «Көмүстээх үрүйэ» уонна «Төлкө» диэн айымньылар уһаарыллан күн сирин көрбүттэрэ. Д. Васильева
3. көсп. Киһи уйана-хатана биллэр, буһар-хатар ыарахана, эрэйэ. ☉ То, что является средоточием каких-л. трудностей, испытаний, для преодоления которых требуются мужество, твердость
Охсуһуу уотун кыһатыгар уһаарыллар Туох барыта, ырыа да буоллун! Күннүк Уурастыырап
[Таня] күүһүгэр күүс эбиллибит, үүммүт, олох кыһатыгар буспутхаппыт курдук сананна. М. Доҕордуурап
Дьол бэйэтэ тиийэн кэлбэт, кини үлэ кыһатыгар уһаарыллар. «Кыым»
◊ Үөрэх кыһата — үөрэх тэрилтэтэ, оскуола. ☉ Учебное заведение, школа
Бэйэбитигэр үрдүттэн музыкальнай, художественнай үөрэҕи салгыыр үөрэх кыһата хайаан да наада. «Кыым»
[Ермолаев] 1930 сыллаахха …… төрөөбүт нэһилиэгэр учууталлыы тахсыбыта. Онтон күн бүгүнүгэр диэри үөрэх кыһатыттан арахсыбакка үлэлиир. «Кыым»
ср. др.-тюрк., телеут. хыза ‘кузнечный горн’
II
аат. Өрүс, үрэх туруору, модьоҕо курдук сыыра. ☉ Высокий, крутой берег реки
Сүлбэ икки кытыытыгар иэдэстии кыһа буолар гына, ирбэт тоҥтон ыла ампаар охсон таһаарбыт этилэр. В. Яковлев
Өрүс кыһатыгар ыттыбакка эрэ, бадараанынан сыылаҥхайдаан соҕуруу диэки баран истибит. Т. Сметанин
△ Эһэ арҕаҕын, кыыл хороонун кытыытынааҕы буор модьоҕо. ☉ Куча земли, насыпь у входа в берлогу или в нору
[Учуутал] тыаҕа тахса сылдьыан саныыр эбит, тутуһуулаах тайахха, арҕаҕар киирээри кыһатыгар сытар эһэҕэ даҕаны түбэһиэххэ сөп диир. Болот Боотур
[Иһиччит Ньукулай] Куртуйах сүүлэр кыһатыгар туһахтыах буолар. Болот Боотур