сов. кого дьулат, куттаа, чаҕыт.

чаҕыт диэнтэн хай
аата. Кинилэргэ [хотуттарга] таптал — өлүү, Дьону чаҕытыы — дьолүөрүү. А. Пушкин (тылб.)

несов., отпугнуть сов. кого-что куттаа, соһут, үргүт, чаҕыт.

самнары диэнтэн хат.-күүһүр. Санаатаҕын ахсын Самнарыта сыста, Таптаҕын аайы Чаҕытан истэ. П. Ядрихинскай

хаһыытас диэнтэн хай
аата. Хаһыытаһыы тохтуурун кытта кыыс көхсүн этиппэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
Дьиэ таһыгар түннүктэн түннүккэ сырса сылдьар уолаттар хаһыытаһыылара кинилэри ордук чаҕытта. Эрилик Эристиин

чаҕыт диэнтэн төхт
көрүҥ. Кыыһар сарыал — Кыһыл Сойуус Германия Фашистарын Чаҕыталыыр. Күннүк Уурастыырап
Сэбиэт кутан-симэн тыллаах киһи эбит. Сорохсороҕор Хобочугу чаҕыталыы сыһара. П. Аввакумов

туохт. Куолуну, үгэһи тутус, маннык буолуохтаах диэ. ☉ Придерживаться определенных правил, обычаев
[Балбаах:] Бэрт сордоох уол сордоон эрэр, уута баһа барыах, куолутуйа туруоҥ дуо? Амма Аччыгыйа
Кэбис, эҥин-эҥин буолан куолутуйума, бэҕэһээ да чаҕыттыҥ. Эрилик Эристиин

туохт. Бириэмэҕин халтайга ыыт, туһата суоҕунан дьарыктан. ☉ Заниматься чем-л. бесполезным, терять время
Дакылаатчыт наһаа дайбаан, Чаймыктаан чаҕыппытынан [барда]. Күннүк Уурастыырап
Кинилэрдиин чаймыктаан, кэскиллээн кэпсэтэр Туох эмэ туһалаах буолуоҕун булбаппыт. «ХС»

аат., эргэр. Ойох ылар киһи кыыс дьонугар биэрэр төлөбүрэ, хардата. ☉ Калым
Кыыһа эргэ барбытыгар кыыһын атыытын биир аты халыым ылбыт. Күндэ
Суоһалдьыйа Толбонноох бу кэлбит дьону халыыма ыараханынан чаҕытарга санаммыт. Н. Якутскай
Маша халыымыгар Андриан оҕонньор биир биэни уонна икки мөһөөх харчыны ылбыттаах. М. Доҕордуурап
др.-тюрк., тюрк. халыҥ, калым

туохт. Туох эмэ туһунан бытархайыгар тиийэ сиһилээн кэпсээ, быһаар; оннук хоһуй. ☉ Рассказывать, изображать, объяснять кому-л. что-л. очень подробно, в деталях
Барыны барытын чымпыктаан биллэрэ сатааһын оҕону чаҕытар, …… быраабыла үөрэтиитин күлүктүүр. АаНА ГОҮөТТ
Мин эйиэхэ биһиги балаһыанньабытын бу курдук чымпыктаан суруйбуппун кини билбэт. МТККСА