туохт. Тугу эмэ тугунан эмэ үлтүрүтэ оҕус (хол., чохороонунан мууһу кыралаан). ☉ Бить, колотить что-л. чем-л. (напр., крошить лёд маленьким топориком). Ити мууһу чохооллоо
□ Бүүкээнниир Ыаһах тутум уктаах муос чохороонунан Алаа Моҕус сүүһүн чохооллоо да чохооллоо буолла. Саха фольк.

суор I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Улахан айах дэгэпчилэммит маһын суорбахтаан иһэн, чохороонун мүччү тутан кэбиһэр. Суорун Омоллоон

сыһ. Дьиппиэрдик, тыйыстык. ☉ Мрачно, угрюмо
Суон Чохороон диэки сөҥүдүччү көрөн олорон: «Чэ, онон хайыыбыт? Ити ынахтары сүттүлэр диэн баран таах хаалларабыт дуо?». «ХС»

сыһ. Түргэнник, сатабыллаахтык. ☉ Быстро, умело. Чэйиҥ, бу таҥаһы тыбырҕаччы кырыйан кэбиһиҥ
□ Дьахталлар [маһы] чохороон сүгэнэн тыбырҕаччы кэрдэн, хайытан уот оттубуттара. С. Тумат

кэрт диэнтэн бэй
туһ. Кырдьаҕастар тылларыттан кымырдаҕас кыһыйар, Чохороонун сытыыланан Дьиэтин маһын кэрдинэр. С. Данилов
Дьиҥнээх булчут булдун кырыһыттан быһа хаһан да өлөрбөт, олорор мутугун кэрдиммэт, инникитин толкуйдаан бултуур. Далан

туохт. Кимиэхэ эмэ сүгэтэ биэр. ☉ Давать кому-л. топор, наделять, снабжать кого-л. топором
Сэттэ ыалы биир сүгэлээбит диэбиккэ дылы (өс хоһ.). Былыр Чачыгыр Таас ойууну Үөһээ, чохороон сүгэлээн, Улуу Кудаҥса уоттаах чолбону Суордара таһаарбыта үһү. П. Тобуруокап

кэтэх уолаҕаһа көр кэтэх
Кучук …… чохороонун аһыытынан тыа адьырҕайын хаста да маҕыйа-маҕыйа кэтэҕин уолаҕаһыгар саайар... П. Степанов
Саһыл былтас гынарын кытта Баһырҕас кэтээн туран кэтэҕин уолаҕаһыгар түстэ. Н. Босиков

туохт. Тугу эмэ (хол., маһы) тугунан эмэ (хол., сүгэнэн) охсуолаан кыралаа. ☉ Крошить, измельчать что-л. (напр., дерево) чем-л. (напр., топором)
Чохорооммун сулбу тардаммын Мин чэлкэйдээн барабын. Баал Хабырыыс

сыһ. Быха охсор курдук. ☉ Наотмашь; на мелкие куски; прорезывая огненным зигзагом (о молнии)
Мин былыр, бу аулга эһигини Муссерен быһыта сынньан баран үүртэлээн кэбиспитин булан, куоракка тиэйэн киирбит оҕонньорбун. Эрилик Эристиин
Чаҕылҕан быыстала суох быһыта курбуулуура, этиҥ ньиргитэрэ, ардах ыаҕастаах уунан курулаппыта. Н. Якутскай
Оҕонньор чохороон сүгэтинэн дьулуруччу үүнэн тахсыбыт синньигэс мастары быһыта охсуталаан түһэртээтэ. Л. Попов

сыһ. Кырыыта, уһуга суох буола, мүлтүгүр гына (элэй). ☉ Округ ло, закруглённо, без углов и граней (стачиваться)
Илиитин остуолга ууран, суон тымырдардаах мүлтүччү элэйбит курдук кылгас, суон тарбахтардаах илиитин көхсүн одууласта. Ам ма Аччыгыйа. Оҕонньорум …… төҥкөйөн, орон анныттан мүлтүччү элэйбит чохороону кытта буруус ылла. Далан
Тиит чөҥөчөгөр хатаммыт, ыт кө мүллээбит уҥуоҕунуу мүлтүччү э л э йбит, …… күрбэ таас саҕа тимир кыстык турар. И. Никифоров