Якутские буквы:

Якутский → Русский

чыын

чин; гражданскай чыын гражданский чин; байыаннай чыын военный чин.

чыын-хаан

1) звание; должность; 2) знаки отличия, регалии; чыынын-хаанын кэтэн при всех регалиях.

Якутский → Якутский

чыын

аат.
1. Байыаннай уонна гражданскай сулууспалаахтар сололорун араарар кэрдиис. Служебный разряд у военных и гражданских служащих, военное звание, чин
Кини [уолчаан] икки өттүттэн куттал суох буолуутун чыыннара — доп-доруобай, киэптэҥэлэспит эр бэртэрэ ыгаллар, бардьыгыныыллар. Далан
Бэҕэһээ жилуправление мунньаҕа буолбута, горсоветтан үрдүк чыыннар бааллара. Н. Габышев
[Мотя] остуол тарта, тойоттору чыыннарынан наардаан аска ыҥыртаата. П. Филиппов
Гавриил Иванову өйдөөх-төйдөөх, туохха барытыгар оттомноохтук сыһыаннаһар, алын чыыннарыгар сымнаҕас эписиэр быһыытынан ытыктыыра. А. Данилов
2. Туохха эмэ уһулуччу ситиһииҥ, үтүөҥ-өҥөҥ иһин бэриллэр суолталаах бэлиэ (хол., уордьан, мэтээл о. д. а.). Знак отличия, награда (напр., орден, медаль)
Собуоттаах тойон …… Солкоттон тигиилээх көстүүмҥэ Солотуу чыыннарын иилинэр. Эллэй
Кини мин төрүттэрим ыраахтааҕыттан ылбыт чыыннарын, мэтээллэрин остуолга уурталаан баран, бэйэм икки мэтээлбин кэтэрдэн олорон хаартыскаҕа устубута. Эрилик Эристиин
ср. русск. чин ‘знаки отличия’ (орден, медаль)

чыын-хаан

аат.
1. Бочуоттаах аат, соло. Звание, должность
Билигин мин чыыныттан-хааныттан тутулуга суох ханнык баҕарар эр киһини муннуттан сиэтэр кыахтаахпын. С. Юмшанов
2
чыын 2 диэн курдук. Бары чыынахаана, икки мэтээлэ иилиллибит халтаҥ хомуһуолунан остуолугар оҥостон олорунан кэбистэ, баттаҕын өрүтэ анньыалаата. Болот Боотур
Маршал Тимошенко — чыынын-хаанын барытын иилиммит астык көрүҥнээх киһи. Түһүлгэҕэ т. Бырааһынньык үгэһинэн …… киэргэнэн, бары наҕарааданы, чыыныхааны, депутатскай значогу, үтүөлээх аат бэлиэлэрин иилинэн, эрдэттэн үөрэргэ-көтөргө, дьону үөрдэргэ бэлэм кэллилэр. «Кыым»


Еще переводы:

хаптайыы

хаптайыы (Якутский → Якутский)

хаптай диэнтэн хай
аата. Сөҥөн олоруу, чыыҥҥа хаптайыы уо. д. а. араас эргэ үгэстэри киэр илгиҥ. СЕД УД

мичман

мичман (Русский → Якутский)

м. мичман (1. ССРС Байыаннай--морской флотугар старшинской састаап үрдүкү солото, ону тэҥэ оннук сололоох киһи; 2. ыраахтааҕылаах Россия байыаннай-морской флотугар алын офицерской чыын).

лөҥкөй

лөҥкөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уһун, улахан көстүүлээх буол (хол., томтоҕор сирэй дээх киһи төб өтүн эт эргэ). Быть большим и вытянутым (напр., о голове человека)
Коковин уҥа эҥээргэ кэккэлэһэ олорор куорат улахан чыыннарын диэки лөҥкөйбүт төбөтүн кыҥнах гыннарбыта. Болот Боотур

уурдар

уурдар (Якутский → Якутский)

уур диэнтэн дьаһ
туһ. Сэптэрин-сэбиргэллэрин хомуйан ылан, уурдаран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Үс сиргэ алимент төлүүргэ Үҥсэннэр, уурдарбыт эбиттэр. П. Тобуруокап
Кини мин төрүттэрим ыраахтааҕыттан ылбыт чыыннарын, мэтээллэрин остуолга уурдаран баран, бэйэм икки мэтээлбин кэтэрдэн олорон хаартыскаҕа устубута. Эрилик Эристиин

ыҥырылын

ыҥырылын (Якутский → Якутский)

ыҥыр диэнтэн атын
туһ. Аармыйаҕа ыҥырыллан баран, биһиги этэрээппитигэр сулууспалыы кэлбитэ. Н. Якутскай
Киэһэтигэр холкуос уопсай мунньаҕа ыҥырылынна. М. Доҕордуурап
Мотя ол дьиэҕэ ыҥырыллан тиийэн, остуол тарта, тойоттору чыыннарынан наардаан аска ыҥыртаата. П. Филиппов

поручик

поручик (Русский → Якутский)

м. уст. поручик (ыраахтааҕы армиятыгар старшай офицер иккис чыына).

прапорщик

прапорщик (Русский → Якутский)

м. уст. прапорщик (урут Россияҕа офицер сасмай алын чыына).

превосходительство

превосходительство (Русский → Якутский)

с. үрдүк сололоох (сорох үрдүкү чыыннарга туһайан этэр тыл) .

чин

чин (Русский → Якутский)

м. 1. чыын, соло; иметь высокий чин үрдүк чыыннаах буол; офицерский чин офицер солото; 2. уст. (работник какого-л. ведомства) чыыннаах; чины дипломатического корпуса дипломатическай корпус чыыннаахтара; # без чинов разг. туох да эгэлгэтэ суох, судургутук; чин чином разг. чыыны-хааны тутуһан, буолуохтааҕын барытын оҥорон.

венец

венец (Русский → Якутский)

м. 1. (корона) хоруона (үрдүк чыын эбэтэр аат иҥэрии бэлиэтигэр төбөҕө кэтэрдиллэр күндү киэргэл); 2. церк. мэнньиэс (таҥара дьиэтигэр бэргэһэлэнээччилэр төбөлө-рүгэр ууруллар хоруона); 3. перен. (верх чего--либо) чыпчаал, тиһэх кэрдиис; 4. (ореол) дьиэ, кылдьыы (ыйы, күнү тула кустук түһүүтэ); 5. (в срубе) түһэрии, эргиир (мас тутуу эр-кинигэр биир түһэрии); # идти под венец уст. кэргэн таҕыс, кэргэннэ ыл.