Якутские буквы:

Якутский → Русский

чэчир

ветка (зелёная); чэчирдэ тэлгээ= настлать зелёных веток.

Якутский → Якутский

чэчир

аат. Тыллыбыт сэбирдэхтээх кыра, эдэр хатыҥ (ыһыах, уруу түһүлгэтин киэргэтэргэ кэрдэн тутталлар). ☉ Молодая берёзка с листвой, срубленная для украшения места проведения национального праздника ысыах или свадьбы
Түһүлгэни тулалыы Анньыллыбыт чэчирдэр Онно дьикти кэрэтик Дьиэрэҥкэйдиир этилэр. П. Тобуруокап
Чэчир диэн күөх мас. Хаппыта чэчир дэммэт. В. Гаврильева
Чэчир хахыйахтар икки ардыларыгар эриэн сэтиини тардыбыттар, онно таҥас уонна туос кыраһыннарын ыйаабыттар. Багдарыын Сүлбэ
ср. алт. чачыл ‘берёзовый праздник’

Еще переводы:

күрүөтээ

күрүөтээ (Якутский → Якутский)

көр күрүөлээ
Отуулар икки ардыларыгар чэчир анньан ыраас хонууну күрүөтээбиттэр. М. Доҕордуурап

чэчирдээ

чэчирдээ (Якутский → Якутский)

туохт. Чэчири ас, чэчиринэн киэргэт. ☉ Украшать место праздника срубленными молодыми берёзками, втыкая их в землю
Араҕас чэчирдээннэр, алтан туоналааннар, …… Алгыы-абырыы олордун диэннэр Анаабыттара эбитэ үһү [Айыыһыт хотуну]. П. Ойуунускай

саахынаттар

саахынаттар (Якутский → Якутский)

саахынаа диэнтэн дьаһ
туһ. Аал уоппун умуруортарар. Алаһа дьиэбин саахынаттарар, …… Араҕас чэчирбин хагдарыттарар Арыы түһүлгэбин түҥнэттэрэр буолаайаҕын. Күннүк Уурастыырап

иирчигэн

иирчигэн (Якутский → Якутский)

көр ииччигэн
[Омуоруйа кинээс кыыһа] ураһа иирчигэнинэн быаланан өлөр. Саха фольк. Дьэрэкээннээх иирчигэннээх үс сиэллээх чаллах хатыҥ чэчирэ хаҥас диэки баттах төрдүгэр анньыллан турар. ПЭК СЯЯ

сэмсэлэт

сэмсэлэт (Якутский → Якутский)

сэмсэлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Тооронойтон сэмсэлэтэн, Тугу булбутун кэрийэн Туура тутан муҥнуура, Тыҥаттан хоргуннуура. П. Дмитриев. Симилэх ортотугар Сир тымырын уутуттан Симэһинин сэмсэлэппит Сис хараҕа көлүччэ баар. «Чэчир»

чачыр

чачыр (Якутский → Якутский)

көр чэчир
[Амма] алын айгырастаах саҕата Араҕас чачыр чараҥнаах. Саха нар. ыр. I
Алаас сыһыы быһаҕаһын саҕа араҕас чачыры анньан тураммын, алҕаан силэнэн эрэбин! Ньургун Боотур

сыбыытаһыы

сыбыытаһыы (Якутский → Якутский)

сыбыытас диэнтэн хай
аата. Миичэкэлээххэ атыыһыт уонна кыраһыабай кыыс кэлбитин истэн, сыбыытаһыы буолла. А. Сыромятникова. Үрэх баһын биир бүччүм алааһа Үс-түөрт ыал олорбут, арааһа, Сырдьыгыныы астаммыт саламаат, Сыбыытаһыы буолбут ыалтан ыалга. «Чэчир»

бүүрүктүү

бүүрүктүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Бүүрүк курдук. ☉ Подобно обшивке, кайме, канту, ободку
Үрэх тэҥкэ тиит тумулларын анныларынан тэтиҥ, хахыйах, сыҥ ойуур, кыһыл талах, долохуна уга наардаһан бүүрүктүү турунан кэбиһэллэр эбит. Амма Аччыгыйа
Бүлүү эбэ хотун Бүөр тумулугар Бүтэй төбөлөөх Бөлөх хатыҥы Бүүрүктүү анньан, Чэлгийэр чэчири Дьэргэтэн кэллибит. С. Васильев

кинигэчээн

кинигэчээн (Якутский → Якутский)

аат.
1. кэпс. Кыра чараас кинигэ. ☉ Маленькая тонкая книга
Эдэр суруйааччы кинигэчээнэ тахсыбыт. — [Эдэр ааптардар] бастакы кинигэчээннэрэ 1976 сыллаахха эмиэ «Чэчир» кэссиэтэҕэ бэчээттэммиттэрэ. ПБН БЭДь
2. Анаан бэчээттэнэр кыра кинигэ. ☉ Миниатюрная книга
Кини кинигэчээннэри мунньарын сөбүлүүр. — Ол кинигэчээн түөрт уон аҕыс сирэйигэр сүүс хоһоон бэчээттэммит. ДьДьДь

кэчигирэччи

кэчигирэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэккэлэһиннэрэ, эрээтинэн (кэккэлээ). ☉ Рядком, в ряд, в шеренгу (расположить что-л.)
Кийиит дьахталлар Киэргэнэн-симэнэн баран Кэккэлэһэ туралларын курдук, Кэтит чэчири Кэчигирэччи астылар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бэрт элбэх мэтээли кэчигирэччи иилиммит …… киһи хаһаактары хамаандалаан аҕалан туруоран баран, төттөрү-таары хаамыталыы сырытта. Амма Аччыгыйа