Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чөмөхтөн

чөмөхтөө диэнтэн бэй., атын
туһ. Ойуур саҕатыгар чөмөхтөммүт сылбах анныгар түстүм. Т. Сметанин
[Женя] чөмөхтөнө сытар бөҕү дьиэ айаҕар үтүрүйэн илдьибитэ. А. Гайдар (тылб.)

чөмөх

аат. Туох эмэ биир сиргэ чохчолуу мунньуллубута. ☉ Куча, груда, ворох чего-л.
Бу …… түбэһиэх бас-балабыай ыһыллыбыт адаархай чөмөхтөр быыстарыгар киһи кэбиһиилээх оту даҕаны хорҕотуон сөп быһыылаах. Н. Заболоцкай
Эриэ-дэхси лэкэчиктэр эниэ устун элэстэнэн истилэр. Кэнникинэн күтүр улахан чөмөх буолла. С. Федотов
Хортуоппуй чөмөҕө итийэриттэн бэрт кылгас болдьох иһигэр уулла сытыйар. ФНС ОС
ср. с.-юг. чопак ‘клубок нити; округлый кусок масла’, кирг. чөмөлө, тат. чүмэлэ ‘копна’

Якутский → Русский

ЧӨМӨХ

СМ. ЧӨМЧӨХ. ЧӨМӨХТӨӨ= СМ. ЧӨМЧӨХТӨӨ=.

Еще переводы:

тампы

тампы (Якутский → Якутский)

тампы буол кэпс. — биир сиргэ мунньулун, чөмөхтөн (мас ыга симиллиитин туһунан). ☉ Быть сваленными где-л., скапливаться в одном месте (о дровах)
Тампы буолан сытар. ПЭК СЯЯ

бугулдьут

бугулдьут (Якутский → Якутский)

аат. Бугул бугуллааччы, субууламмыт, чөмөхтөммүт оту бугуллуур киһи. ☉ Человек, который складывает валки сена в копны
Дьөгүөссэ оҕонньор билигин артыалыгар бугулдьут бэрдэ. А. Бэрияк
Октябрина кыыс Хабырыыска бугулдьутунан кэлбитэ. Э. Соколов

кууча

кууча (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Туох эмэ чөмөхтөммүтэ, холбуу тутуллубута (хол., бөх-сыыс, мал-сал). ☉ Куча
Муостаҕа кумааҕы куучата сытар. Улахан, хара бартыбыалтан кууча кумааҕыны эбии таһаарар. Т. Сметанин
[Оҕолор] мас аннынааҕы бөх куучатын кэтэҕэр олороллоро. М. Горькай (тылб.)

куча

куча (Русский → Якутский)

сущ
чөмөх

сөксөй

сөксөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Көппөччү, үллэччи кыстаммыт, ууруллубут курдук буолан көһүн (холобур, чөмөхтөммүт оту, муоҕу эбэтэр көп түүлээх улахан бэргэһэни этэргэ). ☉ Казаться большим, пушистым, рыхлым (напр., о копне сена или о большой меховой шапке). Саҥа бугулламмыт улахан баҕайы бугул сөксөйөн турар
ср. кирг. сүксөй ‘ершиться’

сэксэҥнэт

сэксэҥнэт (Якутский → Якутский)

сэксэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Миитэрэй мас ылан, чөмөхтөммүт мутугун үрэйэргэ барда. Онтуката, хата, сэксэҥнэттэҕин аайы, уота дьэ эбии күүһүрэн кытыастар. Амма Аччыгыйа
Арай сотору-сотору киниэхэ [булгунньахха] үйэлэр тухары үөлээннээх доҕор буолбут чысхааннаах тымныы тыал эрэ көҥүл силлиэрэ дьаарбайан, кини туналыйар туус маҥан үллүгүн сэксэҥнэтэ көтөр. А. Бэрияк
Үрүҥ баттаҕын күһүҥҥү тыал сэксэҥнэтэрэ, маҥан былаатынан быраһаайдаһа далбаатанар курдук көстөрө. «ХС»

лаар

лаар (Якутский → Якутский)

аат., эргэр.
1. Ону-маны угар улахан мас дьааһык. ☉ Большой деревянный ящик для хранения продуктов или вещей, ларь
Маҕаһыыныгар ыалдьа сылдьар аҕата Павлуцкайтан ааҕан туп пут табаардара, маллара долбуурд а р г а , лаардарга, оннооҕор муостаҕа күөдэл курдук чөмөхтөнөн сыталлар. Болот Боотур
2. Түгэҕинэн мэлиллибит бурдук түһэр оҥоһуулаах, атахтардаах, аһаҕас суоруна олоҕо дьааһык. ☉ Открытый деревянный короб для жерновов на ножках с воронкообразным дном для высыпания муки
Мээккэлэммит бурдук таас быыһынан лаарга саккыраата. НЕ ТАО

разворотить

разворотить (Русский → Якутский)

сов. что, разг. 1. (разбросать, раздвинуть) сыҕарыталаа, ыһаттаа; разворотить груду камней чөмөхтөммүт таастары сыҕарыталаа; 2. (разрушить) күөрэлээ, үлтү кумалаа.

стопа

стопа (Русский → Якутский)

III ж. чөмөх; стопа книг чөмөх кинигэ.

субуу

субуу (Якутский → Якутский)

  1. аат. Охсуллубут оту бугуллуурга, кэбиһэргэ бэлэмнээн уһун субурхай гына чөмөхтөммүтэ. ☉ Вытянутая в длину полоса, гряда скошенной травы, валок
    Бугул бөҕө бачыгырыыр, Субуу бөҕө субуллар, Быччыҥ ыллыыр, сүрэх ыллыыр, Көхтөөх үлэ, айхаллан! И. Гоголев
    Уолаттар …… охсубут отторо олус куурбутун мунньан, субуу оҥортуу сырыттылар. А. Сыромятникова
    Болокууса соһуулаах ДТ-75 тыраахтар уһун субууну батыһа сыыдам соҕустук додоһуйар. Э. Соколов
    2
    даҕ. суолт. субурхай диэн курдук. [Глафира] үрдүк дьулус бэйэтэ эмиэ имиллэҥнии хаампыта, субуу суһуоҕун эҥил баһыгар түһэрбитэ. Л. Попов
    Өлүөнэ Үрдүк субуу мырааннарын Үрүҥ көмүс арҕастарын Саас сарсыарда, сырдык киэһэ — Сарыал күнүм сыҥаһалыыр, Саһарҕатын уота саантыыр. М. Тимофеев
    Оччотооҕу орто оскуола икки этээстээх дьиэтин иннигэр …… уһун субуу дьиэ баара. «ХС»