сыһ. Бөгдөйөн тахсар гына, өрө токуруччу. ☉ Немного согнув в дугу, присгорбив (напр., спину)
[Кырынаас] ол олороро көрүөххэ үчүгэйэ сүрдээх: көхсүн бөгдөччү туттубут, сымыыт курдук төгүрүйбүт, икки муҥур кулгаахтарын чөрөппүт. Н. Якутскай

даҕ., поэз. Тыаһы-ууһу истимтиэ, сэргэх. ☉ Чуткий, имеющий острый слух
Тииҥнэй кулгаах, истэн сэгэй, Тиэрбэс харах, көрөн төгүрүт! [Атым барахсан]. Саха нар. ыр. III
Көлүйээхтиир көлөкөйүөм! Тиэрбэс хараххын төгүрүтэн, Тииҥнэй кулгааххын чөрөтөн истэн-көрөн иһит эрэ! Е. Иванова

уулаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Мин, сүрэх, баҕам:] Амтаннаах аһы аһаамахтаан, Уохтаах кымыһы уулаамахтаан, Мааны таҥаһы таҥнымахтаан …… [баран өлбүппүт ордук]. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ат кулгааҕын чөрөтөр, таныытын тыаһатар, өрүһү кэһэн иһэн, моонньун унньутан уулаамахтаан ылла. Л. Попов

чөрбөй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Сэргэҕэ бааллыбыт маҕан ат, Иһиллээн кулгааҕа чөрбөҥнүүр. Эллэй
Тыас иһиллээн чөрбөҥнүүбүн. М. Хара
Кенграй [ыт аата] ойон турбута, кулгаахтарын чөрөппүт, тыаһы иһиллээн чөрбөҥнөөбүтэ. В. Санги (тылб.)

дьүһ. туохт. Кулгааххын чөрөтөн чэпчэкитик, сэргэхтик туттан-хаптан сүүр-көт (хол., кулунчугу этэргэ). ☉ Двигаться, резвиться энергично, с особой лёгкостью и изяществом, навострив уши (напр., о жеребёнке)
[Кулунчук] төрдө таайан, тура төрөөбүтэ, сотору буолаат, чэпчэки баҕайытык сүүрэн-көтөн чөрөгөлдьүйбүтэ. Н. Лугинов

туохт. Түргэн-түргэнник төттөрү-таары сүүр. ☉ Быстро бегать туда-сюда
Микиитэ көрүдүөргэ ойон таҕыста. Дьоҥҥо түһэ-түһэ, төттөрү-таары сүүрэлээтэ. Амма Аччыгыйа
Куобах түүнүн сүүрэлээн ирэр. Н. Якутскай
Бэл киэһэ күн киирэн эрэрин тутаары Алаастан алааска сүүрэлиир буоларым. Эллэй
△ Биир сиргэ таба тохтоомо, хамсыы, сүүрэ сырыт (хол., харах, быччыҥ туһунан). ☉ Быстро двигаться, меняя направление, без остановки бегать туда-сюда (напр., о глазах, мышцах). Уол илиитин быччыҥнара сүүрэлииллэр
□ Халтаһалар быыстарынан хап-хара харахтар сүүрэлээн, кистии-саба, Муссерен саадын диэки чаҕылыҥнаатылар. Эрилик Эристиин
[Эһэ] тэһэ көрбүт кыра хараҕа сүүрэлээбитэ, кулгааҕын чөрөппүтэ. ВЛ РБЫ