Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыаллас

  1. ыаллаа 2 диэнтэн холб. туһ. Ыттар күөнтэһэн, охсуһан, быһыта ытырсан кэбиһээри ууга-уокка түһэрээччилэр. Оччотугар тарыыр мас эрэ ыалластаҕына, дьарыйдаҕына табыллар. Тумат
  2. Ыаллыы буол, ыаллыы олор. Жить по-соседству
    Кинилэр төһө да үлэлэрэ атынын иһин, саастарын тухары ыаллаһан, баччаҕа диэри бэркэ энмин дэһэн кэлбиттэрэ. Н. Лугинов
    Икки сэниэ ыал Орто Бүлүү үрэҕин баһыгар …… ыаллаһан олорбуттара. Дьүөгэ Ааныстыырап
    Тутуу учаастагар үлэлиир …… Гороховы кытта биир дьиэҕэ ыаллаһан олорбуттара. «Чолбон»
  3. көсп. Туохха эмэ чугас буол, ыксалас. Быть, находиться близко от кого-чего-л., рядом с кем-чем-л.
    Космос куйаарыгар көттүбүт, ыйга ыалластыбыт, чолбоҥҥо чугаһастыбыт. С. Никифоров
    Онтон ыла элбэх сайын, Элбэх кыһын кэлэн ааста. Оҕо бэйэбит сааһыран, — Үлэ биһиэхэ ыалласта. И. Чаҕылҕан
    Аны балааккатыгар …… «куһаҕан хоптолор» диэн аатырааччылар ыалласпыттара. И. Федосеев
  4. көсп. Кимниин эмэ чугастыы, истиҥ сыһыаннаах буол, эйэргэс. Быть с кем-л. в близких, дружеских отношениях
    Хаһан эрэ кинилэр Бэртиилэр да этэ. Аны ыалласпаттар. И. Гоголев
    Кимниин даҕаны улаханнык ыалласпата, санаатын сайа кэпсээбэтэ. Т. Нутчина
    Күнтэн күн чугасаһан, сыыйа-баайа ыаллаһан, ирэ-хоро кэпсэтэр, астарын-үөллэрин мэнэйдэһэр буоллулар. ЛМ А
  5. көсп., кэпс. Биллибэтинэн көстүбэтинэн ким эмэ үбүгэр, аһыгар киир. Украдкой тащить, утаскивать что-л. у кого-л. (напр., добычу)
    Бүгүн кини икки киһи сиэбигэр ыалласпыт, иккиэннэриттэн дохуотурбут. Д. Таас
    [Булчут] тахсан иһэн, сиэгэн бөҕөс кини лаабыһыгар уурбут тайаҕын этигэр ыаллаһаары сылдьарын таба көрөн, ытан өлөрбүтэ. И. Федосеев
    Василий Васильевич саһылыкаан эрэйэ суох аһыыр сири буллаҕа диэн таайа санаабыта сөп эбит. Кыһыл саһыл ыалласпыт этэ. ЯАМ ҮүСС

Якутский → Русский

ыаллас=

1) ходить друг к другу в гости; 2) селиться по соседству; жить по соседству.


Еще переводы:

присоседиться

присоседиться (Русский → Якутский)

сов. к кому-чему, разг. ыаллас, сэргэстэс.

ыаллаһа

ыаллаһа (Якутский → Якутский)

сыһ. Ким, туох эмэ аттыгар, сэргэстэһэ. Рядом, по-соседству с кем-чем-л.
Киэҥ ходуһаҕа үгүс отчут ыаллаһа от кэбиһэ турбуттар. Амма Аччыгыйа
Өрүүкээн диэн үтүө киһи киниэхэ ыаллаһа олорбут. Далан
Нам улууһа Дьокуускай куораты кытта ыаллаһа олорор. «ХС»

ыаллаһыы

ыаллаһыы (Якутский → Якутский)

ыаллас диэнтэн хай
аата. Сахалар итэҕэллэрин быһыытынан хотой ыалы аанньаҕа буулаабат. Өлөр, быстар ыалы буулуур. Кини [хотой] бу ыаллаһыыта кэнэҕэһин син биир таайыах тустааҕа. В. Яковлев. Этнографическай наукаҕа ону [уруулуу тыл холбоһуктарын] «тылларынан ыаллаһыы» диэн ааттыыллар. «Саха с.»

дохуотур

дохуотур (Якутский → Якутский)

туохт. Дохуоттаах буол, барыһыр. Иметь, получать доход
1957 сыллаахха өҥ сайын буолбута, холкуос дохуотурбута. В. Протодьяконов
Бүгүн кини икки киһи сиэбигэр ыалласпыт, иккиэннэриттэн дохуотурбут... Д. Таас

дьа ҥ- д ьаһах

дьа ҥ- д ьаһах (Якутский → Якутский)

аат. Киэҥник тарҕанар, чэпчэки соҕустук ааһар ыарыылар. Сравнительно легко переносимые эпидемические заболевания
[Кууһума:] Дьэ, кырдьык быйыл бэйэтэ даҕаны дьаҥныын-дьаһахтыын күтүр дьыл ааста. А. Софронов
Дьаҥ-дьаһах тарҕанаары гынна. Амма Аччыгыйа
Дьаҥдьаһах дьайыҥнаспатын, Ыарыы-сүтүү ыалласпатын. Болот Боотур

кылынырҕаа

кылынырҕаа (Якутский → Якутский)

туохт., элэк. Кэргэним (ойоҕум) уруута диэн үчүгэйдик сыһыаннас. Чувствовать расположение к родственникам жены
Эйигин кытта ыаллаһан ас булбат. Ону өйдөөбөт киһи буолуо дуо? Эбэтэр кылыныргыа дии саныыгын дуу? Суорун Омоллоон

абылаҥ

абылаҥ (Якутский → Якутский)

аат. Киһини тардар, абылыыр күүс. Притягательная сила, волшебная сила обаяния
Булкун мыынар буолума, Отоҥҥо да охтума, Айылҕалыын ыаллаһар, Абылаҥын умнума. С. Данилов
Хомуһу киһи-киһи барыта сэргиир, Симик дорҕоон абылаҥа манна баар: Киниттэн санааҥ үөрэр, чэпчиир. Киниэхэ дууһаҥ дуоһуйара баар. Таллан Бүрэ
Бу киһи оттомноох харахтарыгар туох эрэ ураты абылаҥ оонньуур. Баҕар, айылҕаны итиччэ үлүгэр таптыыра буолуо. «Кыым»

кыарат

кыарат (Якутский → Якутский)

кыараа диэнтэн дьаһ
туһ. Тэнийэн хаалбыт ботуруону кыаратар сэбим да суох. Эрилик Эристиин
«Бары бааргыт дуо!?» — диэн хаһыытыы былаан ыйытан баран, хаптаҕай таныытын кэҥэтэ-кэҥэтэ, кыаратан мырдыҥнаан кэбиһэн баран, дьиэ иһин тула көрүтэлээбитэ. Эрилик Эристиин
Ыалласпыт ыалгытын сааскыт тухары Ыырын кыараппыккыт, Булбут ыалгытын Буруотун саппыккыт. С. Васильев

соседство

соседство (Русский → Якутский)

с. ыаллаһыы, ыаллыы буолуу; жить по соседству с кем-чем-л. ыаллыы олор.

дэс

дэс (Якутский → Якутский)

диэ диэнтэн холб. туһ. Дьонум алаадьы, эт сиэхпит дэстилэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
«Дьарҕааны, соһолооҕу, оҕонньор дьиэлээх, хата хостуу сытар ини», - дэстилэр булчуттар. Н. Заболоцкай
«Петя бүгүн кэлэн туос тордуйа буолан устан ньолбойор үһүө, таастыы, биирдэ уу түгэҕин булар ини»,- дэстилэр сорохтор. М. Доҕордуурап
Эн-мин дэс (дэһис) - кимниин эмэ доҕордуу, эйэлээх буол. Жить в дружбе, в полном согласии, в ладу с кем-л.
Миитэрэйдээҕи кытта эн-мин дэһэн хардарыта ылса-бэрсэ, көмөлөсүһэ олорор этибит. Далан
Кинилэр саастарын тухары ыаллаһан, баччаҕа диэри бэркэ эн-мин дэһэн кэлбиттэрэ. Н. Лугинов
Дьонум бэрт өрдөөҕүттэн эн-мин дэспит үөлээннээхтэр эбит. Күндэ. Тэҥн. дэмнээхтик