ыарык буол быть бременем, обузой для кого-л.

тяжесть, бремя || тяжёлый, гнетущий; бу эйиэхэ ыарык-баттык буолбатын пусть это не будет для тебя тяжёлым бременем; ыарык-баттык санаалар тяжёлые, гнетущие думы.

аат.
1. Туох эмэ ыарахан, таһаҕас, баттык. ☉ Что-л. тяжёлое, тяжесть, груз, вес
Сүүс бууттаах ыарык таҥнары тарпытын курдук буолла. В. Короленко (тылб.)
Мэҥиэни саһыл үөһээнэн ылбатын наадатыгар сэлэни мас лабааларынан хаппахтаан баран, ыарыгынан баттатыллар. ТСКБ
Итиччэ ыйааһыннаах тимир ыарыгы өрө астаҕына эрэ Коростелев иннигэр түһэн чөмпүйүөннүөхтээх. «Кыым»
2. көсп. Киһини баттыыр, сүгэһэр буолар ыар санаа, эрэй-кыһалҕа. ☉ Что-л. угнетающее, бремя, ноша
Төттөрүтүн, бу бырааһынньык миэхэ ыарык дии санаата Айдар дьиэтигэр чугаһаан иһэн. Н. Лугинов
Доҕорум, таптыыр уйус Сүрэххэ, эрэбил, Хомойуу курдук куруус, Ыар ыарык суоҕун билэбин. С. Данилов
Киһини санаа кулута дииллэр да, Ньукулай бэрт хойукка диэри санаа-оноо ыарыга диэни билбэтэҕэ. Күрүлгэн
3. көсп., эмт. Дьахтарга, тыһы кыылга бөллөөт үөскүүр, ситэр, ууһатар уоргана. ☉ Яичники
[Биэ төрүүр-ууһуур] ис уорганнара …… мааткаттан, …… маатка моонньуттан уонна ыарыктартан тураллар. НПИ ССЫа
[Биэ көҕүйбүтэ] маатка ыарыгыттан сиппит бөллөөт тахсыытын курдук бэлиэлээх. НПИ ССЫа
♦ Ыарык буол — кимиэхэ эмэ мэһэй, боҕуу буол; баттаа. ☉ Стать бременем, обузой для кого-л., помехой кому-л.; угнетать кого-л.
Эҥсилгэннээх иэйиилэр, Сындааһыннаах санаалар Мин санныбар сүгэһэр, Түөспэр ыарык буоллулар. И. Гоголев
[Кистэлэҥим] сөбүн биэс уонтан тахса сыл устата санныбар ыарык буолан дьөлө сааллан сырытта. Р. Кулаковскай
Ньургун Николаевич аар кырдьаҕас …… дууһатын түгэҕэр сөҥөрдөн илдьэ сылдьар, кинини мунчаардар да, кэнникинэн ыарык буолан эрэр ис санаатын кэпсээн эрэрин сэрэйдэ. Г. Угаров
ср. др.-тюрк. аҕырлых ‘тягость’, тур. аҕырлык ‘тяжесть; бремя’

аат. Киһи санаатын баттыыр, боҕуу буолар туох эмэ ыарахан, кыһалҕа. ☉ Нечто тяжкое, трудное, тяжесть, бремя
Урут ыарык-баттык курдук санаан сылдьыбыт бэл тустаах үлэтэ кинини эбии тупсарар, кыаҕырдар курдук хотоойутук сананна. В. Титов
Сэрии кытаанах кэмигэр ыарык-баттык барыта сэбиэт санныгар сүктэриллэрэ: тулаайахтарга кыһамньы, аччыктааһынтан тахсыы, дьоҥҥо кытаанах санааны иитии. «Кыым»
♦ Ыарык-баттык буол — ыарык буол диэн курдук (көр ыарык)
[Уйбаан:] Миигин ким да куһаҕан суолунан байбыта диэбэтэ буолуо, ол эрээри дьэ бу санаабар улахан ыарык-баттык буолла. А. Софронов
Ол ынырык сурах Ыарахан аһыы дьайынан Ыарык-баттык буолан, Ыксары сабардаабыта. Күннүк Уурастыырап
Киниэхэ, арааһа, дэриэбинэҕэ тарҕаммыт хоп-сип, сүлүһүннээх ыар тыллар, хатайыылаах санаалар ыарык-баттык буоллулар быһыылаах. И. Никифоров