ыаһахтаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Оонньуунан ыаһахтаныма, сүөһүгүн көр. ПЭК СЯЯ
Элбэх суруйааччы биир кэмҥэ түмсэн үлэлээбит буоланнар, оҕолор бары хоһоон суруйар ыаһахтанан хаалбыттара. «ХС»
Кыралар сарсыардаттан үксүгэр илин дьиэҕэ мустаннар, оонньуу ыаһахтаналлар. «Чолбон»
Күн тура-тура путбуолунан ыаһахтанар. ЯРС
Якутский → Якутский
ыаһахтан
сэһэн-ыаһах
аат. Бүтэн биэрбэт, унньуктаах уһун кэпсэтии, сэһэргэһии. ☉ Долгий, продолжительный разговор, беседа
Аттыгар куртаҕын быстарбыт, аҕамсыйа барбыт нуучча киһитэ сытар, сэһэн-ыаһах хаата киһи быһыылаах. Э. Соколов
Уоһук Куомун сэһэнэ-ыаһаҕа бараммат, киһи киирэн баран тахсыбат, иһиттэр истиэх айылаах кэпсиирэ. ФГЕ СТС
ыаһах
аат.
1. Оччо туһата суох саҥа-иҥэ, кэпсээн, ыаспай. ☉ Разговоры, болтовня, на которые впустую тратится время
[Ньукуус:] Ыаһах элбэх. Устурууктар чэ тугу эрэ эттэ-эттэ. Ситэ өйдөөбөтүм. Күндэ
Ыраах ыалдьыт ыаһаҕа Ыһыллан барбыт, Абаҕалара тойон албына Аһыллан эрэр эбит. С. Зверев. Ыаллара кэлэллэр: ыйытыы, ыаһах… С. Тарасов
Сибэкки диэн — оҕо, дьахтар ыаһаҕа. И. Гоголев
2. лит. Кэпсэл, номох. ☉ Сказ, сказание
Киһи аньыыттан-таҥараттан арахсан, …… Сүттүлэр дүҥүр, былаайах, Сүр баттыыр сүҥ дьааһын, ыар ыаһах — Дом ини, …… Чуумпурда мин сахам алааһа. С. Тарасов
«Сир түннүгэ, Сээркээн сэһэн» — Ытык кырдьаҕас дэтэн Ыччат дьон ыаһаҕар, кэнэҕэски кэпсээнигэр Киирсэр баҕам баар, Кэрэ доҕотторуом! Болот Боотур
♦ Күн ыаһаҕа оҥоһун көр күн
Киһи көрбөтөҕүнэ-истибэтэҕинэ букатын сатаан олоруо суохтар. Иллэҥ киһи хата мин күн ыаһаҕа оҥостобун. Болот Боотур
Күн ыаһаҕын (күнү) ыыт көр күн. Айаҕалыы сатаан, күн ыаһаҕын ыытан, куруһуба баайар. М. Доҕордуурап
Сайын атырдьах, кыраабыл оҥорон күн ыаһаҕын ыытарым. С. Никифоров
Саад отун күн аайы биир киһи охсор. Күн ыаһаҕын ыытар курдук буоллар-хааллар үлэлээн сүөдэҥниир. Н. Кондаков. Ыаһах оҥо- һун — 1) тугунан эмэ аралдьый, кими эмэ элэк-хаадьы оҥоһун. ☉ Делать кого-л. предметом насмешек
Баһылай өһүргэс. Кинини оҕо эрдэҕиттэн элэк, ыаһах оҥостон, араастаан аат-суол биэрбит киһилэрэ. Н. Заболоцкай
Дьон эйигин туой оонньуу, ыаһах оҥостоллор. «ХС»; 2) бириэмэни атаараары тугунан эмэ дьарыктан, онон аралдьый. ☉ Заниматься чем-л., чтобы убить время
Кэрдибит маспытын, аппынан үчүгэйдик суол үктээн бараммын, бэйэм киирэ-тахса ыаһах оҥостон тиэйиэҕим. В. Иванов
Булчуттар бултуу барар туһунан бэрт эрдэттэн, ааспыт саастан, уһун сайыны быһа үлэһэн, ыаһах оҥостон тэриммиттэрэ. «ХС»
Тиитэбис хараҕын хайа тардынна да, кыһан-отон киирэн барара, ону кэнникинэн дьиҥ чахчы ыаһах оҥостубута. «Чолбон»
◊ Ыаһах киһи түөлбэ. — сэһэннээх, кэпсээннээх киһи. ☉ Хороший рассказчик, собеседник. Ыаһах киһи манна суох
ср. др.-тюрк. аҕызан ‘сказать, произносить’
Якутский → Русский
ыаһах
занятие (на к-рое непроизводительно тратится время); күн ыаһаҕа развлечение; ыаһах оҥоһун = развлекаться чём-л.; ыаһах гынан үлэлээ = делать что-л. не торопясь, для собственного удовольствия.
ыаһахтан=
неодобр. проводить время за чём-л., заниматься, развлекаться чем-л. (в ущерб производительному труду); күн тура-тура футболунан ыаһахтанар он все дни гоняет в футбол.
Еще переводы: