равн.-кратн. от ыгдай= 1.

ыгдай диэнтэн көстө түһүү. Хас бөттөҕүн аайы, Этин таттаран, икки санна ыгдас гына түһэр. Күннүк Уурастыырап

ыгдай диэнтэн б
тэҥ көстүү. Күөрэгэй сүүрэн тиийэн көрбүтэ: «Туораах» эрэйдээх аҕылаан ыгдаҥныы сытаахтыыр. Т. Сметанин
Хомурҕанын уҥуоҕа хоппойон көһүннэ, санна ыгдаҥнаата. А. Сыромятникова
Дьахтар иһиллэр-иһиллибэттик ытаан, санна ыгдаҥнаан, төбөтө намылыйан барда. Н. Павлов

ыгдай диэнтэн бэй
туһ. Ыгдаллыбыт Суон Сүөдэр күтүр өстөөх. Суостаах хара баттала Ол дьиктилээх хартыынаҕа ойууламмыт этэ. Күннүк Уурастыырап
Ыгдаллан оо, дьэ дьоннор да дьоннор, Ырдьаллан бардылар Ынырык тойоттор! Эллэй

ыгдай диэнтэн б
тэҥ көстүү. Биирдэ өйдөөн көрбүтүм, киһим санна ыгдараҥныыр, тугу эрэ уоһун иһигэр ботугуруур. И. Семёнов
Муннукка олорор уол уҥа илиитинэн сирэйин саба туттан баран, быһа ыгдараҥныы олордо. «ХС»

ньыкыччы тутун — төбөҕүн ыгдайбыт санныгар киллэрэн аччаан көһүн. ☉ Втянуть голову в приподнятые плечи
Аргыылап ньыкыччы туттан, умса көрөн саҥата суох олордо. Софр. Данилов
Сэмэн куска үөмэн эрэрдии ньыкыччы туттан, …… өрүс уутугар чугаһыы барда. Н. Якутскай
Аркадий төбөтүн ньыкыччы туттан, охсуһаары дьохсооттоото. В. Протодьяконов
Оҕонньор өрө тыынан ылла, сүүһүн көлөһүнүн сотунна, «бэринним» диэбиттии, ньыкыччы тутунна. Болот Боотур. Тэҥн. ньүккүччү

ыгдай диэнтэн көстө түһүү. [Коля] эмискэ эргичис гынан доҕорун көрөөт, ыгдах гынна да, дьэ булгуччу ылымматтыы түргэнник хааман, улам тэйэн истэ. Амма Аччыгыйа
Соһуйан ыгдах гына түһүөхтэригэр дылы күүскэ остуолу сырбатта. Н. Габышев
Маайа ыгдах гынан, чуут күлэн тэһэ бара сыста. П. Аввакумов

I
аат. Булт сэбигэр булду күрүөлээн хаайан киллэрээри маһынан оҥоһуллар намыһах быһыт, мэһэй. ☉ Засека, загородь (для ловли зверей и птиц)
Догдоон хара тыа дурдалаах, Тоҥууга тохтооччу Туолдьут Бэргэн. Өксөкүлээх Өлөксөй
Мин бэйэм туһах иитэргэ сөптөөх сирин булан, харыйалары быһан аҕалан, тоҥуу оҥорон, туһахтарбын иитэбин. Н. Якутскай
Булду туһахха, айаҕа боһойон киллэрээри, кыра титириктэри, маһы охтортоон күрүөлүүллэр, сылбахтыыллар. Ол аата тоҥуу диэн буолар. Багдарыын Сүлбэ. Тэҥн. элиэ II
II
көр доҕуу
Эбэм тоҥуута баранан хаалбыт игиинэн хотуурун …… сытыылаата. Н. Лугинов
Уолаттар сыгынньах эттэрэ хойуу кумаартан сүүтүк тоҥуутун курдук буолан баран, ыгдайа иһэн тахсаллар. Бэс Дьарааһын
Игии кэрдииһэ [хатыыта] доҕуу эбэтэр тоҥуу диэн ааттанар. СНЕ ӨОДь
III
тоҥ I диэнтэн хай
аата. Быйыл күһүн сир харанан туран тоҥуута буолла. Т. Сметанин
[Ощепков] кыһыҥҥы тымныыга тоҥуу …… хайдаҕын үчүгэйдик билэр. С. Никифоров
◊ Тоҥуу байтаһын биэ — төрөөн көрө илик биэ. ☉ Не имевшая приплода кобыла. Уйбааннаах тоҥуу байтаһын биэлээхтэр. Тоҥуу суол — саҥа тоҥмут суол. ☉ Свежезамёрзший след
[Кулун Куллустуур] тоҥуу суолбун тобулан …… сойуолаан ахан иһэр. ПЭК ОНЛЯ III. Тоҥуу хаар — суол-иис таһаарыллыбатах халыҥ хаар. ☉ Цельный, свежий, не протоптанный глубокий снег
Клим сүүрэн иһэн …… бүдүрүйэн, тоҥуу хаарга тиэрэ түстэ. Амма Аччыгыйа
Ол киһи Уйбааҥҥа утары Тоҥуу хаар үрдүнэн ыстанар. Эрилик Эристиин