сыһ. Инниҥ диэки төҥкөччү (тутун). ☉ Наклонившись, согнувшись вперёд
Сыгынньах ойуун, сири сыллыахха айылаах ньүккүччү туттан баран дүҥүрүн охсон дьигиһитэдьигиһитэ, олбоҕун үс төгүл эргийдэ. Н. Якутскай. Кустук, иннин диэки ньүккүччү туттан олорон, табаларын ньуоҕулаан, аргыһыттан хаалсыбакка, тилэх тэпсиһиннэрэн салдьараҥнатан иһэр. В. Протодьяконов. Тэҥн. ньыкыччы: ньыкыччы тутун

мэппэй диэнтэн атын
туһ. [Оҕонньор] уҥа диэки мунньахтыы олорор дьоҥҥо тиийэн кэлэн, сис туттан баран, күлэн мэппэллэн турда. Суорун Омоллоон
Мэппэллибиккэ дылы хаптаҕай сирэйдээх киһи ньыкыччы соҕус туттан олорор. «ХС»

туохт. Кыыһыран, суоһурҕанан кими эмэ дьарыйыахтыы, кэһэтиэхтии тутун. ☉ Вести себя агрессивно, неприязненно
Күөл кытыытыгар мэччийэ сылдьар сылгы үөрүгэр атыыр, биэҕэ дьохсооттоон, өрө дьырылыы түстэ, биир кулун куттанан, туора сүүрэн тыкаарыйда. Болот Боотур
Булчут чугаһаан кэлбитигэр, [тайах] куотар кыаҕа суох буолан, суоһурҕанан, кулгааҕын ньылаччы туттан, куттаабыта буолан дьохсооттуу көрсүбүтэ. Далан
Аркадий утары ынан, төбөтүн ньыкыччы туттан, охсуһаары дьохсооттоото. В. Протодьяконов

даҕ. Кыра, намчы, ситэ улаата илик (от-мас туһунан). ☉ Тонкий, молодой, мелкий (напр., о траве, деревьях)
Уйбаан тырыттыбыт даба ырбаахытын уста охсон, аттыгар турар ньыыраайы талахха кэтэрдэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Илии-илиилэриттэн ылсыһан оһуохайдыы сылдьар дьон курдук ньыыраайы титириктэр …… оҥкучах күөл тула сэлэлии үүммүттэр. Л. Попов
Сэмэн куска үөмэн эрэрдии ньыкыччы туттан, ньыыраайы талахтар арыттарынан, өрүс уутугар чугаһыы барда. Н. Якутскай

дьүһ. туохт. Санныларгын өрө көтөҕөн төбөҕүн ньыкыччы тутун (хол., кимиэхэ эмэ суоһурҕанан). ☉ Приподнимать плечи, одновременно втягивая шею (напр., принимая грозный вид)
Мордосов төбөтүн лыкытан саннын ыгдатан, кумуччу туттан, бастаан иһэр ачыкылаах уолу күүскэ үтүрүйдэ. Далан
Били маарыын ааспыт уолум саннын ыгдатан, төбөтүн лыхаччы туттубут. Р. Кулаковскай
Ыраахтааҕы ыыппыт киһитэ, Эппилиэттээх икки саннын Суоһурҕана ыгдатан, Үөҕэнмөҕөн да көрбүт. Н. Некрасов (тылб.)

сыһ.
1. Итэҕэтиилээхтик, ылыннарыылаахтык. ☉ Убедительно, веско
[Кулаковскай] киһи өйүгэр түһэрдик, астыктык уонна бэйэтэ өрө көтөҕүллэн үөрэтэрэ. Суорун Омоллоон
Кинилэр Киргизия сүүмэрдэммит хамаандатын нуул үскэ очукуонан астыктык хоппуттара. И. Федосеев
Дуобакка уон алта киһи күөн көрсүбүтүттэн спорт маастара В. Жирков астыктык бастаата. «Кыым»
2. Дьоһуннук, дуоспуруннаахтык; киһи дуоһуйар гына. ☉ Достойно, серьезно; с удовольствием
Сорох уон да сыл олорбутун иһин, эн биһикки курдук, баҕар, астыктык олорон аастым дии саныа суоҕа. Н. Заболоцкай
Мылахов сөптөөх эппиэти биэрэн, кылгас моонньун ньыкыччы туттан, астыктык лиһигирэччи күлэн кэбистэ. Н. Лугинов

аат.
1. Элбэх киһи быстах кэмҥэ дьиэтэ-уота суох (хол., ба лаакканан) тохтоон олорор сирэ. ☉ Временная стоянка под открытым небом (напр., палаточная) для значительного числа людей, лагерь
Байыаннай лааҕыр. Туристар лааҕырдара.  Байкал кытыытыгар байыаннай үөрэххэ сылдьабыт, биһиги лааҕырбытыттан чугас холкуос баар. Т. Сметанин
△ Быстах кэмҥэ элбэх буолан бииргэ сынньанар, үлэлиир түмсүү. ☉ Место сезонного сбора людей для совместного отдыха, труда, лагерь. Үлэ, сынньалаҥ лааҕыра
△ Быстах кэмҥэ дьон бөлөхтөһүүтэ. ☉ Временное объединение, группировка людей
Кэмпириэнсийэ кыт тыылаахтара кэлбит киэһэлэригэр икки лааҕырга хайдан сүбэлэстилэр. Э. Соколов
△ Сайын сүөһүнү бөлөхтөөн көрөр, аһатар, мэччитэр сир. ☉ Место, гд е л е т о м с о д е рж и т с я с к о т (обычно молодняк)
Сибиинньэлэри сайын лааҕырга таһаа рарга сүбэлэстилэр. КПЫ
Бастыҥ хаһаайыстыбаларга ыччат сүөһүнү кыһыҥҥы хотонноруттан сайыны быһа лааҕырга таһааран туталлар. СИиТ
2. Туох эмэ дьону туспа тутан үлэлэтэр тэрилтэ. ☉ Учреждение, предназначенное для обособленного содержания и использования труда какой-л. группы людей, лагерь
Билиэннэйдэр лааҕырдара. Үлэнэн көннөрөр лааҕыр.  Ким эрэ охсуо диэбиттии төбөбүн ньыкыччы туттарым. Биһигини фашистскай лааҕыр дарга ол курдук үөрэппиттэрэ. М. Шолохов (тылб.)
3. кэпс. Хайа эмэ дойдулар эбэтэр общественнай-политическай араҥалар бөлөх төрө, наарданыылара. ☉ Группировка каких-л. стран или общественно-политических слоев; общественно-политическое направление. Эйэ лааҕыра