Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ымынахтан

ымынаҕыр диэн курдук. Оҕо тириитэ ымынахтаммыт

ымынах

аат.
1. Ханнык эмэ ыарыыттан (хол., бэтэрээҥкэ, аллергия) киһи, сүөһү этигэр тахсар быдьыгынас итиик, хатаал. Мелкие пятнышки или прыщи, появляющиеся на теле при некоторых болезнях (напр., ветрянке, аллергии), сыпь. Куор ымынаҕа
Сороҕор оҕо моонньугар ымынах тахсааччы, оччоҕо кинини маргааҥка суурадаһыныгар сөтүөлэтэр сөп. ГЛИ ЭИС
Ыарыы иккис кэрдиис кэмигэр киһи этэ ымынах курдук бырдьыгынаан тахсар. АЛР ВЫаХ
2
көр кыһыылаах ымынах. Киһи сууммакка кирдээхтик сырыттаҕына, тириитин быыһа бүөлэнэн хаалан ымынах, модьуун эҥин буолан барар. П. Филиппов
Ынах сүөһү, таба уонна сибиинньэ иитиитигэр сыстыганнаах ымынах элбэх ночооту аҕалар. МСИ ХСИи
Сэллик, одуруун, кумахы, ымынах курдук ыарыылар сир ахсын бүрүүкээбиттэрэ. АНХ СС
3. Хортуоппуй хаҕа бааһыран ыалдьар ыарыыта. Болезнь клубня картофеля, парша, фитофтороз
Бактыарыйалар хаҕа бааһырбыт уонна ымынах ыарыылаах хортуоппуйга өтөн киирэллэр. ФНС ОС
Хортуоппуй аһыгар уунан да суурайдахха барбат хара ымынахтар үөскүүллэр. ЛПМ ХХ
Кыһыылаах ымынах — киһи, сүөһү тириитин ис араҥатыгар олохсуйар кыһытар быт көмөтүнэн көбөр, тарҕанар сыстыганнаах тирии ыарыыта. Кожное заболевание, вызываемое клещами, характеризующееся сильным зудом, чесотка
Ньургуһуну сүөгэйгэ булкуйан кыһыылаах ымынаҕы эмтииллэрэ. МАА ССЭҮү
Хотугу таба кыһыылаах ымынаҕын көбүтээччинэн тирии ис араҥатыгар олохсуйааччы кыһытар быт (клещ) буолар. ТСА ТС
Ымынахтаах тиип көр тиип I. Аны араҥ ыарыы, уоспа, ымынахтаах тиип, титириир курдук ыарыылар суох буоллулар. «ХС»
ср. якут. ымый ‘гнить’, ног. йиби ‘мокнуть, размокать’

Якутский → Русский

ымынах

1) чесотка, короста (при чесотке) || чесоточный; кыһыылаах ымынах чесотка, короста; ымынах кыһыыта чесоточный зуд; 2) сыпь, прыщ; куор ымынаҕа коревая сыпь.

ымынахтан=

1) болеть чесоткой; 2) покрываться сыпью, прыщами.


Еще переводы:

солотуоха

солотуоха (Якутский → Якутский)

аат. Оҕо этэ бааһыран ыалдьыыта. Золотуха
[Хатыҥ] бу сүмэһинэ солотуохаҕа уонна сыыҥкаҕа эмтээх буолар үһү. Суорун Омоллоон
Сиһик талаҕынан урут саха олохтоох нэһилиэнньэтэ солотуохаттан, ымынахтан эмтэнэрэ. МАА ССКОЭҮү

хатааллан

хатааллан (Якутский → Якутский)

туохт. Ымынахтан (үксүгэр киһи сирэйин туһунан). Покрываться прыщами (обычно о лице человека). Битэмиин тиийбэккэ, киһи иһэ-үөһэ ыалдьан, хатаалланар
ср. алт. кодур ‘парша, чесотка’

куор

куор (Якутский → Якутский)

I
аат., эргэр.
1. Кир-хах. Нечисть
Куор-бөҕө хоҥун. ПЭК СЯЯ
2. Өлбүт киһи сыта. Трупный запах, запах сильно разложившегося трупа
Киһи өллөҕүнэ куора тахсар. ПЭК СЯЯ
ср. кирг. хор ‘презренный, уничиженный’
II
аат. Оҕо сыстыганнаах ыарыыта: киһи этэ кыһыл ымынахтанар, харах, айах, тыынар уорганнар салыҥнаах бүрүөлэрэ көрдүйэллэр. Корь
Лена устун уһуннахтарын маҥнайгы күннэриттэн ыла эрэй-кыһалҕа элбээн испитэ. Иркутскайга хас да оҕо куорунан ыалдьыбыта. И. Федосеев
Куор — оҕо сыстыганнаах ыарахан ыарыыта. Этэ итийэр, ымынахтанар. АНК ТСТЗС

умунах

умунах (Якутский → Русский)

см. ымынах.

симээ

симээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туох эмэ киэргэлинэн киэргэт, киэргэли иил, ыйаа. Украшать, наряжать
Кыыһы сир курдук симээтилэр, тап курдук таҥыннардылар. Саха фольк. Кинини кытта түөрт аты симээн көмөллөр. Саха фольк. [Харыйаны] араас өҥнөөх, дьиримнэһэ турар уоттарынан симээбиттэрэ түүҥҥү болуоссаты олус тупсарара. Н. Лугинов
2. көсп. Тугунан эмэ тупсар, кэрэтит. Придавать кому-чему-л. нарядный, красивый вид
Күһүн көмүс дуйунан Сири симиир кэмигэр, Дьэҥкир курустаал буолан, Дьикти күннэр үүнэллэр. С. Данилов
Үтүө сир чэлгийэр саадтарын Үйэлээх синньэ күөх симээтин. Күннүк Уурастыырап
Сибэкки сири симиир. Оттон киһи дьолу түстүүр, олоҕу киэргэтэр. «ХС»
3. түөлбэ., харыс. т. Ымынахтан (куор, уоспа ыарыыттан). Покрываться сыпью (при кори, оспе)
Лэгиэ уонна Нарыйа харахтарын кыайан көрбөттөр, эттэрэ симээн иһэн, кэхтэн хаалбыт. В. Протодьяконов
Уоспа харахпын симээн, көрбөт буолан, кэтит бэрэбээскинэн илиибин уонна атахпын кытаанахтык баайаннар, түлэс-балас сыппытым. М. Горькай (тылб.)
ср. алт. чиме ‘резьба, украшение, насечка’

сыпь

сыпь (Русский → Якутский)

ж. ымынах, итиик.

короста

короста (Русский → Якутский)

ж. ымынах хаҕа, хах.

чесотка

чесотка (Русский → Якутский)

ж. кыһыылаах ымынах.

эбириэн

эбириэн (Якутский → Якутский)

даҕ. Эриэн буолан көстөр элбэх бытархай чуоҕурдардаах, бээтинэлэрдээх. Покрытый мелкими крапинками, пятнами, чубарый (о лошади), пёстрый, пятнистый
Сүөһүлэрэ барылара үтүктүспүт курдук эбириэн өҥнөөхтөр. И. Гоголев
Икки хонон баран туһахпын көрө барбытым. Кырдьык, биир эбириэн түүлээх бочугурас туһахпар иҥнибит этэ. Н. Якутскай
Эттэрэ, туох сирэйдиин-харахтыын, илиилиин-атахтыын, баҕа иһин курдук кыһыл эбириэн ымынахтанан хаалла. С. Федотов
Арай доҕоор, эбириэн өҥнөөх, уп-уһун эриэн үөн күтүр бу тыылла сытар! «ХС»
Күөх эбириэн көр күөх I
Уу долгунун курдук Суһумурдаан көстөр Күүгүнүүр күөх эбириэн Оҕус сүөһүнү көрдүүллэр. Күннүк Уурастыырап
Күөх эбириэн ат оҕус …… күөх оту хадьырыйарын тохтотон, хантайан миигин одууласпахтаата. И. Гоголев
Эбириэн былыт — эбир былыт диэн курдук (көр эбир I). Арҕааттан эбириэн былыттар Үөһэнэн элэҥнии усталлар. Эрилик Эристиин
Түүн Эбириэн былыттар Халлааҥҥа сыстыбыттар. И. Федосеев

чесоточный

чесоточный (Русский → Якутский)

прил. кыһыылаах ымынах; чесоточный зуд кыһыылаах ымынах кыһыыта; чесоточный больной кыпыылаах ымынах ыарыылаах, кыпыылаах ымынахтаах.