и. д. от ырдьыгынаа=. ырдьыгынас = совм.-взаимн. от ырдьыгынаа=.

көр ырдьыгынаһыы. Ити икки ардыгар ардьыгынаһыы буолан ылла

ырдьыгы- нас I диэнтэн хай
аата. [Урукку үлэтигэр] күн тура-тура наар ырдьыгынаһыы, тугу эрэ сырсыы. Н. Лугинов. Бөрөлөр иккиэн …… тиистэрин килэҥнэппиттэр, ырдьыгынаһыы, часкыйыы бөҕөтө буолбуттар. ПАКАаТХ

көр ырдьыгынас. Ыттар ардьыгынаһан бардылар
□ [Сымыйаччы] Начаалынньыкка ньылаҥнас, Алын дьоҥҥо ардьыгынас — Ньымалардаах хааһаҕын Ыадаччы ындыыланыахтаах. К. Туйаарыскай

боотурҕаа диэнтэн холб. туһ. Бэйэ-бэйэлэригэр боотурҕаһан, көхсүлэрин иһигэр ырдьыгынаһаллар, арыт атаҕастаммыт, быһа хабыллыбыт бөрө часкыйар, ыйылыыр. Болот Боотур
Мин баҕас буруйдаах олорон боотурҕаһыа суох этим. И. Данилов

чардырҕас I диэнтэн хай
аата. Охсуһуу-кыргыһыы уон төгүл улаатан, ыһыы-хаһыы, ынчыктаһыы-дайбаһыы, ырдьыгынаһыы, чардырҕаһыы …… сулустары, ыйдары сууллара сыста. Д. Апросимов

көҥөө диэнтэн холб. туһ. Куорат сыбаалката кыыл барбыт ыттар уҥуохтан көҥөнсөн ырдьыгынаһар, охсуһар арыаналара этэ. С. Руфов
Үптэрин-астарын уопсайдаан, Үлэлэрин аҥаардаһан, улам-улам убансыһан, Олорбуттара дии Ааныстаах. Көнө-ыраас сүрэхтээх көҥөнсүбэт үгэстээх. М. Тимофеев

ытырыс диэнтэн хай
аата. Охсуһуу уон төгүл улаатта, дайбаһыы, ырдьыгынаһыы, ытырсыы, кэбийсии буолла. Д. Апросимов
Орулууорулуу харса суох кииристилэр: табыйсыы, логлорута ытырсыы, эргичис гына-гына тэпсии киэнэ кытаанаҕа. С. Маисов

туохт. Бэрт былдьас; утарылас, туруулас, мөккүс. ☉ Противостоять кому-чему-л.; соперничать, враждовать с кем-чем-л.
Кини хаһан даҕаны Леся туһунан биир эмэ хомноох, биир эмэ күөнтэһэр тылы төлө ыһыктыбатаҕа. Софр. Данилов
Онтон дьэ [бөрөлөр уонна эһэ] икки өттүттэн күөнтэһэн тиистэрин килэҥнэппиттэр, ырдьыгынаһыы, часкыйыы бөҕөтө буолбуттар. ПАК АаТХ

тыаһы үт. туохт.
1. Ырдьыгынас хойуу саҥата таһаар (хол., ыт). ☉ Издавать лающие звуки низкого тона (напр., о собаке)
Нууччалыы ампаар дьиэҕэ тиийэн эрдэхпитинэ, күөрт ыт баргыйа түһэн баран, утары сүүрэн кэлбитэ. И. Гоголев
Арай икки ытым иннибэр иһирик ойуурга сүр күүскэ үрэн баргыйдылар. В. Протодьяконов
Ити икки ардыгар Ураанньык, эһэни эргийэ көтө сылдьан, суостаахтык үрэн баргыйда. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Куоласкын сонотон, көбүөлээн саҥар; дьаҕырый, мөх. ☉ Бранить, ругать кого-л. на повышенных тонах, распекать, разбранить
Оҕонньор, утары баргыйа түһүөх курдук, бытыгын адаарыҥнаппахтаан баран, тугу да саҥарбата. Амма Аччыгыйа
Анарааҥыта, истиэм диэбэтэҕин истэн, эһэлии баргыйан турбута. Күннүк Уурастыырап
Мин аҕабын, ийэбин көрдөһөн көөртүм – баргыйан кэбиспиттэрэ. Н. Габышев
3. Күүскэ долгуннуран барылаа, харылаа (хол., муора). ☉ Шумно бурлить, клокотать (напр., о морских волнах)
Баараҕай баалынан баргыйбыт улуу муора киэҥ куйаара дьалкылдьыйан көһүннэ. Амма Аччыгыйа
Ити дохсун Буурҕаһыт чаҕылҕан быыһынан, муора барылыы баргыйар уутун үрдүнэн дохсуннук элэҥнээн барыҥныы тэлээрэр. П. Ойуунускай
4. Сатарыйан иһиллэр гына күүскэ тыаһаа, бирилээ-барылаа (хол., массыына). ☉ Издавать однообразный раскатистый звук, рокотать (напр., о моторе тяжелой техники)
Бааһына, Тыраахтар сир тиэрэн баргыйар. С. Данилов
Бардам массыына сэптэр Бааралаан баргыйаллар, Күүстээх көлөһө сэптэр Күллүгүрүү сырсаллар. С. Зверев
Муҥхааллары соһутан, Барабаан бөҕө баргыйда, Горн бөҕө чоргуйда. С. Данилов