I сковородник; итии хобордооҕу ытарчанан тут = ухватить горячую сковороду сковородником.

II тиски, клёщи; уһанар ытарча слесарные тиски; тимир ытарчата кузнечные клещи; ытарчаҕа ыл = прям., перен. зажать в тиски.

Пекарский:
1. тиски слесарные и кузнечные, зажим (ср. байба ); клещи кузнечные (ср. кытаҕас, кытарча ).
Киһини ытарча курдук тутар держит человека (крепко) как тиски (ср. II. килэпсэ )
2. сковородник, сковородник оленьей кости.

аат.
1. Уһанарга тимири биитэр маһы ытыртаран тутар чыскы курдук тэрил. ☉ Тиски, клещи (столярные)
Ытарчалар хас биирдиилэрэ чурумчулаахтар, олору инчэҕэй талаҕынан оҥоһуллар. ЧАИ СБМИ
Холобур, ытарчаҕа ытыртаран туран тимири аалаллар, быһаҕы биилииллэр. СНЕ ӨОДь
Бэрэстээктэргэ бытархай тимир оҥоһуктарынан дьарыктанарга тимир ытарчалар уонна дуоскалар оҥоһуллубуттар. «ЭК»
2. Итии иһити (хол., хобордооҕу) бүүрүгүттэн ытыртаран тутар тэрил. ☉ Ухват
Хаҥас диэки хобордоох, ытарча, лаппаакы тыаһа лыҥкынас, кылыгырас буолла. Д. Токоосоп
Валя нуучча оһоҕуттан чугуун иһити уһун мас уктаах тимир ытарчанан иилэн таһаарар. Е. Неймохов
Сэнэх таҥастаах эмээхсин ытарчанан нуучча оһоҕуттан күөс таһаара турар. НТГ СУоС
3. көсп. Туох эмэ кыһалҕа, төлөрүйбэт хабала. ☉ То, что угнетает, лишает свободы действий, кабала
Кини олоҕор мэлдьи кырыымчык соҕуһа, тиийиммэттүгэммэт ытарчатыгар мөхсөрө. Н. Габышев
Саха интэлигиэнсийэтин чаҕылхай, чулуу дьонноро Сталин репрессиятын ытарчатыгар ыбылы хаптарбыттара биллэр. Доосо. Олох кытаанах ытарчата күүппэтэх өттүлэриттэн ыга ылаары гыммыт курдуга. «Чолбон»
ср. тюрк. ызыр ‘кусать, прикусывать’