прил. разг. (жалобный) ытамньы-йыылаах, харах уулаах; слёзная просьба ытыы-ытыы көрдөһүү.

сущ
атыыр ыт; ыт

даҕ. Курдьугунуур тыастаах. ☉ Урчащий, мурлыкающий. Арай биирдэ бороҥ сирэй курдьугунас куоска хантан эрэ киһи аһыныах ньарылаччы ытыы-ытыы, кэлэн испит. Нуучч. ост

көр ааттас
Аартаһа тоһуйбут киһини, Ахсымнаан санаан Акы суолу кэҥэтэр Аҕыс ахтар айыыга Айыы да буолуо ээ, — дии санаата [Мүлдьү Бөҕө]. Д. Говоров
[Уолбутун] Баарынан бары манньалыы сатаатыбыт, Ардыгар ытыы-ытыы Аартаһа сырыттыбыт. П. Тобуруокап

дьүһ. туохт. Суон, модьу буолан, бэрт мөдөөттүк хамсанан көһүн. ☉ Бросаться в глаза особой медлительностью в движениях из-за своей полноты
Олбуорга эмискэ, ытыы-ытыы, суп-суон көнтөрүк уол сүүрэн бөөкөнүйэн киирдэ. В. Осеева (тылб.)

туохт. Киһини, тыынар тыыннааҕы тугунан эмэ сордоо, эрэйдээ. ☉ Мучить, терзать кого-л., подвергать пытке, мучениям, страданиям
[Далбарай:] Былыр эмээхсиним, тыыннаах эрдэҕинэ, эмиэ муҥнаан-сордоон биэрэр этэ. Н. Неустроев
[Огдуус ытыы-ытыы:] Бу сэгэрбин бу муҥнаансордоон эрдэхтэриэн… Тохтооҥ, тохтооҥ. Күндэ

туохт. Күүскэ аал (хол., сирэйгин). ☉ Сильно тереть, растирать (напр., лицо)
Биһиги эмиэ, хаайтаран хаалбыты өрө тарпыттыы, саҥа таһааран ытыы-ытыы, ийэбит түһэҕэр сирэйбитин ньуххайабыт. П. Аввакумов
«Тыраахтары сиэбиккит, арыгыһыт!» — Айняри үөгүлүүр, уһугуннараары тырахтарыыс сирэйин хаарынан ньуххайар. А. Кривошапкин (тылб.)

өгдөҥнөө диэнтэн дьаһ
туһ. Уола тобуктаан олорон, сыҥсыйан ытыы-ытыы, ийэтин баһын өгдөҥнөтө сатаата. Амма Аччыгыйа
Чаров хайыһардарын хаар анныттан өгдөҥнөттө. Р. Баҕатаайыскай
«Уолаттар, төбөҕүтүн мээнэ өгдөҥнөтүмэҥ», — сержант Демидов эдэрдэри сэрэтэр саҥата иһиллэр. «ХС»

сүк диэнтэн төхт
көрүҥ. Нэһиилэ икки куобахтанным. Онтукаларбын сигэнэн баайталаан, көхсүбэр сүгүтэлээн кэбистим. Софр. Данилов
Били дьон ытыы-ытыы уоннуу муунта бурдугу ылан сүгүтэлээн кэбиспиттэр. Д. Софронов
Оҕолор этэрээт дьонун үрүсээктэрин былдьасыһабылдьасыһа сүгүтэлээн кэбистилэр. «ХС»

туохт. Үҥэнсүктэн, ытаан-соҥоон, аһыннаран тылгын ылыннара сатаа. ☉ Молить, умолять, умилостивить мольбой
[Мэхээс:] Арай баран, ааттаһан-көрдөһөн, көмүспүн, уолбун кытта тупсан кэлииһикпин. П. Ойуунускай
Абааһыны-таҥараны барытын ааттаһа-көрдөһө сатаатыбыт. Ойуун да туһалаабата, аҕабыыт да абыраабата. Амма Аччыгыйа
Ох эрэ тиийбэт сиринэн хаалан иһэн, ытыы-ытыы, араастаан ааттастакөрдөстө. И. Гоголев