эгэлгэтий диэнтэн хай
аата. Норуоттар чулуу уусуран суруйууларын уопуттарын билсии — айымньы пуорма, маастарыстыба өттүнэн эгэлгэтийиитигэр көдьүүстээҕэ литература устуоруйатыттан илэ-чахчы көстөр. «ХС»

м. 1. хаппырыыс, эгэлгэт; детские капризы оҕо хаппырыыһа; 2. перен. кубулҕат; капризы погоды күн-дьыл кубулҕаттара.

ж. эгэлгэтэ, ииспэрэйэ.

сов. наһаа хаппырыыстан, эгэлгэттэн.

несов. хаппырыыстан, эгэлгэттэн.

эрэллээх диэн курдук
Мин бэйэлээх, Эрэмньилээхэй эриккэйим оҕотун Ийэ буорга сиэтэн кэбиспитим Эрэйин эбитин, Эгэлгэтин эбитин! Өксөкүлээх Өлөксөй

ж. 1. (требовательность) талымаһа, эгэлгэтэ; 2. (затейливость) эгэлгэтэ, ииспэрэйэ.

нареч. разг. боруоста, эгэлгэтэ суох.

долохоно диэн курдук
Ахтыллар буолара …… чагда маарын саҕалата көҕөрөн олорор өлгөм сугуна, киис тиҥилэҕэ, майааһынньыга, отонун эгэлгэтэ. Сэмээр Баһылай
русск. боярышник

1. аат.
2. Туох эмэ атынатына, арааһа, араастаныыта. ☉ Разнообразие, разнородность чего-л.
   Билэрбит элбэҕин! Ол иһин санаабыт эгэлгэтэ элбэҕин! Н. Лугинов
   Александр оҕо эрдэҕиттэн дьоҕурдаах буолан, оонньуур эгэлгэтин оҥороро. М. Доҕордуурап. Эбэ кытыытыгар, үөһүгэр, дьонноох сиртэн тэйэн, кус эгэлгэтэ хараара устар. С. Маисов
   Остолобуой дьиэ остуолларыгар сахалыы бүлүүдэ эгэлгэтэ тардылынна. А. Бродников
   △ Туох эмэ ымпыга-чымпыга, уустук, ииспэрэй уратыта, эриэккэһэ. ☉ Особенность чего-л. сложного, причудливого
   Застава начаалынньыгын эбээһинэһин толоро олорон пограничнай сулууспа үгүс эгэлгэтин билбитим. Н. Якутскай
   Биһиги көрдөхпүтүнэ, киинэни судургу эргитэ эрэ тураҕын, онтукаҥ иһигэр киирдэххэ, эмиэ син эгэлгэтэ үгүс буолуо, бука. Д. Таас
   Эн туттардыҥ чаҕылхай сибэккини Ол санатта ааспыты, кэлэри, Эдэр саас дьикти эгэлгэтин, Таптал этиллибэт кэрэтин. И. Федосеев. Айылҕаҕа эҥин араас эгэлгэ, киһи үөйбэтэҕэ-ахтыбатаҕа туох суоҕа баарай… С. Маисов
3. кэпс. Ким эмэ ол-бу бириинчик баҕа санаата, талымаһа. ☉ Чей-л. каприз, чья-л. прихоть, причуда
   Билигин кырдьар сааспар, олоҕум тубустаҕын аайы, эгэлгэм элбээн иһэр. И. Гоголев
   Ийэҥ төһө да ыарыйдар, соҕотох, атаах кыыһын сэттэ эгэлгэтин толоро сатыыр иһин кыһанар. М. ОбутоваЭверстова. «Һэ, бу оҕо эгэлгэтин!» — оҕонньор мин эппиппин сөбүлээбэтэ. «ХС»
4. даҕ. суолт. Атын-атын, эҥин араас, арааһынай. ☉ Разный, разнообразный
   [Уол] тыа араас кыылларын туһунан эһэтиттэн эгэлгэ кэпсээннэри истэрэ. Далан
   Мэктиэтигэр ойуур быыһа эгэлгэ ырыалаах чыычаах саҥатынан туолла. П. Филиппов
   Бу эһиги национальнай бүлүүдэҕит курдук тэриллибит эгэлгэ аһы көрө иликпин. А. Бродников
   ◊ Күн эгэлгэтэ кэпс. — туох саныыра барыта, туох ааттаах барыта. ☉ Всякая всячина, разные разности, все что угодно
   Өлүөнэ өрүс эбэтигэр, Муустаах муораҕа, араас алтаны, көмүһү, онтон да атын күн эгэлгэтин кэһиитин киллэрэр. Суорун Омоллоон
   Кинилэр күн эгэлгэтин барытын кэпсэтэн, оҕо эрдэҕинээҕилэрин, эдэр саастарын санаһан, ахтыһан бараллар. А. Бэрияк
   Өлөксөй хааһахтан хостоон эрэр курдук күн эгэлгэ кэпсээнин, сэһэнин да истээрилэр чугас эргиннээҕи дьон ааммытын саппаттара. С. Маисов. (Этэр) тыл эгэлгэтэ — тыл баайа, хомоҕой тыл. ☉ Богатство, выразительность языка
   Эдэр-сэнэх эрдэхпинэ Эйигиннээҕэр буолуохтары Этэр тылым эгэлгэтинэн Эт сүрэхтэрин Эймэнитэр буоларым. А. Софронов
   Быдьар тыл эгэлгэтин ол уу баһааччыттан истиэххэ сөп. И. Гоголев
   Этэр тыл эгэлгэтигэр бырааттыы Мординовтар иккиэн умсугуйбут ахан дьон. М. Чооруоһап
   ср. бур. эрхэлгэ ‘каприз’, эвенк. эгэлгэ ‘разнообразие’