прил. оптимистическай, инникигэ эрэнэр, үчүгэйгэ эрэмньилээх; оптимистическое настроение үчүгэйгэ эрэмньилээх санаа.

м. оптимист, инникигэ эрэмньилээх, сырдык санаалаах.

прил. 1. разг. (заслуживающий доверия, надёжный) итэҕэллээх, эрэбил; 2. уст. эрэллээх, эрэмньилээх (ыраахтааҕылаах Россияҕа правительствоны утары үлэҕэ уорбаламмат).

аат. Баас ылыы. ☉ Ранение, рана
Табаарыс, эн бааһырыыҥ чэпчэки эбээт. Амма Аччыгыйа
Өлүү, бааһырыы да сэрииһит ыкса ыала, чугас дьукааҕа быһыылаах. Ф. Софронов
Сеня, [эйигин] саанан ыппыттарын истибитим, бааһырыыгын халымыр курдук истэммин, үтүөрбүтэ буолуо диэн эрэмньилээх олорон суруйабын. Эрилик Эристиин

туруулас диэнтэн хай
аата. Дьэҥкир [киһи аата] туруулаһыыта хайаан да кыайыынан түмүктэнэригэр бигэ эрэмньилээҕэ ордук сөбүлэттэ. Софр. Данилов
Сүбэринитиэти туруулаһыы сүнньэ сири ким бас билиэхтээҕэр сытар. «Чолбон»
Дьулуур диэн туох эмэ чуолкайдык өйдөнөр сыалы ситиһэргэ туруулаһыы ааттанар. ЧКС ОДьКИи

чаҕый диэнтэн дьаһ
туһ. Оҕолору ыарахан үлэнэн тута чаҕыппатаҕына сатанар. П. Аввакумов
[Быыпсай Сүөдэр:] Кэбис, эҥин-эҥин буолан куолутуйума, бэҕэһээ да чаҕыттыҥ. Эрилик Эристиин
Кириллов этэн-тыынан куппута-симмитэ сытыыта, элбэҕэ уонна сиэри таһынан эрэмньилээхтик туттара чаҕыппыта. В. Чиряев

ситим сыһыан т.
1. Ситэ сыаналаабат, сэниир сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает пренебрежительное отношение говорящего к чему-л. (за такой пустяк, из-за такого пустяка)
Бай, ол аайы дьүүллүүллэр дуо? И. Семёнов
2. Эрэмньилээхтик бигэргэтэн этиини көрдөрөр. ☉ Выражает уверенное утверждение обратного ожидаемому (ни за что)
Ол аайы эһиил эһиэхэ ыһыы сиэмэтин бэрдэриэхпит суоҕа. А. Фёдоров
Мин ийэм ол аайы кинилэргэ биллэрэн бэрт. В. Ойуурускай
△ Эрэмньилээх сэрэйии дэгэттэнэр. ☉ Выражает предположение с надеждой на положительный исход ситуации
Бэрт бүччүм сиргэ түбэспит, хайа, ол аайы массыына түҥнэри анньыбат ини. В. Яковлев

1. конь, лошадь; үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах посл. доброму коню достаточно одного удара плётью, у хорошего человека одно (неизменное) слово; эттээх ат эрэмньилээх йогов, откормленный конь надёжен; 2. кастрированный, холощёный; ат оҕус вол; ат оҕуһу уоһахтаабыкка дылы погов. всё равно, что от вола ожидать молозива # ат буол = см. аттаа = 112; кус быһый , ат бөҕө сильный, ловкий.

сыһ., кэпс.
1. Түргэнник аччыктаабат курдук үчүгэйдик, тото. ☉ Так, чтобы быстро не проголодаться, сытно. Бөҕөхтүк аһаа
2. Эрэмньилээхтик, эрэмньитик санаан. ☉ С надеждой, со спокойной душой относительно чего-л., спокойно
Икки сыл устата үчүгэйдик билсибит дьон курдук …… бөҕөхтүк сананабын. «ХС»
Саатар, бииригэр баарыгар бөҕөхтүк санаан, көтөҕүллэ соҕус хааман, чугаһаан кэлбитэ — кураанахтар: кырынаас тарбаан эһитэлээбит. Болот Боотур

туттул. сыһыан холб. Кэпсэтээччи этиитин кытта сөбүлэһэн, туох эмэ буолуон сөптөөҕүн эрэмньилээхтик сэрэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает предположение о возможности высказанной собеседником мысли с оттенком согласия (возможно, вполне возможно). Буолуо-буолуо, кини оннук киһи. Буолуо-буолуо, куомуннаһалларын быраап оҥостон, олус үүнэ-тэһиинэ суох баран олороллор
□ Буолуо-буолуо
Массыанньык диэтэҕиҥ. В. Ойуурускай