Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эккирэтиһии

эккирэтис диэнтэн хай
аата. Кини, оҕо эрдэҕиттэн атаҕынан чэпчэки буолан, кыылы эккирэтиһиигэ сырыытын кыайар. С. Никифоров
Ханнык да эккирэтиһии, сойуолаһыы Пушкин айар дьулуурун кыайан харгыстаабат этэ. «ХС»

эккирэт

туохт.
1. Куотан иһэри кэнниттэн сырыс, сүүр. Пускаться в погоню, гоняться за кем-чем-л., преследовать кого-что-л.
Кырдьаҕас ыт дьонун эккирэтэн, муҥунан маҕыйыктанан ааста. Амма Аччыгыйа
«Миигин эккирэтэн иһэр буоллахтара», — диэн, Сүөдэр ынах ханнын курдук сымара таас күлүгэр түһэн, маһы-оту быыһынан суолу одуулаһа сытар. Н. Якутскай
Тугу эмэ ситиһэ сатаа. Добиваться чего-л.
Мин санаабар, үлэ түмүгүн үөрүүтэ үрдүк буолуохтаах. Наар түмүгү эккирэтэн, түмүгүҥ интэриэһинэн олороҕун ээ. Н. Лугинов
Мэнээк тупсарыы идиэйэтин эккирэтэн, түбэһиэх уларыттаххына, бөдөҥ тэрилтэлэр былааннарын түөрэҥнэтэр айдааны тоҕо тардаҕын. «ХС»
2. көсп. Абааһы көрөн, өһөөн сойуолаа. Преследовать, травить кого-л. (из чувства неприязни)
«Соруйан атаҕастаан эккирэтэллэр», — диэн маҥнай уордайа, абалана санаата. П. Ойуунускай
Кылбановскай Болот Борисовиһы сүгүн үлэлэппэт, эккирэтэр, үлэттэн үлэҕэ көһөрөр, сорудахтарынан симэр, мэһэйдиир. В. Яковлев
ср. др.-тюрк. секирт ‘заставить скакать, прыгать; пускать вскачь’

эккирэтис

эккирэт диэнтэн холб. туһ. Чугаһаан, суол кытыытынан ынахтары эккирэтиһэ сылдьар дьахтары көөртө: Аанчык илэ бэйэтэ эбит. Эрилик Эристиин
Ити быччаҕардар Чооруоһу эккирэтиһээри гыналлар. Амма Аччыгыйа
Санныбар иилинэн иһэр бинсээкпин сулбу тардан ылаат сырсан хаалбыттара, ону эккирэтиһэ сылдьыбытым. Н. Заболоцкай

Якутский → Русский

эккирэт=

I побуд. от эккирээ=; оҕону түһэххэр эккирэт = позволить ребёнку прыгнуть себе на колени.
II 1) гоняться, пускаться в погоню за кем-л.; гонять кого-л.; кыылы эккирэт= гоняться за диким оленем; ытынан эккирэт = гонять с собакой (напр. лося); 2) перен. преследовать, травить.

эккирэтис=

совм.-взаимн. от эккирэт= II.


Еще переводы:

делячество

делячество (Русский → Якутский)

с. делячество, кыраҕа үлүһүйүү (үлэҕэ норуот уопсай интэриэһин умнан туран, кыра утарытынан эрэ туһалаах өттүн эккирэтиһии).

погоня

погоня (Русский → Якутский)

ж. 1. (преследование) эккирэтии, туруоруу; 2. собир. (преследователи) эккирэ-тээччи, эккирэтээччилэр; 3. за чем, перен. эккирэтиһии; в погоне за славой албан ааты эккирэтиһэн.

илкээни

илкээни (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Маһы суора охсон суолу бэлиэтээһин, эркээйи. Знак (насечка, зарубка) на дереве, указывающий направление пути
Аймах билэ буолар дьон икки ардыгар аны эккирэтиһии, өлөрсүү тахсыа диэн хааннаах илкээни охсубатах. Далан

уодаһыннаахтык

уодаһыннаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Кырыктаахтык, өһү-сааһы ситиһэрдии, таҥнаран. Коварно, вероломно, предательски
Киһини итинник уодаһыннаахтык эккирэтиһии эти-хааны алларытарын дьэ өйдөөтүм. И. Федосеев
Гитлеровецтар Венгрияҕа ордук уодаһыннаахтык утарыласпыттара. Е. Васильев
Дворяннар, бааһынайдар этэрээттэригэр уодаһыннаахтык саба түһэн, биирдии-биирдии үлтүрүтэн барбыттара. АЕВ ОҮИ

гонка

гонка (Русский → Якутский)

ж. 1. (по гл. гнать) үүрүү, туруоруу, эккирэтии, сүүрдүү; 2. (по гл. гнаться) ту-руорсуу, эккирэтии, эккирэтиһии; 3. разг. (спешка) ыксал, тиэтэл; началась гонка ыксал буолла; 4. гонки мн. спорт, сырсыы; # гонка вооружений сэбилэниинэн үлүһүйүү.

кыыллааһын

кыыллааһын (Якутский → Якутский)

аат.
1. Дьиикэй табаны, тайаҕы бултааһын, сонордооһун. Охота на дикого оленя, лося.
2. Сойуолаһыы, өһүрэн, хатыһан эккирэтиһии. Преследование кого-л., погоня за кем-л. [Манчаары] маачаха ийэтиттэн, быраатыттан, балтытыттан, дьиэтиттэн уон аҕыс-тоҕус сааһыгар арахсан, наар эккирэтиигэ, кыыллааһыҥҥа барбыта үһү. Саха сэһ. II
[Таня:] Ким эмэ сыыһатын ыйдаҕына, аҕам барытын соруйан эккирэтии, кыыллааһын курдук түҥнэри өйдүүр, ордук өчөһөн иһэр. Л. Габышев

ирдэһии

ирдэһии (Якутский → Якутский)

ирдэс диэнтэн хай
аата. Улахан ыйытыһыы, ирдэһии буолбута. Н. Заболоцкай
Таҥнарааччыга үйэсаас тухары кырыыс, аһыныгаһа суох буруйдааһын, иэһи кытаанахтык ирдэһии, кэһэтии! Н. Габышев
Адьас ыкса күһүн Настяны кэргэниттэн куоракка аҕалбыта уонна, олоруох курдук ыалга хос булан эҥин баран, суолун суоллаан ирдэһии, эккирэтиһии күөдьүйэн истэҕинэ, үөрэҕин хаалларан, Бодойбоҕо түһэн хаалбыттара. П. Аввакумов

эрэспиэскэлээһин

эрэспиэскэлээһин (Якутский → Якутский)

эрэс- пиэскэлээ диэнтэн хай
аата. Дина куоракка бэйэтин курдук кыһалҕалаах элбэх доҕордоно-атастана оҕуста, учуобунньук эккирэтиһиитэ, бибилэтиэкэни эрэспиэскэлээһин эҥин буолла. Н. Габышев

ньылк гын

ньылк гын (Якутский → Якутский)

биирдэм тыас туохт. Ханнык эмэ сымнаҕас предмет туохха эмэ охсуллар бүтэҥи тыаһын таһаар. Производить глухой звук при падении на твёрдую поверхность (о скользком мягком предмете)
Микиитэ часкыйа түһээт, инчэҕэй буору харбаан ылан сирэйгэ быраҕан ньылк гыннараат, сүүрэн маҕыйда, эккирэтиһии буолла. Амма Аччыгыйа
Уол Бөҕө Хаппытыанабы аҥаар атаҕыттан ылар да, өрө көтөҕөн таһааран сүр ыараханнык ньылк гына быраҕар. «ХС»
Сүүрбэччэ хаамыыны көтөөт, иккис дьиэрэҥ өрө сурулаан тахсан баран, …… кураанах сиргэ ыараханнык ньылк гына түстэ. Л. Толстой (тылб.)

тардырҕаччы

тардырҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Тардырҕаан, тардыргыыр тыаһы таһааран. Со скрипом
Тус соҕуруу диэкиттэн икки сур бөрө улуһан-ньолоһон кэлэннэр …… кирдиргэччи кирбитинэн, тардырҕаччы тарбаабытынан бардылар. ПЭК ОНЛЯ III
Мас-от тоҥ лабаатын тардырҕаччы таарыйбахтаан, …… ханнык эрэ кыра кыылчааннар иэдээннээх дуу, эйэлээх дуу эккирэтиһиилэрэ буолуталыыллар. Амма Аччыгыйа