көр айыыһыт
Илибиэтэ эмээхсин — наһаа тыллаах, кырыктаах хотун, бүгүн букатын аньыыһыт курдук элэккэйдик туттар. Болот Боотур

сыһ. Үөрэ-көтө, эйэҕэстик. ☉ Приветливо, радушно
Билэр уонна хаста да туһаммыт атыыһытын тойон элэккэйдик көрүстэ, эппит наадатын болҕомтолоохтук тулуурдаахтык иһиттэ. Болот Боотур
Кулуһуннаах алаас иһэ им-дьим. Байым сибэккилээх дьэрэкээн ньуура сымнаҕастык, элэккэйдик мичээрдиир. Л. Попов
Ол иһин ыарахан үлэҕэ сылдьар эдэр дьоҥҥо элгээйилэр инникитин адьас элэккэйдик сыһыаннаһалларыгар эрэнэбин. «Кыым»

сыһ. Олус үчүгэйдик, туйгуннук, ааттаахтык. ☉ Очень хорошо, прекрасно, отлично
Цюрих аэропордугар биһигини хомуньуустар «Космос» диэн ааттанар фирмаларын бэрэстэбиитэлэ, нууччалыы бэртээхэйдик саҥарар элэккэй швейцарец көрүстэ. «Кыым»

даҕ., фольк. Самалдьыйа туттар, эйэҕэс-элэккэй майгылаах. ☉ Вежливый, улыбчивый
[Дьүһүнүнэн үчүгэй буоллаҕына] Сардаҥалаах сырайдаах …… Самалдьыгас майгылаах Саҥас урууларын Саатабыла буолан, Саҥа ыччат дьоҥҥо Саакка барыаҕа. Өксөкүлээх Өлөксөй

даҕ.
1. Дьоҥҥо-сэргэҕэ элэккэй, сайаҕас, үчүгэй майгылаах (киһи). ☉ Приветливый, доброжелательный, добрый
Бэйи, сырыы аайы эн маннык ылбаҕай майгылаах, кэпсэтинньэҥ суоппарга түбэһэн иһэриҥ саарбах. Н. Заболоцкай
Куорат дьоно соччо ылбаҕайдара биллибэт. Н. Габышев
Бары да ылбаҕай дьон, оттон Өкүүчэ ордук элэккэй. А. Сыромятникова
Биһиги бэрэссэдээтэлбит үтүө, үчүгэй үлэһит, элэккэй, ылбаҕай киһи. С. Ефремов
2. Туохха эмэ сыстаҕас, тугу эмэ түргэнник ылынымтыа (киһи). ☉ Легко воспринимающий что-л., способный к какому-л. делу
Волейбол, атах оонньуутугар эмиэ ылбаҕай. А. Фёдоров
[Саҥа иитээччибит] хата үҥкүүгэ, оонньууга ордук ылбаҕай. С. Федотов
Ыраас тутуулаах ылбаҕай кыыһы маннааҕы быраас сөбүлээн, үөрэтэн сотору сиэстэрэ оҥорбута. Н. Кондаков
ср. тюрк. йылҕмаҕай ‘гладкий’

туохт. Көһүүн буолан хаал, сыылбатый, көнтөрүксүй; элэккэйэ суох, тоҥуй, тымныы буол (киһи майгытын туһунан). ☉ Становиться неповоротливым, медлительным, неуклюжим; становиться холодным, черствым, недобрым (о характере человека)
Ити Борисов, Саввинов Валерийдарынан ыччаты бары сирэйдээн көһүүнсүйбүтүнэн ааҕар табыллыбат. Э. Соколов

даҕ. Кэпсэтэрин сөбүлүүр, элбэх саҥалаах. ☉ Разговорчивый, словоохотливый, общительный
Хотугу дьон сиэринэн Александра Федоровна бэрт кэпсэтинньэҥ, көр-нар майгылаах. Н. Заболоцкай
— Тугуй ол «тоҥкуруун» диэн? — Оттон кэпсэтинньэҥэ суох киһи диэн. А. Федоров. Кэпсэтинньэҥ, бэрт элэккэй ыччат, нууччалыы ыраастык саҥарар. «ХС»

сыһ. Аһара, олус. ☉ Слишком, очень
Обургу, ботуччу хамнастаах Улахан үлэһит да буоллар, Оҕолуу элэккэй майгыта, Олустук киэргэтэр да этэ! П. Тобуруокап
Мин бүгүн олустук үөрэбин Күүрээннээх эбит үлэҕит. Баал Хабырыыс

убаастаа диэнтэн атын
туһ. Мылахов институкка убаастанар, элэккэйинэн, дьоҥҥо сыһыанынан хайҕаныан эрэ сөп. Н. Лугинов
Василий Васильевич дьонугар-сэргэтигэр улаханнык убаастанар киһи. ФНС ХО
Былыр эһиги сааскытыгар сылдьан, дьоҥҥо-сэргэҕэ убаастанар киһи буолуохпун баҕарбытым. «Чолбон»

эрбэй диэнтэн атын
туһ. Эрбэллибит сырдык төбөлөөх оҕо Серго түһэҕиттэн сыыллан түһэн убайдарын эккирэппитэ. Ойуку
Эрбэллибит баттахтаах Элэккэйдик үөрбүт Куукалкабын таптаатым, Кууһа-кууһа суулаатым. А. Бродников
Аайка аҕатыгар көмөлөһөн, эрбэллибит баттаҕа сахсыллар. В. Иванов