Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үлбүрүй

туохт.
1. Кими эмэ аһара кыһанан-мүһэнэн көр-харай, ньээҥкэлээ. Проявлять излишнюю заботу о ком-чём-л., ухаживать за кем-л., нянчиться с кем-л. сверх всякой меры
Ууллаҕас арыынан Умунуохтаан тупсарбыта, Эйээр биһик иһигэр Эйэҥнэтэн ииппитэ, Күөх үүс тириитигэр Үлбүрүйэн үөскэппитэ. С. Зверев
Оҕонньору букатын ньирэй оҕо курдук үлбүрүйэр эбиттэр. «ХС»
2. Кими-тугу эмэ (хол., дьиэ кыылын, сүөһүтүн) буомурдар курдук элбэхтик, күнү-күннээн тутан-хабан көр-иһит, имэрий-томоруй. Чрезмерно возиться с кем-чем-л. (напр., с домашними животными), чересчур нежить, ласкать когочто-л.
Алыс атаҕастаамаҥ, Айыы сүөһүтүн! Үгүстүк үлбүрүйүмэҥ Үтүө доҕоргутун. С. Васильев
Борооскулары наһаа үлбүрүйэннэр, сороҕор дьонноруттан мөҕүллэллэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Уонна таайым этэр: «Оҕо үлбүрүйбүт ыта кэхтэр. Онон, ыты оҕоҕо оонньотор куһаҕан». И. Федосеев
3. Кимиэхэ-туохха эмэ сынньатар бокуой биэрбэккэ, өрө миинэн таҕыс, үрдүттэн түһүмэ (хол., аты). Подолгу не слезать с кого-л. (напр., с коня), не давая передохнуть
Дьон үлэһит оҕустары оҕолор харыстыылларыгар, мээнэ сүүрпэттэригэр, үлбүрүйбэттэригэр сүбэлээтилэр. Болот Боотур
Дуоспуруннанан, кыра уол Уйбаанчык үлбүрүйэрин соччо сөбүлээбэт буолбута. Тыаттан сылайан-элэйэн киирэн, күөс буһарын кэтэһэ таарыйа уот иннигэр сытан сылаанньыйаары гыннаҕына, мотохоно курдук уол кэлэн, үрдүгэр сытынан кэбиһэрэ. СҮК
Аҕыйах ат баарын солбуһуннара сылдьан үрүт-үрдүгэр түһэн үлбүрүйэр туох аанньалаахтык туһалыа баарай? «ХС»
ср. монг. илбэрэх ‘ласкать; льстить, обольщать’, кирг. үлбүрө ‘быть нежным, мягким, пушистым; ослабевать, раскисать’

Якутский → Русский

үлбүрүй=

1) нянчить кого-л.; заботливо ухаживать, присматривать за кем-л.; оҕону үлбүрүй = нянчить ребёнка; 2) трепать (ласково, с любовью); уол ыт оҕотун үлбү-рүйэр мальчик треплет щенка.


Еще переводы:

үлбүрүйүү

үлбүрүйүү (Якутский → Якутский)

үлбүрүй диэнтэн хай
аата. Оттон торбос, кинилэр [оҕолор] үлбүрүйүүлэрин сөбүлээбэккэ, турда уонна киэр хааман тойбоҥноото. Р. Кулаковскай
Уол да бастакы сэкирэтээр өттүттэн маннык үлбүрүйүү баарын сирбэтэ. Е. Неймохов

сүүйтэлээ

сүүйтэлээ (Якутский → Якутский)

сүүй I диэнтэн төхт. көрүҥ. [Модьу оҕуһун миинэн иһэн ыллыыр эр киһи саҥата:] Үчүгэйүчүгэй оҕолору Өйдөрүгүн сүүйтэлээн Үлбүрүйэр үгэстээх Өрөҕөлөөх Өрүүскэбин… Күндэ

үлбүрүйбэхтээ

үлбүрүйбэхтээ (Якутский → Якутский)

үлбүрүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Иҥэрсийбэхтээн кэбиһээтин кытта, Тойон Дьөллүүт Иэҕии тимир тэһииниттэн Иилэ хабан ылла даҕаны, Үөһээ боллоругуттан үлбүрүйбэхтээтэ, аллараа боллоругуттан таптайбахтаата. П. Ядрихинскай

үлбүрүлүн

үлбүрүлүн (Якутский → Якутский)

үлбүрүй диэнтэн атын туһ. Саарба тириитигэр саспыт, Үүс тириитигэр үлбүрүллүбүт, Оһуор иһигэр олоҕурбут Суоһалдьыйа Толбонноох диэн Суос-соҕотох кыыстаахтара эбитэ үһү. Саха нар. той. IV

үлбүрүс

үлбүрүс (Якутский → Якутский)

үлбүрүй диэнтэн холб. туһ. Ыскылаат хас эмэ сыллаах бөҕүн өрөһөлүү тиэйэн, дэриэбинэни ортотунан сыһылытан, үрүҥнэри кытта үлбүрүспүт Петров дьиэтин иннигэр илдьэн, сыыр быарыгар тоҕуталыыр. С. Васильев

үлбүрүт

үлбүрүт (Якутский → Якутский)

үлбүрүй диэнтэн дьаһ
туһ. Петроградка бары табаарыстар болҕомтолорун тарпыт уонна күүстэрин үлбүрүппүт кириисис мэһэйдээн, биһиги бырайыагы кыайан көннөрбөтөхпүт. В. Ленин (тылб.)

мөҕүлүн

мөҕүлүн (Якутский → Якутский)

мөх I диэнтэн атын
туһ. Куһаҕан үлэтин туһугар куруутун мөҕүллэр. П. Тобуруокап
Борооскулары олус наһаа үлбүрүйэннэр [оҕолор] сороҕор дьонноруттан мөҕүллэллэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Бу сырыыга баҕас бэйэни дьалаҕайдык туттунууга уонна сүтүк тахсыбытыгар бүк мөҕүллэр дьон. Н. Заболоцкай

үксээ

үксээ (Якутский → Якутский)

туохт. Элбээ, элбэх ахсааннаах буол, улаат. Множиться, увеличиваться, размножаться
Одьулуун өйдөөбөтө, ылыммата ордук бу кэлиҥҥи кэмҥэ үксээн иһэр. Н. Лугинов
Урукку курдук наар миигин үлбүрүйэрэ тохтоото, сонун доҕоттордонон аралдьыйара үксээтэ. С. Маисов
Бу күннэргэ сүүрүүкөтүү уруккутааҕар үксээтэ. «ББ»

дуоспуруннан

дуоспуруннан (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ оҥороргор дьиҥ дьоһуннаахтык тутун, дьоһуннан. Стать серьезным, деловым, держаться достойно
[Лев] дьиҥнээхтик дуоспуруннана туттан лопбааччы саҥаран барда. Р. Баҕатаайыскай
[Уолаттар] дуоспуруннана охсон, хапсабар туттар тэриллэрин үөһэ түспүттэрэ. СП ҮД
Дуоспуруннанан, кыра уол Уйбаанчык үлбүрүйэрин соччо сөбүлээбэт буолбута. «ХС»

көр-харай

көр-харай (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыһанан бүөбэйдээн, көр-иһит, үлбүрүй (хол., кыра оҕону, ыарахан ыарыһаҕы). Заботливо ухаживать за кем-л., выхаживать кого-л., нянчиться с кем-л. (напр., о маленьком ребенке, о тяжелобольном человеке).
2. Сүөһүнү кыһамньылаахтык иит. Заботливо выращивать скот, ухаживать за ним. Ууга түспүт борооскуларын көрөн-харайан атаҕар туруорбуттара