Якутские буквы:

Якутский → Русский

үмүрүччү

нареч. 1) см. үмүрү ; 2) косолапо, носками внутрь; үмүрүччү үктэммит он косолапит.

Якутский → Якутский

үмүрүччү

сыһ.
1.
үмүрү диэн курдук. Буурҕалаах-силлиэлээх, хабысхараҥа күһүҥҥү түүн обургу, улуу тайҕаны үмүрүччү тарпыт курдук, күлүктүү бүрүүкээн кэллэ. Д. Таас
Туу сүрэҕэ тута үмүрүччү өрүллэн барар. Хомус Уйбаан
Бэйэтэ бэртээхэй остуоруйаһыт, олоҥхоһут, кэпсээнньит, түһүлгэҕэ үтүмэн үгүс киһини үмүрүччү тардар үҥкүү этээччи буолбута. «Кыым»
2. Атахтарыҥ төбөтүн иһирдьэ, тиҥилэхтэргин тас диэки буолар гына (үктээ). Пятками врозь, носками внутрь, косолапо (ступать)
Суол бадарааныгар эһэ сабыс-саҥа дээдэҥнээн, үмүрүччү үктээн ааспыт суолун көрдүбүт. С. Маисов
Саҥа хаарга ким эрэ үмүрүччү үктэнэн барбыт. ЕНВ СТ
Иван Петрович илиититтэн араарбат хапсыгыр бартыбыалын биэрэҥнэтэн, үмүрүччү үктээн иһэр буолара. «Кыым»
3. Уостаргын чорбоччу, үмүрүйэр курдук хомуйан (тутун). Собрав губы в дудочку, дудочкой
Эдэр киһи чорбоҕор уоһун үмүрүччү туттан, күлэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Саша үүт-үкчү аҕатын курдук эбит, оннооҕор мичээрдиирдиин, уоһун үмүрүччү, төбөтүн кыҥнары туттардыын. Болот Боотур
Уһуй чочумча саҥата суох уоһун үмүрүччү туттан олорбохтоон баран эттэ. Н. Лугинов


Еще переводы:

косолапый

косолапый (Русский → Якутский)

прил
үмүрүччү үктэнэр.

бүччүрүччү

бүччүрүччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Үмүрүччү, мырчыччы тардан. Стянув, стягивая (напр., кожу)
Петька хааһын үрдүгэр бүччүрүччү оспут баас оруннааҕа. Л. Габышев

сигидиҥнээ

сигидиҥнээ (Якутский → Якутский)

сигидий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Миичэкэ] хара бытыктаах, баттаҕа сүүһүгэр үмүрүччү үүнэн түспүт, харса суох көрүҥнээх сигидиҥнээбит киһи. А. Сыромятникова

ньоллурҕаа

ньоллурҕаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уоскун үмүрүччү туттан баран, тохтоон ылаыла сүһүөҕэ суоҕунан саҥар. Говорить, вытянув губы трубочкой, слишком мягко выговаривая согласные звуки, размеренно, делая короткие паузы. Оҕонньор саҥаран ньоллургуу олордо

тиэхэлэн

тиэхэлэн (Якутский → Якутский)

тиэхэлээ диэнтэн бэй
туһ. [Кыра Хабырыыс] оҕотук эрдэҕинэ тиэхэлэнэр эбит. Эрилик Эристиин
Бачча бөдөҥ-садаҥ, бачча боччумнаах улахан үлэһит киһи хайдах итинник тиэхэлэнэрин киһи дьиибэргиэн курдук. В. Яковлев
Малаанньа тиэхэлэниэх санаата кэллэ быһыылаах, уоһун үмүрүччү тутунна. М. Попов

адьыр-будьур

адьыр-будьур (Якутский → Якутский)

даҕ. Ол-бу диэки, өрө эриллэн тахсыбыт; лаглаччы үүммүт. Кудрявый, курчавый; пышный, с густыми кронами (о деревьях)
Хатыҥ чараҥ Адьыр-будьур, Айгырсилик, — Сирилээтэ, Сиккирээтэ, Сэбирдэҕэ Тэлимнээтэ. Күннүк Уурастыырап
Төһөлөөх бэйэлээх күөх нуоҕай төбөлөөх, Адьыр-будьур мутукчалаах, Айгыр-намыһын лабаалаах Үрдүк төрөл титириктэр Үмүрүччү үүнэн туралларый? Болот Боотур

бүрүүкээ

бүрүүкээ (Якутский → Якутский)

туохт. Наһаа элбээ, сабардаа (үксүгэр туох эмэ алдьатыылаах, куһаҕан туһунан). Господствовать, очень сильно распространяться, быть слишком многочисленным
Нуучча маҥнайгы өрөбөлүүссүйэтэ хотторбутун кэнниттэн дойдуга ынырык реакция бүрүүкээбитэ. Софр. Данилов
Буурҕалаахсиллиэлээх, хабыс-хараҥа күһүҥҥү түүн обургу, улуу тайҕаны үмүрүччү тарпыт курдук, күлүктүү бүрүүкээн кэллэ. Д. Таас
Сарсыардаттан ыыс-быдаан хоп-хойуу халыҥ туман тугу барытын саба бүрүүкээтэ. Н. Лугинов

күдээриччи

күдээриччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Күдэрик буолан көтөр гына күүскэ (ыс, тарҕат). Так, чтобы клубилось словно облако пыли (разбрызгать, развеять, разметать)
Эмэгэтим …… Көйүктээх күлгүттэн Көбүөччү баһаҥҥын, Күлүктээҕи көрдөххүнэ, Күдээриччи ыһаҥҥын, Дьалбыйаахтаан киирэҥҥин, Дьарылҕаммын намтатаахтаа. П. Ойуунускай
[Борохуот] уу килэркэй иэнин ыраахха диэри үмүрүччү тардынан, тимирчи баттанан, …… мөлүйүөнүнэн сырдык таммаҕы күдээриччи ыһан, айаннаан кирбиитээн иһэр ахан! Амма Аччыгыйа

мүчүй

мүчүй (Якутский → Якутский)

туохт. Уостаргын үмүрүччү туттан мичээрдээ. Слегка, несмело улыбаться
[Кыыс] субуйа тарпыт курдук хааһа элэктээхтик тэрбэспиттэр, синньигэс муннун анныгар чорбоҕор соҕус уоһа мүчүйэрэ. Л. Попов
Кини биһиги саастыыбыт, эдэр баҕайы киһи. Өрүү мүчүйэн кэбиһэр, эйэҕэс майгыннаах уолу бодоруспут эрэ бары сөбүлүүрэ. П. Аввакумов
Сороҕор хараҕын симириччи көрөн килбиктик мичээрдээн мүчүйүө. «Кыым»

омой

омой (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уоскун төгүрүтэн, ортотугар аһаҕас хаалар гына үмүрүччү тутун (үксүгэр оҕо туһунан). Иметь слегка приоткрытый маленький рот со сложенными в трубочку губами (обычно о ребёнке). Омойбут уостаах
ср. монг. омойх ‘стягиваться, собираться в складки (напр., от ожога — о коже)’, бур. омогор ‘с приоткрытыми губами’