мүчүй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Таайым Лэгэнтэй …… мэлдьитин мүчүҥнээн күлэ сылдьар киһи, нэһилиэк сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлэ этэ. Софр. Данилов
Аркаас сы мыһаҕын быһа ытыра-ытыра мүчүҥнээтэ. П. Аввакумов
Киирик күлэн мүчүҥнээбитэ. «ХС»

ханньай диэнтэн көстө түһүү. Уоһун ханньах гынна. П. Ойуунускай
Оҕонньор күлэрдии хаҥас дьабадьытын көтөҕөн сирэйэ бүтүннүү ханньах гынна. Болот Боотур
[Малинин] мүчүйүөх буолбута да, ыарыыта бэрт буолан, ханньах эрэ гынна. К. Симонов (тылб.)

сыһ. Дьээбэлээхтик, эҕэлээхтик, үөннээхтик. ☉ Насмешливо, ехидно, иронично
[Кыыс] субуйа тарпыт курдук хааһа элэктээхтик тэрбэспиттэр, синньигэс муннун анныгар чорбоҕор соҕус уоһа мүчүйэрэ. Л. Попов
Киһи ааһан истэҕинэ, тонолуппакка көрөрүттэн уонна тоҕо эрэ элэктээхтик мичээрдиириттэн ардыгар толлор этим. В. Титов

сыһ. Киһи хараҕар быраҕыллыбат гына, бэрт кыратык. ☉ Незаметно, незначительно
Тыал биллэ-биллибэттик тииттэр төбөлөрүн нусхалдьытар. Р. Кулаковскай
Сирэйэ биллэ-биллибэттик тэтэрэн, өссө тупсарга дылы гынна. Н. Лугинов
Оннооҕор баччааҥҥа диэри санааҕа-онооҕо ылларан олорбут Ыстапаан биллэ-биллибэттик уоһун хамсатта, мүчүйэн ылла. И. Никифоров

аат. Баракаас, хаадьы, мэник-тэник быһыы, тыл-өс. ☉ Проделки, проказы, шутки, баловство
«Һэ-һэ, һатана уола, дьээбэтэ-хообото...» - эмээхсин күлэн мүчүйдэ. Э. Соколов
Кини ол-бу дьээбэтин-хооботун иһин бары абааһы көрөллөр эбит. ҮҮА
[Эрэһиинэ Уйбаан] охсо-тэбэ охсубатаҕын иһин, хайаан да туох эмэ дьээбэни-хообону оҥорбута эрэ баар буолар. «ХС»

мүчүй диэнтэн көстө түһүү. Никита уостарын оргууй сэгэтэн бэрт кэмчитик мүчүк гынан кэбистэ. Н. Лугинов
[ Дыгдаалап] …… аҥаар хараҕын быһа симэн кыҥаан көрдө, тиэхэлээхтик мүчүк гынан мичээрдээтэ. М. Доҕордуурап
[Хабыыча] умса туттан мүчүк гынна уонна Сибиэтэҕэ ту гу эрэ этэн сибигинэйдэ. П. Аввакумов

даҕ. Сирэйин тириитэ сымнаабыт, хорбуйбут; тииһэ-уоһа түспүт (хол., кырдьан, ыран, ыалдьан эҥин). ☉ Вялый, дряблый (о коже лица); беззубый, со впалыми щеками и запавшими губами
Ньамньыгыр киһи. ПЭК СЯЯ
Матаахап ньамньыгыр уоһун ньимиччи туттан, умса көрөн олорбохтоото. Н. Лугинов
[Ааныс эмээхсин] мүчүйэн, ньамньыгыр уоһа үмүрүйдэ. Э. Соколов

сэгэй I диэнтэн холб. туһ. Тэйсэ-тэйсэ тиксиспэхтээн, Чэпчэкитик дэгэһиҥ
Эмдэй-сэмдэй элэҥнэһэн, Эргийбэхтии сэгэһиҥ. Күннүк Уурастыырап
Били субу мичээрдиэхтии сэгэспит уостара ыпса түстүлэр. ИИА КК
«Кыргыттар миигин сөбүлүүллэр ээ», — диэн Толя астына санаата, онтукатыттан мүчүйүөх курдук уостара сэгэһэн иһэн ньимийэн хааллылар. «ХС»

даҕ. Чорбойон тахсыбыт, чорбойо сылдьар (үксүгэр уоһу этэргэ). ☉ Вытянутый вперёд (обычно о губах)
Чорбоҕор соҕус үөһээ уоһун сөтөрүччү туттан, сүр эйэҕэстик, доҕордуу мичээрдээбит. Амма Аччыгыйа
[Кыыс] субуйа тарпыт курдук хааһа элэктээхтик тэрбэспиттэр, синньигэс муннун анныгар чорбоҕор соҕус уоһа мүчүйэрэ. Л. Попов
Кэпсээнньит дьахтар тохтоон, чорбоҕор чараас уостарын ньимийэн ылла. Н. Заболоцкай

сыһ.
1. Тэллэгэр буолар гына (хол., тугу эмэ тэлгэт, ас). ☉ Наречие от тэллэй I
Бааҥка биир өттүн кытыытын кыратык тэллэччи кэҥэтиллэр. ДьБ
Ол ардах уутун хайаҕаска киллэрбэтин туһугар, тэллэччи тэлгэтиллэр. ПАЕ УуАХО
2. Аллара диэки тэллэйэн түһэр гына (хол., аллараа уоскун тутун). ☉ Выпятив наружу, оттопырив (напр., нижнюю губу)
Онуоха лэһээнньик халыҥ уостарын тэллэччи тутунна. М. Доҕордуурап
[Тобуукап] алын уоһун эбии тэллэччи түһэрэн, бүтэйдии мүчүйэ олордо. С. Федотов