побуд. от үргэҥнээ = 1) ворошить; оҕус кэбиһиилээх оту үргэҥнэппит бык разворошил стог сена; 2) перен. разбазаривать, растранжиривать; үбү-аһы үргэҥнэт = а) разбазарить состояние; б) разбазарить, растратить (вверенные) ценности.

адыгыраа диэнтэн холб. туһ. Били ороспуонньук [бөрө] айаннаан иһэн сылайар: түүтэ үргэҥниир, ойоҕосторо адыгыраһаллар, тыла туспа, тугу эрэ сыһыарбыттыы салыбырыыр. АС НИСК

үргэҥнээ 2 диэн курдук
Табыллан бултаан кэллэхтэринэ, эти дэлэччи сииллэрэ, ол курдук бэрт сотору аһаан-сиэн үргэнньиктээн бүтэрэ охсоллоро. Далан
Таах олорон биэрэр хайдах да табыллыа суох, бу баайы субу сип-сибилигин үргэнньиктииллэрэ чахчы. «ХС»

үргэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Ходуһаҕа киирэннэр охсуллубут хойуу оту мунньан үргэҥнэтэн бардылар. Н. Түгүнүүрэп
Тулалаан турар саһарбыт мастар көтөҕөлөрүн тыал ыһан үргэҥнэтэр. Тумарча
Эттэрин биһиэхэ түҥэтэн үргэҥнэтэн баран, бэйэлэрэ чолоҥнууруттан төбөтүн, күөрэҥниириттэн түөрт атаҕын эрэ кууһан хааллахтара буолуо. И. Гоголев

даҕ.
1. Үлүннэриллибит, дарбатыллыбыт. ☉ Преувеличенный
Олоҥхо олоҥхо курдук, Омуннаах соҕус буолла. Бу оҕолоро үс хонон Үстээх оҕо саҕа Өҥүрсүйэн үүннүлэр. П. Ядрихинскай
Сымыйалыырын сымыйалыы иликкин. Ол эрээри Амаанай туһунан кэпсиириҥ омуннаахха дылы. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Уохтаах-төлөннөөх, ыгым, быыппастыгас. ☉ Горячий, пылкий, живой
Адыгея омуннаах уола мин диэки ытыһын нэлэҥнэтэн кэбиһэ-кэбиһэ, салгыны бобута туппахтыыр. Амма Аччыгыйа
Олус да үргэҥнээн, Омуннаах ыччаккын! С. Тимофеев

1. даҕ.
2. Олус үгүс, элбэх, сүүнэ улахан. ☉ Многочисленный, большой, обильный
   [Болтоһо:] Үлэлээбэккэ эрэ үлүскэн Үпкэ үктэммит быһыынан, Үөһэ-аллара туттан Үргэҥнээн барбытым. А. Софронов
   Күтүр тымныы кыһыммыт Үлүскэн күүһэ көҕүрээн, Күлүмнүүр күндү күммүт Үрдүктэн үөрэн тыкта. Күннүк Уурастыырап
   Үлүскэн үүнүүлээх бааһыналар — барылара эмиэ киниэннэрэ этилэр. С. Никифоров
   Үлүскэн үөрүүттэн харахпын быһа симэбин. «ХС»
3. Олус күүстээх, дохсун, күүрээннээх. ☉ Бурный, напряжённый
   Үлүскэн, тыгыалай Тымырдар тэптилэр. Күннүк Уурастыырап
   Мин хайам Үлүскэн сүүрүктээх Өлүөнэ өрүстээх. С. Васильев
   Сайын үтүөтэ түүннэри-күнүстэри үлүскэн үлэ үгэнигэр биллибэккэ ааспыта. С. Никифоров
4. аат суолт. Тугунан эмэ үлүһүйүү, үлүһүйэн туран дьарыктаныы; туох эмэ күүрээнэ, уоҕа. ☉ Вдохновенное увлечение чем-л., страсть; азарт, душевный подъём
   [Күлүк:] Хайа, байар үлүскэнигэр түүн утуйбакка, күнүс олорбокко, үлэлээн эрдэҕиҥ дии. А. Софронов
   Маҥнайгы көрсүһүүлэрин үлүскэнэ ааспыта, дьэ өйдөрүн-төйдөрүн булбуттара. Н. Якутскай
   Сайынын от үлэтин үлүскэниттэн үрүҥ хараххын өрө көрбөккүн. П. Филиппов
   Нөҥүө саас кус үлүскэнэ эмиэ тиийэн кэлбитэ. «Кыым»

I
1. үргэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Икки бөтүүк тохтоло суох охсуһан үргэҥнэһэллэр
□ Ойууннар тоҥ күөс быстыҥа дөйүөрбүт курдук турбахтаан баран, эмиэ үргэҥнэспитинэн бардылар. Саха фольк.
2. Туохтан эрэ сэргэхсийбиттии, күөдьаа буолан суугунаһа түс (элбэх киһини этэргэ). ☉ Становиться шумным, оживляться (о людях)
Партком ытыһын таһыммытыгар, атыттар туран үргэҥнэһэн, ытыс тыаһа хабылынна. Н. Габышев
Бары уһугуннулар. Хобороос тугу эрэ муннун иһигэр киҥинэйэ-киҥинэйэ, олоро түстэ. Оҕолор үргэҥнэһэн кэллилэр, биир-биир туруталаан истилэр. В. Протодьяконов
Одьунааһынан далбы таарыллыбыт икки киһиттэн уратылара, чэпчээбиттии үргэҥнэстилэр. «Чолбон»
II
даҕ. Бурҕайан, өрүкүйэн, үрэл гынан өрө көтөн таҕыс (хол., быыл, туман). ☉ Взметающийся, взвихривающийся (напр., о пыли, тумане)
Дэриэбинэ уулуссатын ортото, массыына үгүстүк сылдьар буолан, үргэҥнэс буор буолбут. Н. Габышев
Тымныы өссө сэтэрээбит курдук. Хаамтахха, тумаммыт биир кэм үргэҥнэс. «ХС»
Үрдэххэ үрэл гынар үргэҥнэс куорсуннаах, Туттахха тосту барыах, Туп-туоҥкай атахтаах, Оччугуйкаан-дьоҕусчаан, барабыайчаан барахсан. ВСП КЭ