1. 1) высокий || высота; күөллэр араас үрдүккэ сыталлар озёра лежат на разной высоте; 2) высокий, большой; үрдүк үүнүү высокий урожай; 3) высший; үрдүк үөрэх высшее образование; 2. мат. высота; үс муннук үрдүгэ высота треугольника.

a. tall

1. даҕ.
2. Үөһэ диэки улаатан, уһаан, чорбойон көстөр. ☉ Большой в направлении снизу вверх, высокий
   Сис оройуттан ыраах маһы быыһынан үрдүк хайалар көҕөрө мэндээрэн көстөллөр. Эрилик Эристиин
   Муҥур Атах саамай үрдүк сиһигэр кыстык угун саҕа саах балаҕаны тибии тибэр. Күндэ
   Дьэ, бу мин иннибэр намыын наҕыл сүүрүктээх уһун синньигэс Ытык Күөл, үрдүк бэс хайаларынан хаймыыланан, аа-дьуо килбэйэ сыттаҕа. А. Бэрияк
3. Орто таһымы, кээмэйи аһара барар (хол., туох эмэ көрдөрүүтэ). ☉ Превышающий средний уровень, среднюю норму (напр., показатель чего-л.)
   Оттон үрдүк үүнүүнү ылар иһин хайдах охсуһаҕыт? М. Доҕордуурап
   Сиик сири тиэрэн Толуу бөдөҥ сиэмэни ыстаххына, — Ылыаҥ үрдүк үүнүүнү. А. Абаҕыыныскай
   Үһүс биригээдэ дьоно өтөрүнэн ситиһэ илик үрдүк көрдөрүүлэммиттэрэ. «ХС»
4. Сайдыытынан, суолтатынан таһыччы үөһэ турар. ☉ Выдающийся по своему значению, развитию, находящийся на более высоком уровне. Ордук саха алгыстара уус-уран өттүнэн сайдыылара үрдүк эбит. Саха фольк. А. Абаҕыыныскай «Илин» диэн сыыкылыгар киирбит хоһоонноро бастакы хоһооннорунааҕар уус-уран өттүлэринэн да үрдүк кэрдиискэ тураллар. Софр. Данилов. «Муустаах байҕал» диэн Л. Попов саҥа хоһооно, С. Васильев «Улуу Ильмень» диэн балладата, П. Тобуруокап «Эйиэхэ эрэ эттэхпинэ» диэн поэмата биһиги поэзиябытын саҥа үрдүк таһымҥа көтөхтүлэр. Эрчимэн
5. аат суолт. Үөһэ диэки улаатан, үрдээн көстөр туох эмэ. ☉ Что-л. большое, длинное в направлении снизу вверх
   Хайа саамай үрдүгэ. ПЭК СЯЯ
   Тоҥ буору Тобуктарыгар диэри Тоҕо хаамтылар; Үрдүк намтаата, Намыһах үрдээтэ. П. Ойуунускай
   Чохчо уопсай үрдүгэ балтараа миэтэрэ, киһи түөһүнэн үрдүктээх. МАП ЧУу
   ♦ Тутум үрдүк (ордук) көр тутум
   Сэмэнчик билиитэ-көрүүтэ биир саастыылаахтарыттан тутум үрдүк. «ХС». Үрдүк өһүөлээхтэр — дьону көлөһүннээн байбыттар, баайдар. ☉ Богачи, богатеи (букв. имеющие высокие потолочные балки)
   Ороссолуода үрдүк өһүөлээхтэрэ буолан, байан-тайан олорбуттара. «Кыым»
   ◊ Үрдүк аат көр аат. Бу аан дойдуга улуу баһылыктарга — үрдүк ааттан, үтүө сурахтан атын улуу дьол суох! П. Ойуунускай
   Сахаттан аан бастаан Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун үрдүк аатын ылбыт Фёдор Кузьмич Попов килбиэннээх хорсун быһыыта саха буойунун түмүллүбүт уобараһын айыыга поэттары күүрдэр холобурунан буолбута. Софр. Данилов. Үрдүк сололоох эргэр. — үрдүк дуоһунастаах, чыыннааххааннаах киһиэхэ туһаайыыга туттуллар. ☉ Форма обращения к человеку высокого чина, ранга
   [Чоочо тоҥхолдьуйар:] Үрүҥ ыраахтааҕы үтүө дэбиэринэйэ буолбут Үрдүк сололоох тойонуом! А. Софронов
   Үрдүк үөрэх көр үөрэх. Аҕыйах сааһын устатыгар үрдүкү хамандыыр дуоһунаһын ылбыт, үрдүк үөрэҕи бүтэрбит дьоруой буолбут. Амма Аччыгыйа
   Бииктэр хас да сыл тухары Томскайга үөрэнэн, үрдүк үөрэҕи бүтэрэн, бу саҥа иэримэ дьиэтигэр эргилиннэ. Л. Попов
   Мин боростуой ыанньыксыппын, оттон эн? Эн үрдүк үөрэҕи бүтэрбит учууталгын. Мин эйиэхэ туохпунан тэҥ буолуомуй? С. Ефремов