Якутские буквы:

Якутский → Русский

үспүйүөннээһин

и. д. от үспүйүөннээ = шпионаж.

үспүйүөннээ=

шпионить, заниматься шпионажем.

Якутский → Якутский

үспүйүөннээһин

аат. Атын судаарыстыба интэриэһигэр үспүйүөнүнэн үлэлээһин. ☉ Шпионаж в интересах другого государства
Ийэ дойдуну таҥнаран биэрии, бирисээгэни кэһии, судаарыстыба байыаннай күүһүгэр-күдэҕэр хоромньуну таһаарыы, үспүйүөннээһин саамай ыар буруй быһыытынан, сокуон саамай кытаанаҕынан сууттаннылар. СГПТ

үспүйүөннээ

туохт.
1. Атын судаарыстыба туһатыгар үспүйүөнүнэн үлэлээ. ☉ Заниматься шпионской работой в интересах другого государства, шпионить
Икки быраатыҥ иккиэн кыраныысса уҥуор куоппуттара, үспүйүөннээбиттэрэ биллэр. Н. Якутскай
Кини сотору-сотору биһиги өттүбүтүгэр үспүйүөннүү кэлэрин биһиги кыраныысса таһынааҕы ааҕыннарбыт биллэрэллэр. «ХС»
2. Ким эмэ тугу гынарын, тугунан дьарыктанарын кистээн билэ-көрө сатаа. ☉ Тайно следить за кем-л., выслеживать кого-л., шпионить
Суох, эһиги үспүйүөннүүгүт... — Тугу эрэ иһиллиир курдук тохтуу түһэн баран эттэ: — Үспүйүөннүүгүт! — диэн хаһыытыы түһээт, сири тиҥилэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
Устудьуоннар ортолоруттан ыраахтааҕы охранатыгар үспүйүөннүүр дьоннор эмиэ бааллара. П. Филиппов

Еще переводы:

шпионаж

шпионаж (Русский → Якутский)

м. үспүйүөннээһин.

үспүйүөннээччи

үспүйүөннээччи (Якутский → Якутский)

аат. Үспүйүөннүүр үлэнэн, үспүйүөннээһининэн дьарыктанар киһи. ☉ Человек, занимающийся шпионажем
Буржуазия дойду иһигэр бэйэтин куорҕаллааччыларын уонна үспүйүөннээччилэрин тэрилтэлэрин тэрийэрэ. БИД

агентура

агентура (Русский → Якутский)

ж. I. (разведывательная служба) агентура (үспүйүөннээһин); 2. собир. агеннар (ханнык эмэ тэрилтэ сорудахтарын толо-рооччулар).

шпионить

шпионить (Русский → Якутский)

несов. үспүйүөннээ.

үспүйүөннэт

үспүйүөннэт (Якутский → Якутский)

үспүйүөннээ диэнтэн дьаһ
туһ. [Спиридон:] Табаарыс тойон, мин эйиэхэ кэлэн испитим. [Бадин соһуйар:] Ол тоҕо биһиэхэ кэлэн испиккиний, эйиигин үспүйүөннэтэ ыыттылар дуо? С. Ефремов

кубулдьун

кубулдьун (Якутский → Якутский)

кубулдьуй диэн курдук
Үспүйүөннүүр көтүү тохтубутун билэн баран, АХШ бырабыыталыстыбата араастаан кубулдьуммута. ЦСИ КСФ
«Тугу кубулдьунаҕын: бостуук уолчааны күһэйбиккин мустубут дьон бары көрбүппүт», — диэтэ биир киһи тыйыстык. А. Фадеев (тылб.)

дьараар

дьараар (Якутский → Якутский)

аат., үөхс. Абааһы, илиэһэй, дьиккэр. ☉ Черт, леший, злодей. Дьиэ иһиттэн …… кыччаҕар харахтаах хара бэкир киһи ыстанан тахсан, учуутал уолга кэтиллэ түстэ: «Тоҕо үспүйүөннүүгүт, дьараардар? Эһигини ытан кэбиһэргэ сөп!» Амма Аччыгыйа
«Дьараар, хор моһуоктаары гынна ээ»,- диэн баран, Наһаар киирэн сытта. Суорун Омоллоон
«Дьараар, бу эн баҕас эмиэ киһи сырайымсаххын дуо?»- Кылар [киһи хос аата] ыга хааман тиийэн түөскэ түһэн кэбистэ. Күннүк Уурастыырап

ортотуттан

ортотуттан (Якутский → Якутский)

аат дьөһ. Хайааһын туох эмэ ис эйгэтиттэн, киһи-сүөһү кэккэтиттэн тахсарын, буоларын бэлиэтээн, миэстэ сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает пространственные отношения, употребляясь при обозначении обстановки, группы людей, животных и т. п., от которых исходит действие (из, из среды)
С.А. Зверев — үлэһит дьон ортотуттан үөскээн тахсыбыт ырыаһыт. Софр. Данилов
Студеннар ортолоруттан ыраахтааҕы харабылыгар үспүйүөннүүр дьоннор эмиэ бааллара. П. Филиппов
Дьон ортотуттан Александр Сергеев сыыдамнык туран кэллэ уонна тыл этэн барда. М. Доҕордуурап
Оҕо саҥатын ортотуттан иһиттэҕинэ, кини убайа Дьарааһын оҕону үөрэтэн эрэр саҥата кэрэтик иһилиннэ. Бэс Дьарааһын

тиҥсирики

тиҥсирики (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Кэрийэ сылдьан тугу эмэ сытырҕалааччы, тиҥсирийээччи (кыыл туһунан). ☉ Кто-л. в поисках чего-л. съестного, обнюхивающий что-л. (о животных)
    Сэнтэгэр муруннаах силтирики, Сири хоруйар тиҥсирики, Тугу да сирэрэ биллибэт, Тоторо даҕаны көстүбэт. П. Тобуруокап
  3. көсп., кэпс. Кими эмэ кэтии, үспүйүөннүү сылдьааччы. ☉ Кто-л., стремящийся высмотреть что-л., выследить кого-л., пошпионить за кем-л.
    Остуорастартан икки, ыттартан икки төһө да тоһун ыллар, пэлииссийэ тиҥсирикилэрин албыннаабыта. ӨӨККҮ
  4. даҕ. суолт. Кэрийэ сылдьан сытырҕалыыр, тиҥсирийэр. ☉ Обнюхивающий что-л. в поисках чего-л. [Аартык иччитэ] дьаардаах айаҕыттан …… тиҥсирики ыттар охсуспутунан дьөлө кулгуйуллан түстүлэр. Д. Апросимов
    ◊ Тимир тиҥсирики оноҕос фольк. — сыалын булар, сыалга түһэр оноҕос. ☉ Железная стрела, хорошо попадающая в цель
    [Кулун Куллустуур] аҕыс кырыылаах тимир сардаан охтоох, сэттэ кырыылаах тимир тиҥсирики оноҕостоох. ПЭК ОНЛЯ III
    Тииҥньит ыал Титирик дьиэтин саҕа Тимир тиҥсирики оноҕостоох эбит. Күннүк Уурастыырап