Якутские буквы:

Якутский → Русский

үөрдээх

1) имеющий стадо, косяк, табун, стаю; с... стадом, с... косяком, с... табуном, с... стаей; үөрдээх атыыр жеребец с косяком кобылиц; 2) имеющий какое-л. количество голов (о стаде, косяке, табуне, стае); тыһыынчанан үөрдээх таба тысячное стадо оленей.

Якутский → Якутский

үөрдээх

даҕ.
1. Үөр сылгыны (атыыр үөрүн) бас билэр. ☉ Владеющий табуном (с жеребцом во главе)
Кини [Налбыһах] элбэх ынахтааҕа, Элбэх атыыр үөрдээҕэ. Күннүк Уурастыырап
Баайдара Дэлиһиэй Барааскап Сүүрбэччэ ынах сүөһүлээх, Атыыр үөрдээх, икки дьиэлээх. Дьуон Дьаҥылы
2. Ханнык эмэ үөр төһө ахсааннааҕа. ☉ Имеющий какое-л. количество голов в стаде, табуне, стае
Кулуба бурдук астаппыт куумнатыгар халыҥ да үөрдээх туллук кэлэн түһэр буолбут. И. Никифоров
Оттон мин бүгүн сүүс үөрдээх хабдьыны көрдүм. Н. Заболоцкай
Сотору отучча үөрдээх кыыл, анараа дьонтон күрэнэн, киниэхэ утары киирбит. Кэпсээннэр

Еще переводы:

ньаалгы

ньаалгы (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Лыглыйа хаас. ☉ Гусь белолобый. Ньаалгы элбэх үөрдээх, үксүгэр хойутаан кэлэр

кыбыгырас

кыбыгырас (Якутский → Якутский)

кыбыгыраа II диэнтэн холб. туһ. Кырдьык, иккиэн көрө түспүппүт: уон үөрдээх моонньоҕоттор илинтэн арҕаа диэки көтөн кыбыгыраһа турдулар. Д. Очинскай

табалан

табалан (Якутский → Якутский)

  1. табалаа диэнтэн бэй. туһ. Хас да тыһыынча үөрдээх табаланар. «ХС»
  2. Табанан айаннаа. ☉ Ехать на оленях (верхом или в упряжке). Мантан антах айаммар табаланабын
халыгынас

халыгынас (Якутский → Якутский)

туохт. Чуолкайа суохтук, улаханнык, түргэнник саҥар (хаас саҥатын этэргэ). ☉ Гоготать (о гусях)
Миитэрэйи үрдүнэн бэрт намыһаҕынан сүүрбэччэ үөрдээх хоҥор хаастар халыгынаһан аастылар. В. Егоров. Онон-манан хаастар саҥалара халыгынаһаллар. И. Семёнов

чыбыгырай

чыбыгырай (Якутский → Якутский)

чыбыгыраа диэн курдук
Микиитэ …… үрдүнэн сүрдээх хойуу үөрдээх чыычаахтар чыбыгырайан ааһарга дылы гыннылар. Амма Аччыгыйа
[Чыычаах] маа чыбыгырыйар, көтөр бэйэккэтэ иһийэн олорорун көрөн [кини] ытыыр дии санаата. В. Сыромятников
Барабыай …… оҕолоро ас көрдөөн чыбыгырайдылар. СЮ ЫБ

бырылас

бырылас (Якутский → Якутский)

даҕ. Олус хойуу, быыһаарда суох буолан көстөр; элбэх халыҥ үөрдээх (хол., үөр көтөр, сүөһү туһунан). ☉ Многочисленный (напр., о стае мелких птиц, стаде скота)
Быгылах быыһын аайы Бырылас былдьырыыт, Бадараан саҕатын аайы Барылас бараах буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
Быдан барбыт бырылас сылгылаахтар, бырах барбыт бырылас ынахтаахтар бу дьон. ПЭК ОНЛЯ I

мороду

мороду (Якутский → Якутский)

аат. Үрүт-үрдүгэр «урутурут» диэн саҥалаах дьэрэкээн ойуулаах төбөлөөх чыркымайтан эрэ улахан кураанах кус. ☉ Чирок-клоктун
Мородуларбыт төттөрү көтөн кэлэннэр, биһиги иннибитигэр түһэн, бэйэ-бэйэлэрин ыҥыр сан …… хойуутук саҥаран моргуспуттара. П. Аввакумов
Сүүһүнэн халыҥ үөрдээх мородулар түһэр сири булбакка …… саҥалара өрө умайбахтыы, күүдэпчилэнэ түһэр. Н. Заболоцкай
Атыыр мороду кырасыабай түүлээх-өҥнөөх көтөр, ордук баттаҕын ойуута. «ХС»

мэйиилэ

мэйиилэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Тыһыынчанан ахсааннаах кыыл таба үөрэ. ☉ Ог ромное стадо диких оленей
Тыһыынчанан үөрдээх мэйиилэ Улуу Маҥан Дуол киэҥ дэлэй нэлэмэн иэнин устун сиртэн сиргэ көһөн мэччийэрэ. Далан
Сэттэ сыллааҕыта, биир м эйиилэҕэ түбэһэн, түөрт уонча кыылы охторуоҕуттан ыла, кинини Үйээндигэ суох улахан булчутунан ааҕаллар. Болот Боотур
Күһүн манан үс улахан мэйиилэ үөстэн тахсыбыта. «ХС»

салаалаа

салаалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Туохха эмэ салаата оҥор, салаалаах гын. ☉ Делать что-л. с ответвлением, с раздельными концами, хвостами (напр., плеть). Быаҕын икки салаалаа
□ Элбэх баҕайы үөрдээх хоҥор хаастар икки салаалаан көтөн субуһан иһэллэр эбит. А. Неустроева
Араастаан кириэстии уурталаан, онон-манан салаалаан, хаартылары субуруччу тэлгэтэлээн барда. Д. Таас

тыйаах

тыйаах (Якутский → Якутский)

аат. Кураанах кус бииһэ: моонньоҕоннооҕор арыый кыра, уорҕата бороҥ, өрөҕөтө маҥан (атыыра үрүҥ туоһахталаах кугас бастаах). ☉ Свиязь (вид дикой утки)
Атыыр тыйаах саҥата: «Хайа, доҕоттоор, эһиги төһө бэркэ айаннаан иһэҕит?» — диэн ыйытар. Р. Кулаковскай
Ардыгар тиргэттэн биир эмэ моонньоҕону, кыһыл төбөлөөх тыйааҕы аҕаларбыт. ФДМ БМК
Сүүһүнэн үөрдээх кунньалгылар, тыйаахтар (туой баттахтар) уу көрдөөн киһини таарыйа сыһа сирилээн ааһаллар. ЯАМ ҮүСС
ср. эвенк. тынак ‘утка’