Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үөрдүһүү

үөрдүс диэнтэн хай
аата. Сылгы үөрдүһүүтэ эмиэ сөптөөх буолуохтаах… Сатаан үөрдэммит атыыр үөрүн бэйэтэ салайан ыраах илдьэ барыахтаах. Сылгыһыт с. Ону туһанан аны уопсайга киирэн, ыҥырыалыы үөрдүһүү олоҕо баар, онно киһи хайаан даҕаны эрдэттэн ыйыллар сокуоннары толорор. Л. Толстой (тылб.)

үөрдүс

туохт.
1. Үөргэ холбос, үөрүнэн сырыт. Собираться, сходиться в стадо, табун, сбиваться в стаю
Кустар үөрдүстүлэр, соҕуруу бараары тэриннилэр. И. Гоголев
Үс ынаҕа атын сүөһүлэри кытта үөрдүспэттэр, үһүөн эрэ сылдьаллар. А. Фёдоров
Атыыр үөрэ сылгылар үмүөрүһэ үөрдүһэн сылдьаллара. В. Протодьяконов
Уу түллэх гына түстэ — Ити тууччах оонньоото. Кыра балык үөрдүстэ, Кынат иннин оймоото. И. Чаҕылҕан
2. көсп. Элбэх буолан бииргэ сырыт; доҕордос, бодорус (дьон туһунан). Собраться в группу; сдружиться, сплотиться
Үчүгэй үчүгэйи кытта үөрдүһэр. И. Гоголев
Биир оройуонтан [үөрэнэ] киирбит оҕолор үксүн үөрдүһэн сылдьааччылар. Софр. Данилов
Уулуссаҕа күөх, кыһыл маайкалаах эмдэйсэмдэй оҕолор, бадаҕа, сөтүөлүү бараары, үөрдүһэн эрэллэр. Н. Габышев
Үгүс буолан күргүөмүнэн, аймах-билэ дьонунан үөрдүһэн сылдьартан, олорортон ордук туох баар буолуой? В. Титов
3. көсп. Элбэх буолан биир сиргэ баар буол (тугу эмэ этэргэ). Собраться в большом количестве где-л. (о чём-л.)
Үгүс сиртэн, суут дьиэттэн, Үрдүк сиргэ, хонууга, Үмүөрүһэ үөрдүстүлэр Үөрүү былаахтара. С. Данилов
Сайдан иһэр Сахалыы саҥа Үрүмэччи буолан, Үгүс тыллыын үөрдүстэ. И. Федосеев
Кини эрэһээҥки олбуорун иһигэр аҕыйах мөдөөт аптамабыыл үөрдүспүт. Н. Габышев
Күүстээх күн уота …… сыа хаарбытын, тоҥ мууспутун уулларан, куоһахтарга чалбахтар килэстилэр, силээннэргэ сүүрүктэр үөрдүстүлэр. И. Сосин

үөрт

үөр I диэнтэн дьаһ
туһ. [Уолака:] Эдьиийдээтэр эдьиийбин, ийэлээтэр ийэбин ити иһин таптыыбын, аһынабын ээ, кэм сүрэҕэ чугас. Ол тугу булан аҕалаахтаатыҥ, көрдөрөн үөрт. Суорун Омоллоон
Дьонугар кэпсии, үөрдэ, Дьиэтин диэки сүүрдэ. Т. Сметанин
Тоҕус саастааҕар бастакы куһун өлөрөн ийэтин үөрдүбүтэ. В. Титов

үөрт-көтүт

үөр-көт диэнтэн дьаһ
туһ. Үөрэҕэ суох үлэһит Өйдөөн үтүктэр гына Үөрдэ-көтүтэ үөгүлээҥ! А. Софронов
Икки нэһилиэк бар дьонун үөрдэ-көтүтэ, үҥсүүтүн түмүгүн барҕа малааһынынан бэлиэтээн, аатынсуолун ыытыах буолбута. Күннүк Уурастыырап
Тоҕо кэҕэм үрдүктэн, Толуу тииккэ олороҥҥун, Чуордук, үөрдэкөтүтэ, Сандал сааһы туойбат буоллуҥ? Эллэй

Якутский → Русский

үөрдүс=

1) собираться в стадо, стаю, табун; бөрөлөр табалары кытта үөрдүс-пэттэр волки не стадятся с оленями; 2) перен. присоединяться; үрдүк дьол биһиэхэ үөрдүстэ к нам пришло большое счастье.

үөрт=

побуд. от үөр = обрадовать, радовать; миигин улаханнык үөртэ он меня очень обрадовал.


Еще переводы:

обрадовать

обрадовать (Русский → Якутский)

сов. кого үөрт.

үөгүлээхтээ

үөгүлээхтээ (Якутский → Якутский)

үөгүлээ диэнтэн атаах. [Иккис кыыс:] Үөрүүлээҕин кытары Үөрдүһэн барарыгар Үрүҥ күн үтүөтүнэн Үөгүлээхтээн хаалыаҕыҥ. А. Софронов

роиться

роиться (Русский → Якутский)

несов. 1. (образовать рой) үөрдүс, бөлөхтөс; 2. (летать роем) үөрүнэн көт; З. перен. ытылын; в голове роятся разные мысли төбөбөр араас санаалар ытыллаллар.

дарить

дарить (Русский → Якутский)

несов. кого-что 1. кому бэлэхтээ; 2. чем, перен. (удостаивать) күндүлээ, үөрт; дарить вниманием болҕой, болҕойон үөрт.

иһиирис

иһиирис (Якутский → Якутский)

иһиир диэнтэн холб. туһ. Уулуссаҕа күөх, кыһыл, араҕас маайкалаах эмдэй-сэмдэй оҕолор, бадаҕа, сөтүөлүү бараары, үөрдүһэн эрэллэр, хаһыытаһаллар, иһиирсэллэр. Н. Габышев

үөрдүһээхтээ

үөрдүһээхтээ (Якутский → Якутский)

үөрдүс диэнтэн атаах. Үрүҥ туллук кэриэтэ Үөрдүһээхтээн туруоҕуҥ! П. Тулааһынап
Үүнэнтыллан иһэммит, Үөрдүһээхтээн сылдьаммыт, Үрэллибэккэ эрэммит, Үөрэнкөтөн иһиэҕин! Саха нар. ыр. III

радует

радует (Русский → Якутский)

гл
үөрдэр

обрадовался

обрадовался (Русский → Якутский)

гл,сов
үөрдэ, үөрдэ-көттө

мэндэл

мэндэл (Якутский → Якутский)

даҕ. Уйаара-кэйээрэ биллибэт, киэҥ-куоҥ. Необозримый, бескрайний, безграничный
Күөх мэндэл х а ллааҥҥа чараас таҥалай былыттар куба кынатыныы сараадыспыттар. Н. Габышев
Ыраас мэндэл толооҥҥо кыһыл көмүс ураһалар кылбачыспыттар, үрүҥ көмүс дьиэлэр үөрдүспүттэр. Д. Апросимов

өрөҕө

өрөҕө (Якутский → Якутский)

аат. Хамсыыр харамай иһин тириитэ. Брюшко, брюшина (животного)
Үүс кыыл өрөҕөтүн көрдүк Үрүҥ былыттар Үөрдүһэн кэллилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Түгэххэ соболор өрөҕөлөрө көстөллөр. Амма Аччыгыйа
Ойон тура эккириибин — биир кус тиэрэ түһэн, өрөҕөтө туртайа сытар эбит. Н. Якутскай