Якутские буквы:

Якутский → Русский

үөрэхтээһин

обучение; улахан дьону үөрэхтээһин обучение взрослых.

Якутский → Якутский

үөрэхтээһин

аат.
1. Нэһилиэнньэ киэҥ араҥатын ааҕарга-суруйарга үөрэтии, үөрэҕинэн хабыы. Массовое обучение населения грамоте
Улахан дьон үөрэхтээһинин бэйэм тэрийэн ыытыам диэбитэ. Болот Боотур
Өрөбөлүүссүйэ кэнниттэн кэлимсэ үөрэхтээһин күүскэ ыытыллыбыта. Эрчимэн
Үөрэхтээһин боппуруоһа Саха сиригэр аҕыйах ахсааннаах омук дьылҕатыгар уһулуччу суолталааҕа. «ХС»
2. Хайа эмэ салааҕа билиини-көрүүнү тарҕатарга анаан дьону үөрэтии. Обучение людей основам какой-л. области знания
Араас дьаһаллар ыытыллаллар, Мунньахтыыбыт, нэһилиэнньэҕэ бэлитиичэскэй үөрэхтээһини оҥоробут. С. Окоёмов
Оскуолалар реформаларын уурааҕар сөп түбэһиннэрэн, төрөппүттэргэ …… аналлаах педагогическай үөрэхтээһин ыытыллыахтаах. ЧКС АК
Кэлэктиипкэ экэнэмиичэскэй үөрэхтээһин олус намыһах, адьас судургу да боппуруостары үлэһиттэр чуолкайдык өйдүү иликтэр. «Кыым»
Булгуччу үөрэхтээһин — сүүрбэһис үйэ отутус сылларыгар үөрэҕэ суох нэһилиэнньэни булгуччулаахтык ааҕаргасуруйарга үөрэтии. Всеобщее обязательное обучение населения грамоте (во времена ликвидации неграмотности в тридцатые годы двадцатого столетия)
[Пал Палыч] булгуччу үөрэхтээһин аан маҥнай тэнийиитин саҕана …… алтыс-сэттис кылааһы нэһииччэ бүтэрбит «суһал оҥоһуулаах» учууталларга үөрэнэн абыраммыт уонна алдьаммыт көлүөнэ дьонуттан биирдэстэрэ. Н. Заболоцкай
Сэттэ кылааска диэри булгуччу үөрэхтээһин киирэн эрэр. «ХС»
1930 сыллаахтан булгуччу үөрэхтээһин сокуона олоххо киириитэ саҕаламмыта. ССЛИО

үөрэхтээ

туохт. Кими эмэ үөрэхтээх киһи оҥор. Выучить кого-л., дать образование кому-л.
Ити ыраах 1940 сылтан Шевков ийэтэ Дьокуускай куоракка көһөн, түөрт оҕотун ииппитэ, үөрэхтээбитэ. Н. Габышев
Егор Петрович ситэ үөрэммэккэ хаалбыт дьону хайдах гынан толору үөрэхтиир туһунан дьикти толкуйдаммыт. С. Федотов
Баартыйа уонна бырабыыталыстыба кыргыттары үөрэхтиир туһунан эбии дьаһаллары олохтообуттара. А. Данилов


Еще переводы:

всеобуч

всеобуч (Русский → Якутский)

м. бүттүүн үөрэхтээһин (оскуола саастаах оҕолору булгуччулаах үөрэхтээһин).

обязательный

обязательный (Русский → Якутский)

прил. булгуччулаах, хайаан да туолар, булгуччу; обязательное обучение булгуччулаах үөрэхтээһин.

политехническай

политехническай (Якутский → Русский)

политехнический; политехническай институт политехнический институт; политехническай үөрэхтээһин политехническое обучение.

обучение

обучение (Русский → Якутский)

с. 1. (по гл. обучить) үөрэтии, үөрэхтээһин; бесплатное обучение босхоүөрэ-тии; обязательное обучение булгуччу үөрэхтээһин; 2. (по гл. обучиться) үөрэнии; заочное обучение кэтэхтэн үөрэнии.

образование

образование (Русский → Якутский)

II с. 1. (просвещение) үөрэх, үөрэхтээһин, үөрэҕирии; народное образование норуот үөрэхтээһинэ; 2. (совокупность знаний) үөрэх; высшее образование үрдүкү үөрэх.

бүттүүн

бүттүүн (Якутский → Русский)

все, все без исключения; бары бүттүүн бардылар все ушли # бүттүүн үөрэхтээһин всеобуч.

булгуччулаах

булгуччулаах (Якутский → Русский)

обязательный || обязательно; булгуччулаах бүттүүн орто үөрэхтээһин всеобщее обязательное среднее образование; маны толороруҥ булгуччулаах выполнение этого для тебя обязательно.

бүттүүн

бүттүүн (Якутский → Якутский)

сыһ. Бука бары, биир да ордубакка бүтүннүү. Все, все без исключения; целиком
Казначейство сулууспалаахтарын үлэттэн ууратыы куорат үлэһиттэрин үс нэдиэлэ устатыгар буолбут уопсай бүттүүн забастовкалааһыннарын төрүөтэ буолбут. СБТТ
Ыам ыйын икки күнэ. Сэбиэскэй командование бары бүттүүн капитуляцияны модьуйар этиитин төлөрүппэтэҕэ. А. Данилов
Бары Сэбиэттэргэ дьокутааттара быыбардааччылар бары бүттүүн, тэҥ уонна судургу быыбардыыр быраапка олоҕуран, кистэлэҥ куоластааһынынан талаллар. СГПТ
Бүттүүн орто үөрэхтээһин — биир да оҕону хаалларбакка хайаан да орто үөрэҕи бүтэртэрии. Всеобщее среднее образование. Бүттүүн орто үөрэхтээһиҥҥэ киирии
Биһиги бырабыыталыстыбабыт бүттүүн орто үөрэхтээһин курдук сүҥкэн суолталаах соругу норуот иннигэр туруорда. Н. Лугинов. Бүттүүн тыл — норуот бүтүннүүтэ туттар, кэпсэтэр тыла. Всенародный язык
Актыыбынай словарнай састаапка билиҥҥи кэмҥэ сурук да, кэпсэтии да тылыгар туттуллар саха бүттүүн тыллара киирэллэр. АПС СЛ

биһирэбиллээх

биһирэбиллээх (Якутский → Якутский)

көр биһирэмнээх
Производственнай үөрэхтээһин киириэҕиттэн, үөрэҕи үлэҕэ сибээстиэхтэн ыла үгүс биһирэбиллээх уопуттар оҥоһуллуннулар. Далан. Иван Гоголев оҕолорго аналлаах айымньыларыттан саамай биһирэбиллээхтэрэ, сатаммыттара — остуоруйалар. ТНН КХК
Биһирэбиллээх герой көр биһирэмнээх герой
Биһирэбиллээх геройдартан Марыына уобараһын бэлиэтиэххэ сөп. ТНН ЭЭ. Василий Яковлев дьону дуоһунастарынан, үөрэхтэринэн, үөрэҕэ суохтарынан араартаан, «омсолоох», «биһирэбиллээх герой» оҥортообот. Эрчимэн

булгуччулаах

булгуччулаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Булгуччу толоруллар, тутуһуллар, тумнуллара көҥүллэммэт эбэтэр сатаммат. Исполняемый или соблюдаемый беспрекословно, в обязательном порядке, обязательный. Булгуччулаах сорудах. Булгуччулаах бүттүүн орто үөрэхтээһин
Хас суруйааччы бэйэтэ анал куоластаах буолуохтаах
Литератураҕа ити — булгуччулаах көрдөбүл. Софр. Данилов
Физкультуранан дьарыктаныы уонна этихааны эрчийии булгуччулаах. ППА СЭЫа