Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үөрүйэхтэн

туохт. Үөрүйэх ыл, ону-маны гынары, оҥорору сатыыр буол. Приобретать навык, умение, опыт в чём-л.
Бары өттүнэн да үөрэннэхпинэ сатаныыһы, кэлэктииппэр сөп түбэһэргэ эмиэ үөрүйэхтэнэрим дуу?! Р. Баҕатаайыскай
Эдэрэ, оҕото мэһэй буолбатах. Кылаабынайа эмчит үөрэхтээх испэсэлиис, оттон үлэлиэ да — үөрүйэхтэниэ, билиилэниэ буоллаҕа дии. В. Протодьяконов
Уолаттар иккис-үһүс сылларын үлэлэһэр буоланнар, табаҕа балачча үөрүйэхтэннилэр. «ХС»

үөрүйэх

  1. даҕ. Тугу эмэ гынарга, оҥорорго үөрэммит, элбэхтик дьарыктанан үчүгэйдик билэр, сатыыр буолбут. Приученный, имеющий навык, привычный к чему-л., опытный
    Бурхалей түөрт сылы быһа Басов борохуотугар мотуруоһунан сылдьан ууга бэрт үөрүйэх этэ. Эрилик Эристиин
    Ыстапаан тиэстэ мэһийэ, лэппиэскэ үөлэ үөрүйэх. И. Никифоров
    Харачаас, үөрүйэх киһи быһыытынан, аттарын эмтээтэ-томтоото. П. Филиппов
    Үлэҕэ үөрүйэх киһи ханнык да үлэттэн чаҕыйан, көрөн турбат. КСК
  2. аат суолт. Туохха эмэ үөрэнэн кыайа тутар, сатыыр буолуу, сатабыл. Навык, умение, опыт
    Ааспыттан үөрүйэх ылыахха наада. Софр. Данилов
    Балык аһы астыырга, хаһаанарга, собону үөлэн буһарарга үөрүйэх наада. Хомус Уйбаан
    Кинилэргэ сибилиҥҥиттэн салайар дьоҕуру, үөрүйэҕи сайыннарыахха. «ХС»
    ср. др.-тюрк. өгрэйүк ‘привычка’

Якутский → Русский

үөрүйэх

1) привычный || привычка; муораҕа үөрүйэх дьон люди, привычные к морю; урукку үөрүйэҕинэн по старой привычке; 2) опытный || опыт; олох үөрүйэҕэ жизненный опыт.


Еще переводы:

үөрүйэҕир

үөрүйэҕир (Якутский → Якутский)

үөрүйэхтэн диэн курдук
Н.Д. Неустроев айар үлэтин өрөбөлүүссүйэ иннинэ саҕалаабыта, айар үлэҕэ оччотооҕу быһыыга-майгыга үөрүйэҕирбитэ. СГС ӨСҮДь

сиэрдэн

сиэрдэн (Якутский → Якутский)

туохт. Үгэс буолбут үөрүйэхтэн, олоҕурбут сиэрдээх буол. Иметь привычку, обычай, установившийся порядок
Толору дьоллоох орто туруу дойдуга Олоҕурбут курдук ууруммутум, Ситэри, кэскиллээх сирбуор ийэҕэ Сириэдийбит курдук сиэрдэммитим. Суорун Омоллоон

дьоҕурдан

дьоҕурдан (Якутский → Якутский)

туохт. Билиилэнэнкөрүүлэнэн үөрүйэхтэн, сатамньылан. Приобретать навык, умение, сноровку
Омос көрдөххө, ылбычча да киһи дьикти күүстэнэ, ньургун дьоҕурдана охсон, бар дьону үөрдэр, бар дьону махтаннарар. Амма Аччыгыйа
Саспыты арыйар саргыланаар, Куоппуту ситэр дьоҕурданаар, Уоттаах харахтарын Умсары көрдөрөөр. С. Зверев
[Тус-туһунан кылаастар] бэйэлэрэ тус-туспа ускуустубаҕа дьоҕурдаммыт, ускуустубаны сайыннарар худуоһунньуктардаах буолаллар. «Чолбон»

иччиргээ

иччиргээ (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Киһиэхэ үөрүйэхтэн, убан; киһини атыҥыраабат буол (дьиэ сүөһүтүн туһунан). Привыкать к человеку, не бояться человека (о домашних животных)
Туҥуйдар сорохторо бэрт күтүр, киһини чугаһаппакка мөхсөр, тэбиэлэнэр, сиэлийэр этилэр. Атыттара эмиэ иччиргиэхтэригэр диэри кэлэн-баран биэрбэккэ, ыамы көтүтээри эрэйдииллэрэ. «Кыым»

кэмэлдьилэн

кэмэлдьилэн (Якутский → Якутский)

туохт. Куһаҕан үгэстэн, үөрүйэхтэн, майгылан. Заиметь, приобрести какую-л. дурную привычку, слабость, какой-л. порок, изъян, недостаток. Арыгы атыытыгар Бэстилиэнэйин да биэрэрин, Соҕотоҕун да туттарарын Кэрэйбэт кэмэлдьилэннэ… А. Софронов
Оҕо куһаҕан кэмэлдьилэнэн төрөөбөт. Софр. Данилов
Бэйи эрэ, Лэбириэн, өрүү киһини сүгүн саҥарпакка, сыҥааҕыттан хаба олорор кэмэлдьилэнэн түһэҥҥин. И. Никифоров

идэлэн

идэлэн (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Идэни баһылаа. Иметь, приобретать профессию
Хас да идэлэн. Саха сирин киэҥ муннуктарынан дэгидийэн сылдьан, бар дьону кытта кэпсэтэн, тылларын билэн, олох быһыытын чинчийэн баран, дьэ идэлэммитэ. Эрилик Эристиин
2. Үөрүйэхтэн, үгэстэн; туох эмэ дьарыктаах буол. Иметь какую-л. привычку; превратить что-л. в постоянное занятие
Хас уруок аайы мөккүһэр идэлэммиттэр. Амма Аччыгыйа
Аул ыалын кэрийэ сылдьан хобулаан дьону бэркэ сыстарар, мөхтөрөр идэлэммитэ. Эрилик Эристиин
Кэллэ-кэлээт киһибит ахсаан таһаарар идэлэммитэ. Н. Заболоцкай. Тэҥн. идэтий

борурҕаа

борурҕаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Туох эмэ ыараханы, урут үөрүйэхтэнэ иликкин тулуйа үөрэн. Привыкать к чему-л. трудному, необычному для себя
Үүтсуорат аһылыктарын бэркэ борурҕаан, киһи эрэ көрө ымсыырар оҕолоро буолтара. «Кыым»
[Кыысчаан] хамначчыт хараҥа дьайдаах олоҕун иһигэр киирэн, этэ-хаана үөрэнэн, борурҕаабыта. М. Доҕордуурап
Оччолорго мин саҥа олохпун борурҕаабытым, детдомтан детдомҥа көһөн, элбэх куораты бараабытым. К. Турсункулов (тылб.)

завести

завести (Русский → Якутский)

сов. 1. кого (увести в сторону) киллэрэн кэбис, аҕал, тиэрт; завести в болото бадарааҥҥа киллэрэн кэбис; 2. кого (по пути) киллэрэн кэбис, илдьэн кэбис; 3. кого-что (обзавестись, приобрести) булун, тэрин, олох-тоо; завести коз козаларда булун; завести молочное хозяйство үүт хаһаайыстыбатына олохтоо; 4. что и без доп. (ввести, установить) төрүттээ, оҥоһун; завести обыкновение үгэс оҥоһун; завести привычку үөрүйэх оьгоһун, үөрүйэхтэн; у нас так заведено биһиэхэ оннук үгэс буолбут; 5. что (начать) саҕалаа, оҥор, киир; завести разговор кэпсэтиитэ саҕалаа; завести знакомство билсис, билсиитэ оҥор; 6. что (привести в движение) ыыт, собуоттаа; завести часы чаһыны собуоттаа; завести мотор мотуору собуоттаа; # завести в тупик муҥур суолга киллэр, хааччахха хаай.

идэтий

идэтий (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ханнык эмэ үлэ көрүҥүнэн анаан дьарыктан. Специализироваться в каком-л. деле, профессионально заниматься чем-л.
Балыктыырга идэтий.Холкуос хаһаайыстыбата эт уонна үүт ылыытыгар идэтийэр. «Кыым»
Уус-Таатта, ХараАлданнар үүтү ылыыга салгыы идэтийиэхтэрэ. ПДН ККС
2. Ханнык эмэ үлэ көрүҥүн баһылаа, бастыҥ бэлэмнээх анал билиини ыл. Овладевать какой-л. специальностью, профессией, приобретать высокую квалификацию в каком-л. деле
Идэтийбит иистэнньэҥ. Олус сатабыллаах, идэтийбит суоппар. А. Федоров. Биһиги идэтийбит кириитиктэрбит, литературоведтарбыт тарбаҕынан ааҕыллар аҕыйахтар. СГС СЛКСБ
3. Үөрүйэхтэн, кэмэлдьилэн. Приобретать какую-л. привычку, склонность к чему-л.. Баран хаалар идэтийдэ. Сытан эрэ кинигэ ааҕар идэтийдэ. Тэҥн. идэлэн

дьэгин

дьэгин (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Киһи туттарга үөрүйэҕэ суох, хаҥас илиитинээҕи. Непривычный, неудобный для пользования (о стороне, руке), левосторонний
Хахсаат Буурай хара сордоох Дьэгин өттүнэн дьиэгэнийэн Халарыктаан ылла да, …… Халаахтыы көтө турда. П. Ядрихинскай
Мин нэһиилэ бөҕүөстэн тураммын дьэгин илиибинэн сирэйбин илитинним. И. Никифоров.
Хаҥас илиитинэн (бэрт дэҥҥэ атаҕынан) уҥатынааҕар ордук сатаан туттар. Пользующийся левой рукой (в редких случаях ногой) более умело, чем правой
Улахан мээчиги атаҕынан тэбэ оонньуур олус көрдөөх буолааччы. …Маннык оонньууга дьэгин оҕолор киллэриллибэттэр. Мээчик уҥа атаҕынан эрэ оонньуурга аналлаах. И. Никифоров
2. көсп. Уопсай үөрүйэхтэн, сиэртэнмайгыттан атын, тосту-туора, олуона, түктэри (итэҕэлтэн төрүттээх). Отличный от общепринятого, совершенно непривычный, неудобный; предосудительный, неприличный
- Оок-сиэ, доҕоттоор, тиийбит сирэ - дьэгинин ньии, тохтообут сирэ - олуонатын ньии!.. Н. Якутскай
Бу сир олоҕо барыта Чыҥха атын, дьэбис-дьэгин, Мин манна көрдөөн булбатым Сүрэҕим сүүдүйэрин. С. Данилов
Мичил санаатыгар бу күтүрдэр [ороспуойдар] аһыыллара да дьэгин. Г. Колесов
п.-монг. дьегун