Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үөхтэр

үөх диэнтэн дьаһ
туһ. [Байбал:] Чэйиҥ, барыаҕыҥ, киниэхэ үөхтэрэ олоруохпут дуо? А. Софронов
Хайдахтаах да уус тылынан кэнийиҥ, Үөхтэриэм суоҕа үйэбин! С. Данилов
Үөхтэрэн баран, кыйаханан буолумуна, баһыыбалыыр кэлиэ дуо, хайа эмэ хайҕанан эрэргэ дылы. Н. Заболоцкай

үөх

туохт. Кими эмэ куһаҕан, быдьар тылларынан эт-саҥар, мөх, ыыстаа. Ругать, бранить, поносить кого-л. «Кэһэтиэм, кэрэдэк!» — диэн саанан үөхпүтэ. П. Ойуунускай
[Чолооску] Сырбайы үөҕэн, буруттаан хаалла. Амма Аччыгыйа
Көһөр күммүт кээлтигэр — Көмүс биири төлөөбөккө, Үгүс быдьар тылынан Үнтү үөҕэн, үүрэн кээстэ. Күннүк Уурастыырап
ср. др.-тюрк., тюрк. сөк ‘бранить, ругать, порицать’

үөх-мөх

туохт. Уһуннук, арахпакка кими эмэ быдьар тылларынан саҥар. Поносить, нудно ругать, бранить кого-л. [Кулуба:] Билиэт көрдүүкөрдүү үөҕэр-мөҕөр
Үрдүк тойокко тыллыах буолар. Н. Неустроев
Чэ, ол миигин үөхпэккэ-мөхпөккө эрэ көрсүбүтүҥ, миигин кириитикэлээбэтэх мунньаҕыҥ, бука, суох даҕаны буолуо. Софр. Данилов
Балааҕыйа куруутун утары саҥарса, сэнээбит киһитин өссө үөҕэ-мөҕө олорор бэйэтэ, бу сырыыга кырдьык бөҕө кыайан, дьахталлар быыстарыгар саҥата суох кирийэн олордо. С. Никифоров

үөх-түрүй

туохт. Кими эмэ дэлби саҥаран, үөҕэн ык, түүр. Ругать кого-л. на чём свет стоит, проклинать, стыдить
[Сүөдэр Бэһиэлэйэп] Бэргээбит күнүгэр дьиэтигэр киҥэ-наара холлон, дьадаҥы тулаайахтары ииппитин …… үөҕэ-түрүйэ, элэк-хаадьы оҥосто олорор. Амма Аччыгыйа
Баайга бас бэринэ, киниттэн толло, титирэстии үөрэммит дьадаҥылар, кинилэри үөҕэнтүрүйэн хос ааттаан туманнаан барбатахтар. ФЕВ УТУ

үөх-хомуруй

туохт. Кими эмэ үөҕэр, сэмэлиир икки ардынан күүскэ саҥар. Осыпать кого-л. упрёками, осуждать, порицать
Бэл диэтэр хараҕын анныгар да сытары булан көрбөт, үөҕэри-хомуруйары да арааран истибэт. С. Курилов (тылб.)

үөх-ыыстаа

туохт. Кими эмэ куһаҕан тылынан быдьардык үөх. Ругать, обзывать кого-л.
Сахаар ыалдьыттарын дэлби үөҕэн-ыыстаан ыыталаата. Амма Аччыгыйа

Якутский → Русский

үөх=

ругать, бранить, поносить; мин үөхпэппин, үөрэтэн этэбин я не ругаю тебя, а поучаю.

үөхтэр=

1) побуд. от үөх=; 2) страд. от үөх = переносить, терпеть ругань, брань с чьей-л. стороны, быть обруганным; позволить себя обругать, допустить, чтобы тебя обругали.

Якутский → Английский

үөх=

v. to call names, to curse


Еще переводы:

үөхтэрии

үөхтэрии (Якутский → Якутский)

үөхтэр диэнтэн хай. аата. Хобулаан биэрэн, дьэ, үөхтэрии киэнэ кытаанаҕа

туох аатай

туох аатай (Якутский → Якутский)

саҥа алл., сыһыан холб. Абарыыны-сатарыыны, абааһы көрүүнү, бырачыаһы, сөбүлээбэт сыһыаны көрдөрөр. Выражает возмущение, негодование, протест, недовольство (куда это годится, боже мой, что за чёрт, что за безобразие)
Итинник түбэлтэҕэ саҥарбакка хаалар диэн туох аатай! Софр. Данилов
Туох аатай, ханнык эрэ таас иһин... Бэйи, ол эрээри, кырдьык алмаас буоллаҕына, оччо даҕаны сыаналаах буолуон сөп. Н. Якутскай
Тугу да өйдөөбөппүн. Туох аатай! С. Ефремов
Бу кыысчааҥҥын буой, киһини мэнээк үөхтэримэ. Туох аатай! «ХС»

чанчарык

чанчарык (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Чэбэрэ суох, кирдээхтик туттар. Неряшливый, неопрятный, нечистоплотный
    Хотон иһиттэн чанчарык баҕайы эмээхсин дьахтар ойон тахсыбыт. Саха фольк. Дьону сымыйанан балыйар, куруубай, чанчарык дьахтар, дьиҥинэн, дьахтар буолбатах. И. Гоголев
    [Пономарёв] урут сүрэҕэлдьэс, уоруйах, наһаа чанчарык этэ. Н. Заболоцкай
    Ырааһа суох, кирдээх. Неопрятный, неаккуратный, грязный
    Бөһүөлэктэр бэрт чанчарык көрүҥнээхтэр. Софр. Данилов
    Чанчарык остолобуойдарга Сахсырга үөрэ сирилии көтөр. Р. Баҕатаайыскай
    Дайыыкка оһох тутуутун сүрдээх чанчарык үлэ курдук саныыр. В. Титов
  3. Сидьиҥ, куһаҕан, сиэргэ баппат (хол., тыл). Мерзкий, гнусный, скверный (напр., о слове)
    Киһи буурҕаны саамай чанчарык тылынан үөхтэр-үөхпүт. С. Дадаскинов
    Кини ол курдук чанчарык сигилилээх, суобас хаар диэн мэлийбит, билии-көрүү өттүнэн быстар татым. «Сахаада»
  4. аат суолт. Кирдээхтик туттар, чэбэрэ суох, ньирээхи киһи. Неряха, грязнуля, замарашка
    Орой-төбөт мэниктэр, Чанчарыктар, мэлдьэхтэр …… Муҥхаал бары ыҥырыллар Муҥхааллар мунньахтарыгар. С. Данилов
    Марбаала диэн соҕотох эмээхсин бүтүн бөһүөлэккэ чанчарыгынан аатырар. Л. Попов
    ср. тув. чылчырык ‘слякоть, скользкая грязь.’
ыттыы

ыттыы (Якутский → Якутский)

I
ытын I диэнтэн хай
аата. Сиэнньэ колокуонньа эрэһээҥкитин тас өттүгэр тахсан, күчүмэҕэй ыттыыны оҥорон барда. Эрилик Эристиин
Литература саҥа кэрдииһигэр ыттыы ыарахан этэ. КНЗ ОТК
Кирилиэһинэн үөһэ ыттыы — үрдүккэ тахсыы, дьоһун ситиһии бэлиэтэ. БРИ ТТ
II
сыһ. Ыт курдук; ыкка маарынныырдык. По-собачьи; как собака
Суор оҕото Соллой арыт ыттыы үрэн ньаҕыйар. И. Федосеев
Оҕо сылдьан кус кэтээн, дурдаҕа соҕотох баата сону саптан, ыттыы титирээн хонорбут. «Чолбон»
Ыттыы быһыылан — сидьиҥ, сиэргэ баппат быһыыны оҥор. Совершить подлость (букв. вести себя как собака)
Эдэр сылдьан кини ыттыы быһыыланан турардаах. «ХС». Ыттыы өлбүт кэпс. — өлүө суохтаах суолугар, быстахха өлбүт. Погибнуть ни за что, бессмысленно, умереть как собака
Кур түү курдук анньан кэбиһэммин, ыттыы өлөн хааллаҕына, туһам туох буолуой? Саха фольк. Дьаакып, кэбис, барыма, таах ыттыы өлөрөн кэбиһиэхтэрэ. Д. Очинскай
Туох акаары киһигиний, эйигин үрүҥнэр ыттыы өлөрөн кэбиһиэхтэрэ. Ф. Захаров. Ыттыы үөх — кими эмэ араастаан үөх, ыыстаа. Ругать кого-л. на чём свет стоит (букв. браниться как собака)
Киһини кэнниттэн ыттыы үөҕэ сылдьар — олус куһаҕан быһыы. Болот Боотур
Киниэхэ ыттыы үөхтэрэр санаам суох. «ХС»
Ыттыы харбаа кэпс. — илиилэргин ууттан таһаарбакка эрэ харбаа. Плавать брассом (не вынося руки над водой). Оҕолор ууга ыттыы харбаан чомполоноллор
Дима ыттыы харбаан, атаҕынан ууну биллиргэтэн, уҥуоргу кытылы нэһиилэ булар. Күрүлгэн. Ыттыы харбааһын спорт. — илиилэргин ууттан таһаарбакка эрэ харбааһын. Плавание брассом (не вынося руки над водой). Соторутааҕыта ыттыы харбааһыҥҥа күрэх буолбута

ругает

ругает (Русский → Якутский)

гл.
үөҕэр (үөх), мөҕөр (мөх)

ругать

ругать (Русский → Якутский)

несов. кого-что үөх, ыыстаа; мөх.

поругать

поругать (Русский → Якутский)

сов. кого-что үөх, мөҕө түс, сэмэлээ.

изругать

изругать (Русский → Якутский)

сов. кого, разг. дэлби үөх, дэлби ыыстаа.

поносить

поносить (Русский → Якутский)

II несов. кого-что (ругать) үөх, холуннар, ыыстаа.

разбранить

разбранить (Русский → Якутский)

сов. кого-что, разг. дэлби мех, дэлби үөх.