и. д. от үөх = ругань, брань; үөҕүү былаастаах критика критика с бранью; үөҕүү оҥоһун = сделать предметом нападок, брани; бранить, ругать бесконечно (за какой-л. проступок).

ругать, бранить, поносить; мин үөхпэппин, үөрэтэн этэбин я не ругаю тебя, а поучаю.

үөх диэнтэн хай
аата. Алгыыбын …… Үөлээннээхтэриҥ үөҕүүтүгэр кииримэ, Холоонноохторуҥ хоһуутугар сылдьыма, Тэҥнээхтэриҥ сэмэтигэр түбэһимэ. П. Ойуунускай
Ити үөҕүүнү Микиитэ саамай бастыҥ хайҕал курдук иһиттэ. Амма Аччыгыйа
Биһиги аймах ааппытын алдьатан эрэҕин, аны эйигинэн үөҕүү оҥостоллоро хаалла. Суорун Омоллоон

туохт. Кими эмэ куһаҕан, быдьар тылларынан эт-саҥар, мөх, ыыстаа. ☉ Ругать, бранить, поносить кого-л. «Кэһэтиэм, кэрэдэк!» — диэн саанан үөхпүтэ. П. Ойуунускай
[Чолооску] Сырбайы үөҕэн, буруттаан хаалла. Амма Аччыгыйа
Көһөр күммүт кээлтигэр — Көмүс биири төлөөбөккө, Үгүс быдьар тылынан Үнтү үөҕэн, үүрэн кээстэ. Күннүк Уурастыырап
ср. др.-тюрк., тюрк. сөк ‘бранить, ругать, порицать’

туохт. Уһуннук, арахпакка кими эмэ быдьар тылларынан саҥар. ☉ Поносить, нудно ругать, бранить кого-л. [Кулуба:] Билиэт көрдүүкөрдүү үөҕэр-мөҕөр
Үрдүк тойокко тыллыах буолар. Н. Неустроев
Чэ, ол миигин үөхпэккэ-мөхпөккө эрэ көрсүбүтүҥ, миигин кириитикэлээбэтэх мунньаҕыҥ, бука, суох даҕаны буолуо. Софр. Данилов
Балааҕыйа куруутун утары саҥарса, сэнээбит киһитин өссө үөҕэ-мөҕө олорор бэйэтэ, бу сырыыга кырдьык бөҕө кыайан, дьахталлар быыстарыгар саҥата суох кирийэн олордо. С. Никифоров

туохт. Кими эмэ дэлби саҥаран, үөҕэн ык, түүр. ☉ Ругать кого-л. на чём свет стоит, проклинать, стыдить
[Сүөдэр Бэһиэлэйэп] Бэргээбит күнүгэр дьиэтигэр киҥэ-наара холлон, дьадаҥы тулаайахтары ииппитин …… үөҕэ-түрүйэ, элэк-хаадьы оҥосто олорор. Амма Аччыгыйа
Баайга бас бэринэ, киниттэн толло, титирэстии үөрэммит дьадаҥылар, кинилэри үөҕэнтүрүйэн хос ааттаан туманнаан барбатахтар. ФЕВ УТУ

туохт. Кими эмэ үөҕэр, сэмэлиир икки ардынан күүскэ саҥар. ☉ Осыпать кого-л. упрёками, осуждать, порицать
Бэл диэтэр хараҕын анныгар да сытары булан көрбөт, үөҕэри-хомуруйары да арааран истибэт. С. Курилов (тылб.)

туохт. Кими эмэ куһаҕан тылынан быдьардык үөх. ☉ Ругать, обзывать кого-л.
Сахаар ыалдьыттарын дэлби үөҕэн-ыыстаан ыыталаата. Амма Аччыгыйа

v. to call names, to curse