Якутские буквы:

Якутский → Русский

һат

межд. возглас, к-рым погоняют лошадей.

Якутский → Английский

һат

. Giddy-up!

Якутский → Якутский

һат

саҥа алл. Сылгыны үүрэргэ, тиэтэтэргэ туттуллар хаһыы, саҥа. ☉ Возглас, крик, которым погоняют или понукают, подбадривают лошадей
Суол устун таҥнары субуруйан киирэн иһэр сылгылары өйдөөн көрбөккө куттанна, онтон холкутуйда, …… сылгыларга кыыһыра санаан «һат-һат» диэн кыйдаата. Болот Боотур
Чараҥҥа «һат-һат» диир саҥа, ырыа-тойук улам хойдон дуораһыйан барда. М. Доҕордуурап. [Сүөдэр] атын күөлү кыйа урут сылдьыбыт суолугар киллэрэн баран «һат» диэтэ, бэйэтэ сыарҕатыгар олордо. Н. Кривошапкин (тылб.)
ср. тат. һайт-һайт ‘гей-гей (возглас, к-рым погоняют лошадей, коров и т. д.)’

сай-һат

сай-һат диэ көр һай-һат

һай-һат

саҥа алл. Сүөһүнү, сылгыны үүрэргэр түргэтэтэр хаһыы. ☉ Крик, понукающий скот (стадо скота), коня (табун лошадей) двигаться быстрее
Һай-һат! Саллырҕаччы сиэлэн иһиий! Уурастаамаар! Мин бэрт былдьаһааччы Буолбатахпын, ол да буоллар Кыһыыта бэрт, дьонтон хаалар. И. Гоголев
Таһырдьа ынахтар маҥыраһаллара, били соҕотох биэлээхтэрэ кистээн аймаһыйбыта, онуоха эбии һай-һат, һуу-һаа диэн саҥа айдаана [кыыс кулгааҕар] ынырыктык иһилиннэ. М. Доҕордуурап
Хара Кыыс [ынах аата] кэлээтин төрөөбүтэ, дьэ һай-һат буола түспүппүт. В. Иванов
♦ Һай-һат диэ — 1) элбэх сүөһүлэн, сүөһүнэн байан бар. ☉ Развести огромное количество скота, разбогатеть крупным рогатым скотом и лошадьми. Кэлин кинилэр һай-һат диэн кыаҕыран барбыттара; 2) үрдүк ситиһиилэн, балаһыанньаҥ тубус, өрө таҕыс. ☉ Добиваться больших успехов, достигнуть высот, находиться в лучшем положении
Халаммыт норуоттар ииммиттэрэ-сүппүттэрэ, олох сайдыыта ол континеннарга бытаарбыта, ол оннугар Европа норуоттара «һай-һат» диэбиттэрэ, тыыллан-сайдан тахсыбыттара. Далан
Улахан өйдөөх-санаалаах, киэҥ билиилээх дьон баар буоллахтарына эрэ төрөөбүт Сахабыт сирин «һай-һат» дэтиэхпит. В. Протодьяконов
Өрдөөҕүтэ манна эмиэ улахан күөл баарын Боппуоктар көһөрөн олус киэҥ, олус үүнүүлээх ходуһа таһаарбыттар, онтон ыла «һайһат» диэн байан барбыттар. «ХС»


Еще переводы:

сат

сат (Якутский → Русский)

см. һат .

күстэхтэн

күстэхтэн (Якутский → Якутский)

туохт. Күстэх балыкка маарынныырдыы өрүтэ көт, ыстаҥалаа. ☉ Подпрыгивать, подскакивать как елец
Бөдөҥнөрүн өттүлэрэ: «Биһиги бу баарбыт!» — диэххэ айылаах, күстэхтэрин аанньа өрүтэ мөхсөн күстэхтэннилэр. П. Тобуруокап
[Чыычаах] үөттүрэҕи миинэн, «ыалтан ыал» икки ардыгар: «Һат-һат-һат», — дии-дии, бөтөрөҥнөөн күстэхтэнэр. Күндэ

сат

сат (Якутский → Якутский)

көр һат
Былыр Айанньыт Арамаан баай аарыгыран, күннээн-күөнэхтээн, сай-сат диэн олорбут өҥ үтүө түөлбэтэ. В. Протодьяконов

сөп-сөп

сөп-сөп (Якутский → Якутский)

сыһ. Сотору-сотору, кэмиттэн кэмигэр. ☉ Время от времени, то и дело
Аджей үөһэ диэки халты көрөн туран истэр уонна сөп-сөп кэҕис гынар. Н. Лугинов
Сөп-сөп оҕонньор аттары дьарыйан «һат-һат!» диир. М. Доҕордуурап
Ойуур иһэ сып-сырдык. Сөп-сөп араҕас сэбирдэх тэлээрэн түһэр. П. Аввакумов
Сөп-сөп дьиэтигэр кэлэн суунан-тараанан, ыһык ылан барара. «ХС»

һаттаа

һаттаа (Якутский → Якутский)

туохт. Сылгыны, сүөһүнү үүрэргэр, сырыытын түргэтэтэргэр «һат» диэн саҥата таһаар, хаһыытаа. ☉ Криком погонять скот, понукать лошадей
Туорай тураҕас аттаах Тойон Ньургун бухатыыр обургу Охсуһуулаах буолак диэки Ойуһар кыыл курдук Һаттыы турбута үһү. ТТИГ КХКК
Миэлиҥсэҕэ дьон бурдук тартаран, аты-оҕуһу һаттаан-һайдаан ахан эрэллэр. А. Сыромятникова
[Уйбаачаан] муоһаны ат айаҕар бэрт дьоҕустук биллэрдии тутаат һаттаата, ата кэннин хайыһа-хайыһа иҥэрсийдэ. Дьүөгэ Ааныстыырап

п

п (Якутский → Якутский)

  1. Саха алпаабытын сүүрбэ иккис буукубата. ☉ Двадцать вторая буква якутского алфавита
    Сороҕор буукуба дьүһүнүн сүтэрэр Н-на да, и-тэ да, п-та да биллибэт Ол оннук мэниктэр Манна да элбэхтэр! П. Тобуруокап
    Буукубалары син — билэбин. Олбуор боруотатыгар маарынныыр буукуба — П. Г. Угаров
  2. Ньиргиэрэ суох, төлөрүйэр уос бүтэй дорҕооно. ☉ Губной глухой смычный согласный звук
    Тыл ортотугар п дорҕоон мэлдьи хоһулаһан туттуллар, биирдэм п бэркэ дэҥнэтэн нууччаттан киирии тылларга көстөр. ДНД СБТФ
    Г, п, һ дорҕооннор бэрт аҕыйах тыл иннигэр тураллар: гын, па, пахай, пас-пус; һай, һат, һуу. ХЛН СТГ-5