ж. 1. (незаслуженное оскорбление) атаҕастабыл, өһүргэнии; терпеть обиды атаҕастабылы көрүс; 2. (чувство горечи, досады) өһүргэнии, хоргутуу; # не давать в обиду атаҕастатыма.

с. 1. (по гл. оскорбить) үөҕүү, өһүргэтии, атаҕастааһын; осыпать оскорблениями дэлби үөх; 2. (по гл. оскорбиться) өһүргэнии.

аат. Күүскэ долгуйа өһүргэнии, кыйаханыы. ☉ Крайняя досада
Бу туох абатай-кыһыытай, турудобуой киһи кулаакка тахсыа суохтаах! П. Ойуунускай
Уһун айантан салҕан, Охсуһууга баҕаран, Турдум мин дьоммун саныы, Хаарыйда аба-кыһыы. Дьуон Дьаҥылы
Ардыгар, Маайыстан кэлэйэн, абанан-кыһыынан туолара [Баһылай]. Күннүк Уурастыырап

аат. Хомолто, кыһыы, өһүргэнии уонна кыйаханыы кырыктаах, өһүөннээх көстүүтэ. ☉ Гневное возмущение, негодование
Кытаатыҥ, оҕолор, аба-сата дьэбир тылларын этиҥ! Эһиги сүрэххитигэр батталлаах олоххо, баайдарга-тойотторго, көҥүлү, сырдыгы тууйааччыларга өс-саас уота үйэ-саас тухары күүдэпчилэнэ умайдын! Софр. Данилов
Улуну уол Уолҕамчы сүрэҕэр Аба-сата уота умайда, Кутаалыы салаата. С. Зверев
Икки атах былтас гыммытыгар, эһэ олоро түстэ уонна аба-сата кыымынан ыһыахтаммыт уоттаах харахтарынан киһини тобулу одуулаата. Р. Кулаковскай

сов. өһүргэн.

саҥа алл. Дьиибэргээһини, соһуйууну көрдөрөр. ☉ Выражает удивление, изумление
Һы, бу киһи балачча улаатан тоотойбут, доҕор! Амма Аччыгыйа
Һы, аны сүөһү көрүүтүгэр үлэлии бараары гынныҥ дуо? В. Протодьяконов
[Сибиэтэ:] Һы, эйигин кытта Вера олороро дии, тоҕо мин эмиэ мэһэй буолуохпунуй. С. Ефремов
△ Өһүргэниини эбэтэр кэлэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает обиду или разочарование
«Олох, үлэ ыарахан, һы!» — Тэптиргээнэп эҕэлээх соҕустук ыҥыранан ылла, көхсүн этиппэхтээтэ. В. Протодьяконов
[Барахсаанап кэтэҕин тарбанар:] Һы, мин ол харчыны букатын ылбаппын ээ. С. Ефремов
«Һы!» — диэбитэ Наташа кэлэйбиттии, ол эрээри эрэнэрэ сыччах кэргэнэ эрэ этэ. Дьүөгэ Ааныстыырап

I
туохт.
1. Буруйа суоҕунан аах, буруйга ааҕыма. ☉ Простить, извинить
Онустар бэйэлэрэ буруйдарын билинэн, бырастыы гынарга көрдөһөн быыһаатылар. Софр. Данилов
Мин эһиэхэ сир-халлаан уйбат аньыытын оҥостуммут киһи турабын. Ол аньыыбын бу дойдуга бырастыы гынан, ыраастаан ыытаргытыгар көрдөһөбүн. Эрилик Эристиин
[Айаан] Миша хаста эмэтэ батыһа сылдьан буруйун билинэн, бырастыы гынарыгар көрдөһө сатаабытын истиэн да баҕарбат. Н. Лугинов
2. Кими эмэ түбүгүртэххэ, сээбэҥнэттэххэ, аралдьыттахха, буруйу билинэн этиллэр тыл. ☉ Простите
Валерий Иосифович ытыһын нэлэҥнэттэ: «Бырастыы гын, Болот Борисович! Туох туһунан этэргин кыайан өйдөөбөтүм». В. Яковлев
«Николай Гаврилович, бырастыы гын. Аармыйаҕа сылдьыбытым диигин дии. Ол хаһан этэй?» — учуутал быһа түһэн ыйытта. П. Филиппов
II
туттул. сыһыан холб.
1. Эйэҕэс сыһыаны, өһүргэппэт, сэрэх туһулааһыны көрдөрөр. ☉ Извините (вежливое, деликатное обращение говорящего к кому-л.)
Катя, бырастыы гын, ыксыыбын. Кустук
Бырастыы гын, эн пединституту бүтэрбитиҥ дуу, университеты дуу? Софр. Данилов
Ол гынан баран, бырастыы гын, кырдьыгынан эттэххэ, эн аахпыккын үчүгэйдик өйдөөбэтэххүн. «ХС»
Бырастыы гын, Айдар Петрович, сүбэлии таарыйа эттэххэ, маннык... Н. Лугинов
2. Сөбүлэспэккэ, өһүргэнии-хомойуу, үгэ былаастаан этиини көрдөрөр. ☉ Извините (с обидой и иронией)
Бырастыы гын, мин инженер эбээһинэһим. А. Сыромятникова. Ол эрээри, бырастыы гын, мин чэпчэки дьахтар буолбатахпын. И. Семенов

совм. от өһүргэн =.

гл
хоргутар, хомойор; өһүргэнэр

гл.
өһүргэнэр (өһүргэн), хоргутар (хоргут)

сов. на кого-что өһүргэн, хор-гут.