саҥа алл.
1. Туохтан эрэ олус астыныыны, дуоһуйууну көрдөрөр. ☉ Выражает чувство большого удовлетворения, радости, довольства
Аам! Бу сыттара үчүгэйин! А. Сыромятникова
[Күкүр Уус:] Чыычааҕым сыта бу былаатыгар баар буолуо. Аам! Баар эбит! Сүрэҕим ортотунан «дьар» гына түстэ. Суорун Омоллоон
Аам! Аан дойдуга аны-аныаха диэри акаарылар бааллара абыраллаах даҕаны, аһыыр көһүннэҕэ бу! П. Тобуруокап
2. эргэр. Ойуун кутуруутугар, иччилээх тыллары этиитигэр дьааһыйан таһаарар саҥа аллайыыта (иччилэрин, абааһыларын ыҥырарын курдук өйдөнөр). ☉ Возглас шамана, сопровождающий его заклинания для привлечения внимания духов
Чаҥыргыыр ойуун — улуу ойуун, ол гынан баран, кини үтүө сүрэхтээх, онон этэр тылын истэр буолуҥ, оччоҕо эһигини баттыа суоҕа. Оо, арахарах! Аа-ам! Г. Угаров
Якутский → Якутский
аам
аам-даам
- даҕ. Туманынан оргуйбут бытарҕан, түптэлэс (тымныы). ☉ Лютый, свирепый, студеный (эпитет зимней стужи)
Луохтууру ханнык да аам-даам тымныы хаайбат, хаһан наада буолла да, кини баар. А. Сыромятникова
Ахсынньы аам-даам, тохсунньу тоһуттар тымныыта кинилэри [эргэ балаҕаннары] хаарынан көмүөҕэ, кулун тутар кубулҕаттаах тыала-кууһа ситэри сиҥнэриэҕэ. В. Гаврильева
Хара тыа аам-даам туманынан бүрүллэн турара. И. Данилов - аат суолт. Бытарҕан тымныы. ☉ Зимняя стужа
Оҕонньоттор аам-даам ааһан, тоҥсоҕой торулуур буолбут, ол аата үтүө сааска үктэнэн эрдэхпит дэһэн, үөрэ-көтө кэпсэтэллэр. «Кыым»
♦ Аамындаамын (аам-даамын) биэрбэт (биллэрбэт) — муҥурун-кыаҕын булларбат, кимиэхэ да бэриммэт. ☉ Непобедимый, непостижимый
Аам-даамын биэрбэтэх, Аар-саарга аатырбыт Ала Дьаргыстай бухатыыр Аартык аанын аста. П. Ойуунускай
аам-дьаам
көр аам-даам
Ахсынньы аам-дьаам тымныыта, Аргыйан-чыскыйан түһэҥҥин, Аата тоҕо сүрдээххиний? С. Васильев
Тиит чоҕунуу итиинэн сирэлийэн Аҕыс ыйдаах аам-дьаам кыһыны сыһытабыт, Күн улууһун, айыы аймаҕын үксэтэн, Үйэлэр ыар мискиирдэрин уйабыт. Н. Босиков
Бүтүннүү — тоҥ хаар! Бүтүннүү — күр муус! Кырдьык, бадаҕа, Аам-дьаам кыһата манна эбит. Суорун Омоллоон
аам-ньаам
көр аам-дьаам
1. Ааттаспыт киһи аам-ньаамы кытыарар (өс хоһ.)
♦ Аам-ньаам <курдук> ас — куһаҕаннык бэлэмнэммит, амтана суох ас. ☉ Плохо приготовленная, невкусная пища. Аам-ньаам сылдьар киһи кэпс. — тугу да гыммат, үлэтэ суох сылдьар киһи. ☉ Человек, ничем не занятый, слоняющийся без дела, бездельник.
аам-саам
сыһ. Оргууй аҕай, аадьуо, тиэтэйбэккэ (хол., бар, кэл). ☉ Тихо, неторопливо (напр., приходить, уходить)
Буруйдамматах оҕолор аҕабыыт кэнниттэн аам-саам барыталаан хааллылар. Дьүөгэ Ааныстыырап
«Чэ баран көрүөх», — диэн Бурхалей хайыһардарын атаҕын төбөтүгэр иилэ анньыталаан, уруккутун курдук аам-саам хааман барда. Эрилик Эристиин
△ Аат эрэ харата, дуомугар эрэ (хол., аһаабыта буол). ☉ Незначительно, чуть-чуть, только для вида (напр., есть)
Аамсаам аһыыр, Үөл-дьүөл үктэнэр. Буоһата суохтан Буугунаан буллайар буолла. А. Софронов
Аам-саам, аата-суола суох аһаатылар. Айталын
аам-суом
көр аам-саам
Эмээхсин туохтан эрэ санаарҕаабыт, сонньуйбут киһи быһыытынан аам-суом кэлэн, Саһааннаах аттыгар олордо. Эрилик Эристиин
Ол курдук аам-суом, сиирсиэбэт аһаан бүттүлэр. Айталын
Кини салгыны күүскэ эҕирийэн үөһэ тыынаат, аам-суом хааман истэ. Н. Апросимов
Якутский → Русский
аам-дьаам
разрозненный, беспорядочный; ааттаспыт киһи аам-дьаамы кытыарар погов. человек уговорами объединяет даже разрозненное.
Еще переводы: