I
аат.
1. эргэр. Нолуогу хомуйар боломуочунай. ☉ Налоговый инспектор
Сарсыарда туран бу бааһынай нолуогабай ааҕыҥҥа биэрэр харчытын аҥаарын туттарар. Н. Якутскай
Биирдэ ааҕын кэлбитигэр туран биэртэ туох баарын — сибиниэһин, бэргэһэтин, үтүлүгүн ууммута. Д. Дыдаев
Иван Иванович, судургу Уйбаан дэнэр, нолуок ааҕына, — сэбирдэх курдук тэлибирээбит киһи. Г. Нынныров
2. эргэр. Табаары атыылыырга, харайарга анаан туппут киһи. ☉ Лицо, принявшее товар для продажи и хранения
Аны Ньуркучаан ааҕын буолан ампаар күлүүһүн бас билбит. Болот Боотур
«Лензолото» ааҕына Ырыкыайап атыыһыт Бакамдаҕа кэлэн Чуккуомай уола Атыыһыт Хабырыыстаахха түстэ. «Сахаада»
3. Ханнык эмэ салайааччы, бөлөх, тэрилтэ, пиирмэ, хампаанньа сорудаҕын толорорго, кини аатыттан сылдьар, үлэлиир киһи, бэрэстэбиитэл. ☉ Представитель какой-л. организации, группы, партии, фирмы, компании; лицо, выполняющее задание, поручение своей организации
Соруоканы суор, ааҕынынан ааттаан, Сокуоннай дастабырыанньалаан, боруоппустаан …… Боччумнаах соругу сүктэрдэ, Бочуоттаах дуоһунаска тиксэрдэ. Болот Боотур
[Джемсы] ханнык эрэ борохуот уопсастыбатын ааҕына, аҕамсыйбыт, чой курдук киһи батыспыт. Э. Войнич (тылб.)
Ленин көҕүлээһининэн уонна кини салалтатынан Россияҕа «Искраҕа» көмөлөһөр бөлөхтөр уонна ааҕыннар үлэлэрэ тэриллибитэ. ЛВИ КБО
4. Үспүйүөн. ☉ Шпион
Дьокуускай урукку салайааччылара, Дьоппуон эрэллээх ааҕыннара, Соруйан сэриигэ анааннар, Субан сылгыны элбэппиттэр үһү. С. Васильев
Семенов атыыһыт бу диэки кыһыллар баар-суох улахан уонна кутталлаах ааҕыннара. А. Кривошапкин (тылб.)
Тугу эмэ сибикилээн уорбалыыр дуу, биитэр били аҥаар харахтаах ааҕына наһаа дарбатан тыллаабыта дуу? Софр. Данилов
△ Государствоҕа куттал суох буолуутун тэрилтэлэригэр, полицияҕа кистэлэҥ көмөлөһөөччү. ☉ Тайный осведомитель, сыщик
Пепе полиция ааҕыннара илэ бэйэлэринэн иһэллэр дии санаата. В. Чичков (тылб.)
Куоракка өстөөх ааҕыннара биһигини биирдии көрөн билэллэрэ уонна хас хардыыбытын ааҕа сылдьаллара. В. Чиряев
Чахчытын чуолкайдаары, Петр Староватов учууталы кэтэтэргэ ааҕыннарыгар ыйыы биэрбитэ. «ХС»
II
аах диэнтэн бэй. туһ. Харчытын ааҕынна
□ Маннык аргыска түбэспиппин мин, бу дойдуга саҥа кэлэ сылдьар киһи, улахан дьолбунан ааҕына иһэбин. Н. Заболоцкай
Кини хаһан даҕаны бэйэтин үчүгэй учууталынан, туох да эҥкилэ суохтук үөрэтэринэн ааҕынар. Софр. Данилов
Бэйэҕит төһө өр тулуһаргытын ааҕынаргыт ордук буолуо этэ. Амма Аччыгыйа
Маҥнайгы харсыыга ким да кыайыылааҕынан бэйэтин ааҕыммата, ким да иннин биэрэр санаата суох буолла. Далан

туохт. Бары күүһү-кыаҕы, ороскуоту ахсаанын таһааран бэйэҕэр быһаарын, чуолкайдаа. ☉ Произвести для себя исчисление чего-л., учесть все данные или возможности для совершения чего-л.; рассчитать
Быйыл даҕаны ааҕынан-суоттанан көрдөххө, тэрээһин үлэлэри өссө тупсардахпытына былааннаах оту оттуохпут. «Кыым»

муниципальная система правовых актов

возвр. от аах = 1) считать что-л. (своё); считать (для себя); харчытын ааҕынна он сосчитал свой деньги; 2) считать, признавать себя кем-чем-л., каким-л.; күүстээҕинэн ааҕынар он считает себя сильным, он считает себя силачом.