Якутские буквы:

Якутский → Русский

адьарай

дьявол, чёрт; чудовище; адьарай аймаҕа фольк. племя злых существ; адьарай уолун көрүҥ эрэ ! вы только взгляните на этого дьяволёнка! (с оттенком восхищения); ср. абааһы .

Якутский → Английский

адьарай

n. small demon

Якутский → Якутский

адьарай

аат.
1. фольк., миф. Аллараа дойдуга олохтоох, Орто дойду дьонугар араас куһаҕаны аҕалар абааһы, өстөөх биис. Живущие в Нижнем мире враждебные людям чудовища, абаасы, причиняющие жителям Среднего мира различные бедствия
Аҥаардас харахтаах адьарай биистэрэ атаҕастааннар, киэҥ көхсүбүт сүүтүктээҕэр кыараан, уһун санаабыт саптааҕар синньээн олоробут. Ньургун Боотур
Арҕаа диэкиттэн Адьарай биистэрэ, Аҕыс салаа кутуруктаах Ала моҕой кыыл буолан Алдьатан киирдилэр. Нор. ырыаһ. Абааһы аймаҕын, Адьарай биистэрин Уолуйбут харахтарын умуруортаан өрөгөйдүүбүн. С. Данилов
2. көсп. Куһаҕан, эрэлэ суох киһи. Дурной и ненадежный человек
Адьарайы тоҕо хаайыыттан босхолообуттара буолла? Аанньанан бэйэтинэн кэлбэтэҕэ чахчы. И. Данилов
Адьарайы сирэйгин быһа охсон баран үөдэннээн тимириэм ээ. Икки харахпар көстүмэ, киэр буол. Эрилик Эристиин
Чыычаахпын мөҕөн муҥнуу олорор адьарай кыыһа буоллаҕым дии. Амма Аччыгыйа
3. көсп. Буоссата, туһата суох (абааһы көрөн, сэнээн этии). Что-л. бесполезное и ничтожное (пренебрежительно, презрительно о ком-чем-л.)
Адьарайы [ыты] өлөрүөхпүн илиим барбат. Амма Аччыгыйа
Албан аат адьарай итинник, Бүгүн баар, сарсын суох үгэстээх. И. Гоголев
Бургунастар адьарайдар, эмиэ ынахтар буоланнар, үүттэрин дуомуттан балтараа буут арыы тахсыбата. Күндэ
бур. ажирай

абааһы-адьарай

көр абааһыайыы


Еще переводы:

түүнүктэн

түүнүктэн (Якутский → Якутский)

көр түүнүгүр. Килиэппит түүнүктэммит
Үрүт өттө үс илии түүнүктэммит Аллараа адьарай аймаҕын Алдьархайдаах айаҕар Ананным буолбатаа?! П. Ойуунускай

күөнтээ=

күөнтээ= (Якутский → Русский)

1) занимать всё пространство; не давать проходу; остуолу күөнтээ = занять весь стол; 2) перен. господствовать, владычествовать; аан дойдуну адьарай аймаҕа күөнтээтэ фольк. всем светом завладело племя нечистое.

арсах гын

арсах гын (Якутский → Якутский)

арсай диэнтэн көстө түһүү. Адьарайым ааттааҕа Антах хайыһан Арсах гына түстэ, Сөпкө эттэ ээт диэн Сөбүлээтэ быһыылаах Тордохтоох ньуура Ньолох гына түстэ. П. Ойуунускай

атаҕастааччы

атаҕастааччы (Якутский → Якутский)

атаҕастаа диэнтэн х-ччы аата
«Адьарай! — Разин үөхсэн барар. — Чэ эрэ, аҕалтаа манна атаҕастааччылары». АС НИСК
Ол икки ардыгар тигээйилэр уолуйбуттара ааһан, атаҕастааччыларын [эһэни] бултаһарга бардылар. И. Сосин

купчуруччу

купчуруччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Сыһыары, кумуна (хол., ыт кутуругун этэргэ). Прижав (напр., хвост)
Кутаа уот кутуругун Купчуруччу туттан баран, Арҕаа диэки төттөрү Адаҕыйда адьарай. М. Тимофеев-Терешкин

туурхай

туурхай (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ кыайыах-хотуох курдук тутун; дьорҕой. Отваживаться, осмеливаться на что-л. Хайа өйдөрүнэн …… Адьарай ааттаахтарын кытта Аат былдьаһан, Тулуйуохпут диэн Туурхайаллара буолуой?!! П. Ойуунускай

хаһылҕан

хаһылҕан (Якутский → Якутский)

хаһылҕаннаах харах түөлбэ. — абарбыттык, абаламмыттык көрөр харах. Злобные, недобрые глаза
Адьарай кыыһын Хаһылҕаннаах хараҕыттан Хааннаах сымала уулар Таҥнары таммалыы сыттылар. Д. Говоров

часкыт

часкыт (Якутский → Якутский)

часкый диэнтэн дьаһ
туһ. Оҕону часкытыма, ытатыма. ПЭК СЯЯ
Туйаарыма Куону Тоҕус былас суһуоҕуттан Тобулу харбаан ылан, Чаачыгыраппытынан, Часкыппытынан …… Адьарай уола субурус гынан хаалла. П. Ойуунускай

дьаһахтаа

дьаһахтаа (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Туох эрэ дьаһалла таһаар, дьаһай, салай. Давать распоряжение, распоряжаться
Адьарай аймаҕын хайыһан көрбөт дьаһахтаан, Өлбүккүн-сүппүккүн өрүһүйэн, Өрөгөйдөөх кэлэҥҥин, Киһи-сүөһү кэскилин чэчирэтээр. П. Ядрихинскай
Төттөрү төлкөлөөбүт, Таҥнары дьаһахтаабыт үһү. П. Ядрихинскай

хаанньай

хаанньай (Якутский → Якутский)

көр ханньай
Бу таҥас таҥыннара сылдьаргар хаанньайа сытыйбыт сирэйиҥ саатыа дуо? Амма Аччыгыйа
Адьарай дьиктиргээн хараҕын муҥунан көрбүтэ, сап-салыбырас буолбута, куһаҕан баҕайытык сирэйэ хаанньайа сонньуйбута. И. Гоголев
Мэхээчээн уоһа хаанньайан, сирэйин мөссүөнэ уларыйда. В. Протодьяконов