аат. Үөр хаас тохтоло суох саҥата. ☉ Крик стаи гусей, непрерывный гогот
Хантан эрэ, хантан эрэ Хаастар устан кэллилэр. Хатыҥ үрэх чуумпутугар Халыкыны түһэрдилэр. С. Тарасов
Хоҥор хойуу халыкына, Хоҥор хоҥсуо саҥата Алыылары аймаата — Алыы үөрэн сырдаата! В. Миронов. Эмиэ да арыт-арыт Иһиллэргэ дылы Хараан түүн ааһар-ааһар Хааһым халыкына. Хоһоон т.

сов., перекусывать несов. 1. что быһа ытыр; перекусить нитку сабы быһа ытыр; 2. чего и без доп., разг. (закусить) алыы түс; они перекусили перед дорогой кинилэр аттаныахтарын иннинэ аһыы түстүлэр.

даҕ. Оттуурга табыгаһа суох алыы сирдээх. ☉ Имеющий речную долину (неудобную или непригодную для покоса)
Эһэ, бөрө элбээбит Иһирик ойуур эркиннэрдээх, Саһыл, саарба саспыт Хатыҥ чараҥ алыылардаах [дойду эбит]. П. Ядрихинскай

сыһ., түөлбэ. Өр гыммакка, начаас. ☉ В течение короткого времени, недолго
Икки биэрэстэҕэ диэри тэһиппэккэ тиийдэ, син сэниэлээх эбиппин диэн иһигэр үөрэ санаата. Болот Боотур
Кураанах суоллаах тумуһу тэһиппэккэ туораан, киэҥ алыыга киирдибит. Н. Заболоцкай

бүт диэнтэн хай
аата. [А.И. Софронов] алтынньы бүтүүтүгэр сэллик дьыспаансырыттан кэлэр сиэстэрэ көрүүтүгэр аҕыйах хонукка дьиэтигэр сытта. Амма Аччыгыйа
Үрүҥ күммүт киириитэ, Үлэ чааһа бүтүүтэ Барабыыкпыт барахсан Барыар хара турбата Үөлэс аһан үөгүлээбит. С. Васильев
Алыы бүтүүтүн саҕана тайах субу-субу тохтоон ыттыын охсуһар буолла. Т. Сметанин

даҕ. Кылгас, көбө суох, халтаҥ (түү, от). ☉ Короткий, тонкий, негустой (о летней вылинявшей шерсти зверей, животных, о растительности)
[Тугуттар] Түүлээннэр быыһыктар Түүлэрэ кыбыастар, Муостара түүлээхтэр, Муостуйа иликтэр. С. Данилов
Кыбыас түүлээх кып-кыһыл атыыр оҕус дуулаҕа моонньун булгутан, туора үүммүт кылгас суон муостарынан сири тоҕо силэйэрэ. Далан
Алыы үөһээ хаҥас диэки иэҕиллэн, синньээн, бэрт кыбыас оттоох үрдэл сир буолан хаалар үһү. «ХС»

аат., түөлбэ.
1. Икки куоһах икки ардынааҕы синньигэс арҕас. ☉ Продолговатая возвышенность, разделяющая смежные ложбины, грива.
2. Кыракый үрүйэ. ☉ Маленький ручеёк
Кырынаас ордук тыа ойоҕосторун, аппалар истэрин, күөллэр уонна алыылар кытыыларын, үрдүк мастаах тымырааттарын, …… онтон даҕаны атын бэлиэ сирдэри сөбүлүүр. «Кыым». Тэҥн. тымыр ‘кровеносный сосуд’

үөрэн диэнтэн холб. туһ. Алыы иһигэр бэйэ-бэйэлэригэр үөрэнсибэтэх сүүһүнэн табалар хардары-таары аалыҥнаһа сырыттылар. Болот Боотур
Киһи туттар малын кытта үөрэнсэн, өйөнсөн хаалара манан буолбатах. Н. Заболоцкай
Үөрэнсэн хаалан, кини миигиттэн арахпат, мин кинитэ суох хайдах эрэ эмиэ тэһийбэт курдукпун. «ХС»

үчүгэй диэнтэн аччат. Хоту ойуур хонноҕор үчүгэйкээн көбүс-көнө, күөх дьэллэй ортотугар түөрт баҕаналаах, иккилии сүһүөхтээх күрүө оҕотун туппуттар. Болот Боотур
Евлампий Ананьевич Расторгуев аҕабыыт үчүгэйкээн кыыһыныын иккиэйэҕин олороллор. Л. Попов
Үчүгэйкээн чаҕыл күн Булчуттары угуйан Алыыларга, систэргэ Аллаах, быһый табанан Айаннатан дайдарар. В. Барабанскай

дьүһ. туохт.
1. Хантайахантайа ырааҕы көр; төбөҕүн бытааннык эргитэн ырааҕы болҕойон кыраҕытык одуулас. ☉ Смотреть вдаль, запрокидывая голову; внимательно и зорко смотреть, медленно поворачивая голову из стороны в сторону
Томороон, хонойуоҕунан хонойон, кими эрэ көрдүүрдүү, дьон үрдүнэн олоотоото. Болот Боотур
2. Сыт ылаары тыал хоту сытырҕалаа (кыыл туһунан). ☉ Принюхиваться по ветру (о животных)
Ийэ тайах, алыы саҕатынааҕы аабылааны туораан, …… ычыкка тиийдэ, үгэһинэн сыт ылаары тыал хоту олоотоото. ФВС К