сыһ. Эҥин-эҥинник, араастаан, тус-туспатык. ☉ По-разному, различно, неодинаково
Уус-уран айымньы киһи өйүгэр араастык иҥэн хаалар. Софр. Данилов
Ити өрөбөлүүссүйэни Саха сирин араас кылаастара араастык көрсүбүттэрэ. «ХС»
Имнээх халлаан сырдык урсунугар, онон-манан уһулута ойон тахсыбыт сэлиэһинэй куоластара араастык куоҕаҥнаһаллара, көстөллөрө. Г. Угаров. Тэҥн. араастаан

I
1. даҕ.
1. Хас да суолга, хас да көрүҥҥэ арахсар. ☉ Разный, различный, разнообразный
Клумбаҕа араас кыһыл, күөх өҥнөөх сибэккилэр долгуһа тураллара. Амма Аччыгыйа
Биир күн устатыгар мин төһө-төһө араас эгэлгэни көрдүм! Суорун Омоллоон
Өтөрүнэн ыал олохсуйбатах, булчут эрэ сылдьар, үрэх баһа дойду — араас булт-алт, кыыл, саһыл уйата. М. Доҕордуурап
Мин оскуолабар опытнай учаастак тэрийэн, араас үүнээйилэри үүннэриэм. С. Ефремов
2. Ханнык эрэ бэлиэнэн уратылаһар, тугунан эмэ арахсар. ☉ Различающийся по каким-л. признакам, отличающийся чем-л.
Араас саҥалаахпыт, быһыылаахпыт, дьүһүннээхпит. Амма Аччыгыйа
Биһиги тыаларбытыгар көҥдөйгө төрөөччү сүүрбэ араас көтөр кынаттаах баар. Далан
Араас суол массыыналары көрбүтүм. Идэбинэн сайынным диэххэ сөп. С. Ефремов
Саргылаан түөрт сыл устатыгар үгүс араас омук устудьуоннарын кытта бииргэ үөрэммитэ, бииргэ сылдьыбыта. Софр. Данилов
3. Эҥин-эҥин, киһи үөйбэтэх-ахтыбатах. ☉ Всякий, всевозможный, какой можно себе представлять
Онуоха айылҕа бэйэтигэр баар араас күүстэри баһылаан, үөрэх күүһүнэн айылҕаны кыайыы ситиһиллибитэ уонна ситиһиллэ турар. М. Доҕордуурап
Бу манна мин төбөбөр араас санаалар кииртэлиир буолаллара, ол аайы туох эрэ биллибэттэн дьиксинэн сүрэҕим хамсыыр буолар этэ. С. Ефремов
[Ньукулаас] Туркулаах үрэҕэр эдэр эрдэҕиттэн абаҕатыныын бултаабыт араас түгэннэрин санаталаата. С. Никифоров
2. аат суолт.
1. Ол-бу, эҥин барыта. ☉ То-сё, всякая всячина
Кини бэрт дириҥник арааһы толкуйдуурга дылы гынар. Амма Аччыгыйа
Мин эмиэ бу сквери таптыыбын, Дуоһуйа хаһыат ааҕабын. Арааһы аттара саныыбын. Ээлдээл да буолан хаалабын. Баал Хабырыыс
Аҕаа, эн тускунан дьон арааһы саҥарара истиэхпэр олус куһаҕан. С. Ефремов
2. мат. Көҕүрэтии түмүгэ. ☉ Результат, итог вычитания
Арааһы эбэргэ маҥнай көҕүрэтиллээччини эбиэххэ уонна ол түмүгүттэн көҕүрэтээччини көҕүрэтиэххэ сөп. БАН А
♦ Араас (арааһынай) буол — сиэри-майгыны сүөргүтүк кэһэрдии тутун. ☉ Вести себя неприлично, неэтично, дать повод людям осудить себя
«Пахай, бачча кырдьан баран араас буолан», — Катя күлэн кэбистэ уонна Пуд Ильич күөйэ туппут илиититтэн мүччү көппүтэ. Далан
«Мирон!? Иирбит, биитэр Холуочуйан араас буолар. Тур!» — диир, кэрэ бэйэтинэн Туруору көрөн турар. С. Данилов. Араас диэ — ол-бу сымыйаны, буолары-буолбаты кэпсээ. ☉ Рассказывать всякую неправду, несуразицу
Кыайар уола араас диэҥҥин! Оттон ойоҕуҥ өйүөлэн диэбэтэҕэ дуо? Н. Неустроев
Ону баара араас диэн куттааннар, айыы да, манна [алааска] туох кэллэҕин? Н. Заболоцкай. Уон араас буолума көр уон. Эҥин араас буолан көр эҥин
◊ Уон араас көр уон
II
ситим т., кэпс. Өскөтүн, өскө (туох эмэ оҥоһуллар усулуобуйатын көрдөрөр). ☉ Если (выражает условие совершения какого-л. действия)
Араас мин таптыыбын да, сокуон буолуох тустаах. Н. Неустроев
Араас эн киһи тылын истибэккин да, биһиги эйигин мунньахха көрүөхпүт. С. Ефремов
III
төһө ахс. аат., кэпс. Биир (ахсааны ааҕыыга). ☉ Один (в счете чего-л)
Дьарыпылаан [киһи аата] биир кирпииччэни ылан баран: «Чэйиҥ, оҕолоор, — араас, дыбаа!». С. Ефремов

даҕ. Эҥин-эҥин, эҥин элбэх көрүҥнээх. ☉ Различный, разный
Барыта араас-араас табаардаах аҕыс ыскылааты хатаата. М. Попов
Араас-араас дойдуттан Аттаах сатыы айгыстан Бука бары кэлэннэр Бурдук тартаран ылбыттар. С. Васильев

1. аат. Ол-бу, бары-барыта. ☉ Всякая всячина, и то и сё
   Эҥин арааһы атыыласпыт. ЯРС
   Эҥин арааһы көрөммүн, Этэҥҥэ алыстык сырыттым. Күннүк Уурастыырап
   Оҕобун эҥин арааска холооннор, бу дьүһүннээх киһини! Н. Заболоцкай
2. даҕ. суолт. Арааһынай, туох эмэ бэлиэнэн уратылаһар, араас-араас. ☉ Всякий, разный, различный, разнообразный
   Эҥин араас эндирдэргэ да түбэстэрбит, Эчи суох, иирсибэт, арахсыспат этибит. С. Данилов
   Тымныы күһүн буолбут, эҥин араас саҥалаах көтөрсүүрэр мэлийбит. Күндэ
   Сиик таммахтара күөх окко эҥин араас өҥүнэн кутулла оонньоотулар. А. Фёдоров
   Ити курдук Өлөксөй өйүгэр Эҥин араас санаалар Үрүт үөһэ үтүрүһэн Үмүөрүһэн истилэр. С. Васильев
   ♦ Эҥин <араас> буолан сөбүлээб. — ол-бу буолан; кубулҕатыран. ☉ Совершая глупые выходки, совершая что-л. несуразное; притворяясь кем-л.
   Күтүр өстөөх эҥин араас буолан. Итинтикэҥ туохха эрэ быа буолуо ээ. Н. Неустроев
   «Эҥин араас буолан чорбоҥноспуттарын билиэх этилэр», — диэн кэмирийэ сытта. П. Ойуунускай
   Эҥин буолан сөрүөҥнээ эрэ, ханна күрүүгүн? Амма Аччыгыйа
   — Хайа, доҕоор, били… арыгыбыт? — Эҥин араас буолан көр эрэ, — Катя оонньоон суоһурҕаммыта буолбута. Далан. Эҥин араас буолума — ол-бу буолан хаппырыыстаан мунньаҥнаама, сөрүөҥнээмэ; ол-бу буолан кубулҕатырыма. ☉ Не капризничай; не кривляйся, не ломайся
   Эҥин араас буолума, тахсан дьоҥҥун кытта үлэлээ. НАГ ЯРФС II

разный, всякий; арааһы кэпсэттилэр они разговаривали о разном; араас үлэ всякая работа.

всякая всячина || всякий, самый разнообразный; эҥин-арааһы атыыласпыт он накупил всякой всячины; эҥин-араас табаар тахсыбыт вышли самые разнообразные товары; эҥин-араас буолума не ломайся, не выкидывай номеров (букв. не будь всяким-разным).

всячески, (и) так и сяк.

a. different, various