Якутские буквы:

Якутский → Русский

ардьаах

  1. 1) решётчатая полка перед камином; 2) см. ардьа; 2. редкий; ардьаах тиистээх тараах редкий гребень.

Якутский → Английский

ардьаах

n. large fish trap with a wide opening

Якутский → Якутский

ардьаах

аат.
1.
көр ардьа. Ким илиминэн, ким ардьааҕынан, ким туунан, ким баттыыр маһынан балыктаан аһыыр. Н. Якутскай
Эн ардьааххын көрбөтөҕүм диир буолбаат?! Тоҕо сүргүнүй, доҕоор, бу киһи! Р. Баҕатаайыскай
2. эргэр. Синньигэс мастарынан оҥоһуллубут оһох иннинэн үөһэ турар долбуур. ☉ Решетчатая полка перед камельком
Онтон ыксаан син долбууртан салҕанан үөһэ ардьаахха анньыллыбыт хаптаһын үрдүгэр хачыгырайан тахсан сыттым. Н. Неустроев
Туран, маһын ардьаах үрдүгэр туора уурда. Тумарча
Үөһэ ардьаахха иилиллэ быраҕыллыбыт араас таҥастар намылыһаллар. «ХС». Тэҥн. кирээдэ, кирээккэ

Еще переводы:

туу

туу (Якутский → Русский)

верша, морда; ардьаах туу верша с редкими ячеями (на крупных карасей); мунду туута верша с частыми ячеями (на гольяна).

ардьаҥа

ардьаҥа (Якутский → Якутский)

көр ардьаах
2
Баһылайы кыайан хамсаабат гына чороччу кэлгийэн баран, уот үрдүнээҕи ардьаҥа долбуурга атах эт курдук анньан кээ-һэллэр. Саха нар. той. IV

ардьаахтаа

ардьаахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ардьааҕынан балыктаа. ☉ Рыбачить большой вершой, мордой
Илимнии, ардьаахтыы сатаан баран, кыл хамыйаҕынан чарт тымтайга таах баһан ылааччылар. Күннүк Уурастыырап
Күн-дьыл итийэн, дьон муҥхалаан, илимнээн, ардьаахтаан балыгы бэркэ сиир сурахтара иһиллэр. И. Сосин

сайыта

сайыта (Якутский → Якутский)

сайа диэнтэн хат.-күүһүр. Үрэхтэн сөрүүнүнэн салгыйда, сииктээх от сыта түптэ буруотун аһыытыҥы кэрэ сытын сайыта охсор. Н. Габышев
[Тыал] Кэҥкиэбэлээх киэҥ уоруктарын Ардьаах туу курдук сайыта оҕуста. ТТИГ КХКК

үҥэ

үҥэ (Якутский → Якутский)

аат. Туу, ардьаах сүрэҕин сытыы уһуктара. ☉ Острая оконечность детыша (внутренней воронки верши). Тууга киирбит балык үҥэ сытыы уһуктарыгар анньыллар буолан тахсыбат
□ [Тууга] үҥэ тэбис-тэҥ арыттаах, уһуктаах буолар, балык төттөрү тахсыбатын курдук. Хомус Уйбаан
ср. туркм. хүҥек ‘проём в стене’

балыктаа

балыктаа (Якутский → Якутский)

туохт. Балыгы бултаа, балык бултааһынынан дьарыгыр. ☉ Ловить рыбу, рыбачить
Илиминэн балыктаа. Муҥханан балыктаа. Күөгүнэн балыктаа. —Таас хайаны хайа солоон түспүт үрэххэ иккиэ буолан балыктыы сылдьыбыппыт. Т. Сметанин
Ким илиминэн, ким ардьааҕынан, ким туунан, ким баттыыр маһынан балыктаан аһыыр. Н. Якутскай
Аллара өҥөйөн көрбүтүм – эһэм арай балыктыы сылдьар эбит. Н. Заболоцкай

кирээккэ

кирээккэ (Якутский → Якутский)

аат. Көмүлүөк оһох уотун иннинэн үөһэ синньигэс мастарынан оҥоһуллубут долбуур. ☉ Сложенная из тонких деревянных жердей полка над камельком
Оһох үрдүгэр кирээккэҕэ хатараанньа анньыллыбыт, ол аттыгар тымтыктар күөрэ-лаҥкы түспүттэр. И. Федосеев
Көмүлүөк оһох үрдүнээҕи кирээккэҕэ ардахха сытыйбыт түнэ, түүлээх таҥас сараҕыйара. «Чолбон». Тэҥн. ардьаах
русск. грядка ‘жерди в избе над челом печи для сушки дров, лучины и пр.’

кэрчиктээ

кэрчиктээ (Якутский → Якутский)

туохт. Кыра-кыра кэрчик буолар гына быһыталаа. ☉ Резать на мелкие куски, на кусочки (обычно продолговатый предмет)
[Дьэкиим] балыгы кутурук өттүттэн саҕалаан, кылгас-кылгастык кэрчиктээн испитэ. Н. Заболоцкай
Моркуобу …… синньигэс уһун гына эбэтэр чараастык кэрчиктээн кырбанар. ФВН ТС
△ Кыра-кыра кэрдиистэри таһаар, кэрчий. ☉ Делать вертикальные надрезы
Маша систэрин быһаҕынан кэрчиктээн ардьаахха синньигэс быаҕа ыйаан хатарбыт балыктарын көрө тиийдэ. «ХС»

саҕахтаах

саҕахтаах (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Бастыҥ кылааннаах көп түүлээх (кыыл тириитин этэргэ). ☉ Самый ценный, пышный, отборный (о мехе пушных зверей)
Саарба саҕахтааҕа. ПЭК СЯЯ
Саҕахтаах эһэ кыыл тыһынан Тыс этэрбэс тиктэрэн, Тыыллыы тэптэрбитинэн Ардьаах долбууругар анньан кэбистэ. П. Ойуунускай
Уордаах Үөксүкү, киис бэргэһэтин эгэпчилии кэтэн, саҕахтаах саһыл саҕынньаҕын ньэлбэгэйдии иилинэн баран, төттөрү-таары хаамыталыы сырытта. Суорун Омоллоон

түрбэлэн

түрбэлэн (Якутский → Якутский)

түрбэлээ диэнтэн атын
туһ. Бэрт Хара Дыгын баай түһүлгэтигэр ыраахтан ыппыта, түрбэлэммит туос умайбытынан кэлэн ойбон саламаакка кытах иһигэр түһэн умайан бурулатар. Саха фольк. Олоппоһугар ыттан, сууламмыт сиэрдийэлэринэн оҥоһуллубут ардьаах үөһэ харбыалаһан тахсан, түрбэлэммит туһахтары ылла. Е. Неймохов
Сиэрдийэлэри мииннэри түрбэлэммит сибиэлэрин үрүт-үрдүгэр салгыы түһэртээбиттэрэ. «Чолбон»