нареч
аттынан, ойоҕоһунан

1. нареч. (не задевая) таһынан, сыыһа; стрелять мимо сыыпа ыт; 2. предлог с род. п. (минуя кого-что-л.) аттынан, таһынан, ааһа; мимо дома дьиэ аттынан.

аат., түөлбэ. Үрэҕи өҥөйөн турар туруук таас хайа. ☉ Нависший над речкой утёс. Айанньыттар улуур аттынан аастылар

кэһэт диэнтэн атын
туһ. [Оппуруоһунан Сөдүөрэни] Кэһэттэрэн астынан Кэрээнэ суох ымаҥныыр, Сүөкүччэтэ аттынан Сөрүү туттан хайбаҥныыр. С. Тимофеев

ырҕай I диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Олбуордаах тойонноро Шейдман бу дьон аттынан ырҕаҥнаан төттөрү-таары хаама сылдьар. Эрилик Эристиин

1. место около, вокруг чего-л.; дьиэ атта место возле дома; 2. в роли служебного имени: аттыгар около, возле, у; к; дьиэ аттыгар возле дома; түннүк аттыгар у окна; уот аттыгар кэл подойди к огню; мин аттыбар подле меня; кини аттыгар около него, рядом с ним; аттынан мимо, около, возле; дьиэ аттынан мимо дома; аттыттан рядом, близко, возле; куорат аттыттан из-под города; дьиэ аттыттан недалеко от дома, рядом с домом.

сыһ. Ыксары, дүүдэйэр гына тардан (хол., баай - туох эмэ үллэҕэри). ☉ Туго, крепко (напр., затянуть что-л.)
Тоҥумаары, ким дүүдэччи курданан, ким былаатынан тууна баанан, бырааба аттынан ааһыталаабыттар. П. Аввакумов
[Бандьыыттар] Сааһыламмыт саһылларбын сахсаччы ууруннулар, Түүктэммит түүлээхпин Дүүдэччи иилиннилэр. Р. Кулаковскай

туохт. Муннугунан киҥинэйэн саҥар, хоҥсуолаа. ☉ Говорить в нос, гнусавить
Баһыкка чоккураабыт токур муннунан кыҥсыйан күллэ. М. Доҕордуурап
Уол кини аттынан кыһалҕата суох муннун иһигэр кыҥсыйан ыллыы турда. А. Сыромятникова
Кини муннунан кыҥсыйа соҕус кытаанахтык саҥарда. И. Тургенев (тылб.)

көр мааҕын
Талах маа ҥыын хаста да биллэр-биллибэттик ходьоҥноон, ибигирээн ылбыта. И. Гоголев. Тайах оҕото биэрэккэ тахсан уутун илгистэр, ол-бу диэки көрбөхтүүр уонна мааҥыын сыллаан ааспыт кырааскалаах тыытын аттынан тыа диэки аҕыйахта үктэнэн хаалар. Н. З аболоцкай

көр миинньиктээ
Өлөөнчүк кудуххайдык минньиктээн сар дырҕатан, остуол аттынан кэлэн, Ко ля үктэнэн турар сирин харбаары, сыҕарыйарын кэтэһэн …… турда. Болот Боотур
Коротов хотуна көрүдүөрү тахсан минньиктии сылдьан Анфисаны саҥарар. Н. Габышев