1. баай диэнтэн атын. туһ. Киһи тыла дулҕаҕа баайыллыбыт чуораан буолбатах (өс хоһ.). Биир күөл икки өттүгэр кустар баайыллан олороллор (тааб.: сылгы кулгааҕа). Күөл тулатыгар турар кэбиһиилээх оттор күрүөлэригэр оҕус, ат бөҕө баайыллыбыт. Амма Аччыгыйа
   Ол баайыллыбыт хабахтар уонна чуорааннар, оччотооҕу кэнэн дьон санаатыгар, куһаҕан тыыны куттуур улахан ымыы буолаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. көсп. Үчүгэйдик эрчилин, сүүрэргэ бэлэмнэн (ат туһунан). ☉ В результате специальной тренировки быть подготовленным к скачкам (о скакуне)
   Ол эрээри [ат саҥа иччитэ Халла Хабырыыс] ат идэтин толору таһаарбатаҕа. Арыт ситэ баайылла илигинэ сүүрдэрэ, арыт соруйан таҥнаран, хотторор оҥороро. И. Федосеев
3. көсп. Онно суоҕунан оҥорботоҕун оҥордуҥ диэн балыйа, сымыйанан буруйдуу сатаа. ☉ Придираться к кому-л., обвинять кого-л. без достаточных на то оснований
   Баайыллан маҥан ат ылыаҥ суоҕа (өс хоһ.). Баайыллыма, маҥан атым суох (өс хоһ.). Мин оҥорбут суолбар түбэһиэм, оҥорботох суолбар сэбиэскэй былаас эн курдук баайыллыа суоҕа. Амма Аччыгыйа
   ♦ Илиитэ-атаҕа баайыллар – тугу да оҥорор, дьайар кыаҕа суох буолан хаалар, кэлгиллэн хаалар. ☉ Быть связанным по рукам и ногам
   Кыргыттар ортолоругар киирдэхпинэ, илиим-атаҕым баайыллар.И. Гоголев. Иһэ баайыллар көр ис II. Абааһы киһи [үс оҕустан] иккитин сиэтэ, биирин кыайбата; үөрбүт киһи үөрүүтүгэр сүрэҕэ көбөн хаалбыт, иһэ баайыллыбыт.ПЭК ОНЛЯ I. Күөмэйэ баайыллар көр күөмэй. Тойон: «Саҥар диибин!» – диэн хаһыытаата. Ол аайы уолчаан уйул-ҕата көттө. Мэктиэтигэр күөмэйэ баайылынна. М. Доҕордуурап. Өйө баайыллар көр өй. «Хайа, доҕоор, сүгэм», – диэн [Уйбаан] саҥа аллайа түһэр уонна сүгэтин биитин көрө биэрбитэ – эрбии тииһин курдук буолбут. «Оо, хаарыан мас кэрдэр сүгэбин... Бу өйүм баайыллан сиэтэхпин!» Р. Кулаковскай
   «Биһиги манна уолуйан, өйбүт баайыллан хаалла дии», – диэтэ Илларионов. М. Доҕордуурап
   Муммут киһи муода буолар, Наар саһар эрэ санаалаах. Кыылтан, киһиттэн да куотар, Өйө баайыллар быһыылаах. Баал Хабырыыс
   Хараҕа баайыллар көр харах. Эн ити Бадаайабы, сүрэҕиҥ сөбүлүүр буолан, көмүскэһэҕин. Хараҕыҥ баайыллыбыт. Л. Попов

страд. от баай = 1) привязываться, быть привязанным; связываться, быть связанным; спутываться, стреноживаться, быть спутанным, стреноженным (о лошади); сүөһү барыта хотоҥҥо баайылынна весь скот привязан в хлеву; 2) перевязываться, быть перевязанным (напр. о ране); 3) вязаться, быть связанным (напр. о рукавицах); плестись, быть сплетённым (напр. о сети); 4) см. баайсыс=; баайыллыма — маҥан атым суох погов. не приставай, у меня нет белого коня (т. е. не приставай, тебе это ничего не даст) # өйө баайыллар у него ум за разум заходит; оһоҕоһо бааллыбыт у него заворот кишок.