Якутские буквы:

Якутский → Якутский

баллыгыраа

туохт.
1. Уоһуҥ иһигэр ботугураан саҥара сырыт. Бормотать про себя
Бары омук тылын билэр Баллыгыраан оҕонньор баар үһү (тааб.: ой дуораана). Онтон, тордуохтаабыт отун үрдүгэр олорон эрэн, табахтыы-табахтыы икки киһи курдук, бэйэтин кытта кэпсэтэн баллыгыраан барда. Суорун Омоллоон
Солуута суоҕу элбэхтик саҥар. Болтать языком, пустословить
Кини чугаһаан иһэн, уоһун иһигэр баллыгыраан үөхсэ-үөхсэ, тэлиэсбылаас дайбаабыт Антипины көрбүтэ. Софр. Данилов
Оҕонньор эмээхсинин тардыалыы-тардыалыы тохтоло суох саҥаран баллыгыраата. Болот Боотур
2. Ыалдьан түлэкэдийэн туох да сибээһэ суох, киһи өйдөөбөт гына саҥар, үлүгүнэй. Будучи в забытьи говорить несвязно, бредить
[Мэхээчээн] аанньа аһаабат, куһаҕаннык утуйар, түүнү быһа баллыгыраан тахсар, дьүдьэйэн хараҕа биилэнэн барда. В. Протодьяконов
Кыым [киһи аата] түлэй-балай буолар. Тугу эрэ улаханнык сахалыы баллыгырыыр, эмиэ да нууччалыы үөхсэн ылаттыыр. С. Никифоров
Петяны аһата түһээри, хаста да уһугуннара сатаата да, уол тугу эрэ баллыгырыыр буолан баран, уһуктубат. Л. Толстой (тылб.)


Еще переводы:

тарахтеть

тарахтеть (Русский → Якутский)

несов. разг. таҥкынаа, түҥкүнээ, тачыгыраа; баллыгыраа.

лопотать

лопотать (Русский → Якутский)

несов. что и без доп., разг. баллыгыраа, ботугураа.

баллыгыраамахтаа

баллыгыраамахтаа (Якутский → Якутский)

баллыгыраа диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Кутуйах] онтон аҕыйахтык баллыгыраамахтаат «ча-ас» дии-дии өрүтэ көппөхтөөн ылла уонна кутуругун тиэрэ бырахпытынан тыа диэки тахса турда. Р. Кулаковскай

баллыгырас

баллыгырас (Якутский → Якутский)

баллыгыраа диэнтэн холб. туһ. Дьон киирдилэр-таҕыстылар, суруйдулар эҥиннээтилэр, этиһэн эрэллэр диэх курдук баллыгырастылар. А. Софронов
Кыра оҕолор тугу эмэ баллыгырастылар. Амма Аччыгыйа
[Филипп:] Оҕолор, барыҥ, ийэҕитигэр көмөлөһүҥ. Манна биһиги баллыгыраһарбыт элбэх буолуо. С. Ефремов

эмсэхтэн

эмсэхтэн (Якутский → Якутский)

эмсэхтээ диэнтэн бэй., атын туһ. Саллар сааһын тухары арыгыны, табаҕы эмсэхтэммитэ даҕаны быһа сиэтэ ини. Н. Лугинов
Биһиги сиргэ түһээт ийэбит илгэтинэн эмсэхтэммитинэн, хааман бадьаалаат, саҥаран баллыгыраат ас, таҥас көрдөппүтүнэн барабыт. КСК
Ханнык да баобаб, пальма төрдүгэр хорҕойор, саһар кыаҕыҥ суох, сымыйа ыраларынан эмсэхтэнимэ диэн соругу тыйаатыр тыйыстык, көнөтүк туруорар. «ХС»

болтает

болтает (Русский → Якутский)

гл
1. Булкуйар (напр . кашу). 2. Лахсыйар, лабаҥхалыыр, баллыгырыыр, мээрилиир, дойҕохтуур (в смысле говорить )

бэкигир

бэкигир (Якутский → Якутский)

даҕ. Үрдүк (уһун) уҥуохтаах эт сула, иһэ (хаһата) суох уонна нүксүгүрдүҥү. Высокий ростом, поджарый и сутуловатый
Сүүһүгэр кыһыл сулустаах хороҕор буденовка бэргэһэлээх, үрдүк бэкигир уҥуохтаах киһи аҕылыы-аҕылыы хааман суодайар. Н. Габышев
Чүмэчи имик-самык сырдыга остуол тулатыгар олорор дьон хамсаабат бэкигир күлүктэрин истиэнэҕэ тииритэлээн кэбиспит курдуга. В. Яковлев
Уһун бэкигир ньиэмэс, Петр таһынан ааһан иһэн, кини диэки турулус гына көрөн баран, тугу эрэ баллыгырыыр. «ББ»

бадаар

бадаар (Якутский → Якутский)

  1. аат., эргэр. Ыыраҕастарын ис өттүнэн төттөрү силгиэхтээх (хайыылардаах) бөдөҥ кыыллары бултуурга туттуллар айа оноҕоһун төбөтө. Вилообразный железный наконечник стрелы лука-самострела с зазубринами, направленными внутрь наконечника
    Нууччалар бадаарынан, туһаҕынан бултууллар. ПАК ЭТ
    Мин эйиэхэ уһун быа биэрэбин, эн тимир бадаарда оҥоһун. Саха сэһ. I
  2. даҕ. суолт. Бөдөҥ-садаҥ, уһулуччу ойон тахсыбыт курдук адаархай. Громоздкий, торчащий острыми концами
    Барар суолум омооно Бадаар таастаах хайанан Баллыгыраан сытара. С. Данилов
    Бадаар тиит Баһын курдук Күннээх сир Күлүк буолла. Эллэй
    Баһырҕас обургу [ыт аата] Баар буола түспүт, Бадаар аһыытын ардьатан Үр да үр буолбут. П. Тобуруокап
балайдан

балайдан (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс.
1. Нэһиилэ сирдэтэн, илииҥ иминэн сырыт (олус куһаҕаннык, аатыгар эрэ көрөр киһи туһунан). Делать что-л. наощупь (о плохо видящем человеке)
Ытыалааһыҥҥа аҥаар хараҕын тоҕо ыттарбыт уол Босхоҥ Боруохаллаахха балайданан тиийбит. Саха сэһ. I
Галя биир сиргэ туран хаалла, хараҕа суох киһи курдук балайданна, барыах-кэлиэх сирин булбата. Я. Козак (тылб.)
2. көсп., сиилээн. Балай киһи курдук быһыылан (тутун). Вести себя (поступать) подобно слепому
Эписиэр эргичис гынан ол-бу диэки көрүөлээн балайдаммыта да, кыыс хайыы-үйэҕэ биллибэт буолбут этэ. Суорун Омоллоон
«Ээ, баллыгыраама. Бэйэҥ сыыһа көрөркөрө балайданар инигин» – диэн эмээхсин оҕонньорун балыйан кэбистэ. «Кыым»

бардырҕаа

бардырҕаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт.
1. Төлүтэ биэрэр хойуу тыаста таһаартаа (хол., элбэх саа эстэр тыаһа). Издавать резкие громкие звуки (напр., о звуке выстрелов из ружей)
Бар-бар барылыыр Барабаан бардыргыыр. П. Ойуунускай
Олус хойдубут саламаата Оргуйан баллыгырыыр, онно эмээхсин: «Бардырҕаанбардырҕаан алаата Маҥан аттаах Хоноһобун бараабытыҥ». К. Туйаарыскай
Баһылыккыт миигин кийиит оҥостуом диэн алҕаһыыр, Барабаана, муусуката арыый эрдэ бардыргыыр. Ш. Руставели (тылб.)
2. көсп. Кыыһырбыт куолаһынан көбүөлээн төлүтэ биэрэн эрэрдии саҥар. Громко, сердито выкрикивать что-л. Топпуккун уйбакка, аны миигин утары бардыргыыр буолбуккун дии. Н. Якутскай
Оҕонньор соруйардыы эмээхсинигэр тугу эрэ бардырҕаабыта. Далан