эмсэхтээ диэнтэн бэй., атын туһ. Саллар сааһын тухары арыгыны, табаҕы эмсэхтэммитэ даҕаны быһа сиэтэ ини. Н. Лугинов
Биһиги сиргэ түһээт ийэбит илгэтинэн эмсэхтэммитинэн, хааман бадьаалаат, саҥаран баллыгыраат ас, таҥас көрдөппүтүнэн барабыт. КСК
Ханнык да баобаб, пальма төрдүгэр хорҕойор, саһар кыаҕыҥ суох, сымыйа ыраларынан эмсэхтэнимэ диэн соругу тыйаатыр тыйыстык, көнөтүк туруорар. «ХС»
Якутский → Якутский
эмсэхтэн
эмсэх
I
аат., эргэр.
1. Кыра оҕону эмнэрэн аһатар билиҥҥи суоска кэриэтэ оҥоһук. ☉ Рожок, соска (для кормления младенцев или детёнышей животных). Муос эмсэх. Өрбөх эмсэх
□ Туҥуй ынах туматынан Тумуктаах эмсэҕинэн Ньуулдьаҕай, куччугуй бэйэбин Уһааран улаатыннарбыта. С. Зверев
Кини [оҕо] аттыгар таҥас эминньэхтээх муос эмсэх таҥхалла сыппыта. И. Никифоров
2
эминньэх диэн курдук. Баллыгынай маҥнайгы күннэригэр төбөтүн алын өттүнээҕи эмсэхтэринэн уу аннынааҕы үүнээйилэртэн тутуһааччы. ББЕ З
♦ Эмиий куурдар, эмсэх кээһэр оҕо көр эмиий
Мин ийэлээх аҕам буолуохсут Оҕонньордоох эмээхсин киэннэрэ, Айыыһыт атаарар, Иэйэхсит тэйитэр, Эмиий куурдар, Эмсэх быраҕар, Ньилбэк сойутар, Тоһоҕо тохтотор, Оһоҕос түгэҕинээҕи Оччугуй кыыстара. Күннүк Уурастыырап
Богдьо Балбаара кыыһын сааһыран иһэн оҕоломмута: «Оһоҕос түгэҕинээҕи, эмиий куурдар, эмсэх кээһэр бүтэһик оҕом», — диирэ. С. Маисов
ср. уйг. эмчэк, тат. имчэк, алт. эмчек ‘женская грудь; сосок’
II
1. Оҥорбут уйгутун апчарыйтаран, көлөһүннээһиҥҥэ, кыһарыллыыга, атаҕастабылга түбэспит киһи. ☉ Тот, кто подвергается угнетению, притеснению, эксплуатации со стороны другого
Лээһэй баайдар Эмсэх гынан, Адьырҕа баайдар Аһылык оҥостон, Хамначчыт хараҕын уутунан Халыҥ хаһаламмыттар, Сордоох сүһүөҕүн уутунан Суон саалламмыттар. С. Зверев
2. Кыһалҕа, санаа-оноо баттааһына, соро-муҥа. ☉ Страдание, мучение от переживаний
Кини бандьыыттаабыт буруйун-сэмэтин боруостаан, кэлин бу учаастак төһүү үлэһитэ буолар. Ол да буоллар, санаа-оноо эмсэҕэр эмнэрэр. С. Федотов
ср. др.-тюрк. емгэк ‘мучение; тягость’
Якутский → Русский
эмсэх
рожок, соска (для кормления).
эмсэхтэн=
1) питаться через рожок, соску; ытаабат оҕо эмсэхтэммэт погов. неплачущему ребёнку не подают рожок (соотв. дитя не плачет— мать не разумеет); 2) перен. постоянно употреблять что-л., любить что-л.; сыанан эмсэхтэн= постоянно употреблять жиры, жирную пищу.
Еще переводы: