оруо маһы ортотунан напролом, на рожон; бесцеремонно, нахально; оруо маһы ортотунан сылдьар он действует (букв. идёт) напролом.

элэй-мэлэй буол = впадать в полубеспамятство; элэй-мэлэй түһэн ис = мчаться напролом, вслепую.

кета || кетовый; кэтэ балык курдук кэтэ турар погов. прёт напролом, как кета (о незадачливом упрямце); кэтэ искэҕэ кетовая икра.

нареч. сломав, переломав; тосту оҕус = переломить ударом; тосту тарт = дёрнуть и сломать; тосту үктээ = наступив переломить (напр. палку) # тосту туора напролом; наперекор; тосту туора тыллас = говорить что-л. из ряда вон выходящее (по бестактности, грубости).

туохт., сөбүлээб. Харса-хабыра суох быһыылан, тоҕо солоо, үлтү барчалаа. ☉ Действовать напролом, поступать безрассудно, рисковать
Кэлин кини [Ньыыкан] баламаттаабытын ахта-ахта күлсэллэрэ эрэ үһү. М. Чооруоһап
Маннык уустук дьыалаҕа баламаттыыр кутталлаах. П. Тобуруокап

сыһ., кэпс. Үлүбүөй, түбэһиэх; баламаттык, толкуйдаабакка эрэ. ☉ Напролом, напропалую
Биһиги мөккүөрбүтүгэр кыайан утарсары булбатаҕына, Нина балабыай барааччы. Далан
Киһи синигэр түстэ: ойон турда да, балабыай ыстанна. «Кыым». Фашистар биһигини элбэхтэр дии санаан, буомбаларын балабыай ыһыктан, көмүскэнэр айдааныгар түстүлэр. И. Кожедуб (тылб.)

туохт.
1. Олус элбэх буолан көһүн (хол., дьиэлэри ыраахтан көрүүгэ). ☉ Быть, казаться беспорядочно многочисленным (напр., о домах, к-рые видны издалека)
Куорат дьиэлэрэ бачымахтанан көстөллөр. Н. Якутскай
2. кэпс. Туохха эмэ тутуу былдьаһан түргэн-түргэнник булумахтанан хамсан. ☉ Делать беспорядочно-резкие движения; двигаться напролом
Тима кытыаны үрдүнэн бачымахтанан тиийэн, булдун харбаан ылбыта. П. Тобуруокап

көр өнчөх
Маайа балыыһаттан тахсыбыта: халлаан илиҥҥи иитэ, быһах ончоҕун курдук, кылбайа сырдаан эрэр эбит. Н. Якутскай
Тойон аймах үөхсүүтэ Кумаар сиирин курдук буолар. Оттон бааһынай үөхсүүтэ — Сүгэ халыҥ ончоҕунан Сүүскэ биэрэр кэриэтэ! Н. Некрасов (тылб.)
♦ Ончоҕо-биитэ диэбэккэ – туохха да кыһаллыбакка, туохтан да иҥнибэккэ (барчалаа). ☉ Не считаясь ни с чем, напролом. Ончоҕо-биитэ диэбэккэ сылдьар киһи
ср. бур. унсук ‘обух’

сыһ.
1. Курдаттыы, батары, нөҥүө өттүнэн тобулу көтөн тахсар курдук. ☉ Насквозь
[Туйаарыма Куо:] Бу айылаах Буолуом кэриэтэ Өргөстөөх төбөлөөххө Өтөрү түһэммин Өлбүтүм ордук буолсу. П. Ойуунускай
Дьахталлар күнүскүлэрин ыан ыыппыт ынахтара тигээччилээн лиһигирэһэн, харахтарын үүтэ көстүбэккэ, маска өтөрү түһүөх курдук сырыстылар. Амма Аччыгыйа
2. Туохха, кимиэхэ эмэ утары (бар, ким); тугу, кими эмэ утары (көр). ☉ Прямо (смотреть); напролом (идти)
Төрөөбүт Ийэ дойдубут, модун харытынан силэйтэлээн, өһөгөйдөөх өстөөҕү өтөрү киирсибитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Ньукулай күөх дьирбиилээх хараҕынан үөс курдук, өтөрү көрөн туран, тугу эрэ сүүлүктээри үөннэнэр быһыылаах дии санаата. Р. Кулаковскай

туохт.
1. Бачымах буолан көһүн. ☉ Быть, казаться густо усеянным, многочисленным
Байанай уолчаан арҕаа тыаттан киирэн иһэн ыраах хараара бачымахтаспыт Дьокуускайы аан бастаан көрбүтэ. Софр. Данилов
Сулустар, бачымахтаһан түһэн эчи элбэхтэрин, араастарын! Н. Лугинов
2. кэпс. Мээнэ булумахтана хамсан. ☉ Делать беспорядочно-резкие движения; двигаться напролом; барахтаться
Уҥуоргу кытыыга үөр кус бачымахтаһар. Софр. Данилов
Тыаҕа сылгылар сырсан бачымахтаһан, эмиэ соһуталлар. Д. Таас
3. Олус эрчимнээхтик хамсанан, өрөтаҥнары мөҕүс, охторсо сатаа (хол., тустан). ☉ Делать усиленные беспорядочные движения руками, ногами; бороться, пытаться свалить друг друга (напр., во время схватки в борьбе)
Афоня убайын кытта тустан бачымахтаһан, остуолларын түҥнэрэ сыһан тохтоотулар. «ХС»
Утарыта тугу эмэ оҥордорбут, охтордорбут диэн баҕалаах бачымахтаһа сылдьан, илиибин утарылаһааччым хонноҕун аннынан анньан, санна арыый үрдүүр кэмигэр, эргиллэ түһээт, илиитин санныбар биллэҕиннэрэн («кочергаалаан») бэйэм нөҥүө быраҕабын. ПП ОА