Якутские буквы:

Якутский → Русский

батыйа

уст. пальма (старинное боевое холодное оружие с короткой рукояткой); ср. батас.

Якутский → Якутский

батыйа

аат., эргэр. 30-ча см кэриҥэ уһуннаах, быһахха майгынныыр модьу-таҕа тимирдээх, 1,5 м кэриҥэ эбэтэр өссө кылгас мас уктаах бултуурга туттуллар сэп. ☉ Короткое охотничье копье, пальма: длина широкого и толстого ножа – около 30 см, древка – около 1,5 м
Биирдэстэрэ буоллаҕына куругар батыйаны анньыммыт. Н. Неустроев
Сарсыарда туран оҕонньор уолун бэйэтин уһун батыйатыгар чиэстэннэрэн ойута оонньуур. Саха фольк. Манчаары [Чоочо сылгыларын] …… кыараҕас бүтэйгэ хаайталаан баран, батыйанан истэрин тоҕута кэйэн өлөртөөбүт. МНН

Еще переводы:

меч

меч (Русский → Якутский)

сущ
батыйа

кэдэрийбэхтээ

кэдэрийбэхтээ (Якутский → Якутский)

кэдэрий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ньуукка уол кылгас уктаах батыйатынан кыылы көхсүгэ сырбатта — сытыы батыйа ньимис гынан хаалла, кыыл кэдэрийбэхтээн ылбахтаата. Л. Попов

саабылаан

саабылаан (Якутский → Якутский)

саабылаан батас (батыйа) фольк. — уһун улахан, саабыла курдук мэтэгэр батас (батыйа). ☉ Якутское старинное крупное боевое и охотничье оружие наподобие сабли
Уол соһуйан саабылаан батыйатынан садьыс гыммыта — баадай бэйэлээх баҕана харыйалар быта от курдук быһыта ыстаммыттар. Софр. Данилов. Ньургун Боотур саабылаан батаһынан сырбаттар эрэ уот сырдырҕаччы оонньуур. «ХС»

батас

батас (Якутский → Русский)

уст. пальма (старинное холодное оружие в виде большого ножа, насаженного на длинную рукоятку); Манчаары батаһа пальма Манчары (народного героя); ср. батыйа . батон батон.

үҥкүрүс гын

үҥкүрүс гын (Якутский → Якутский)

үҥкүрүй диэнтэн көстө түһүү. Мааны киһи …… быа кымньыытынан курбуулаабытыгар, Микиитэ үҥкүрүс гынан биэрэн, сыыһа оҕустаран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Эрбэхтэй батыйатын ыһыктаат, туора үҥкүрүс гынар, сыгынах кэннигэр түһэр. «Чолбон»

тииллээһин

тииллээһин (Якутский → Якутский)

I
аат., киинэ. Киинэҕэ оонньуур дьон саҥаларын төһө кыалларынан чугастык атын тылга тылбаастаан саҥардыы. ☉ Озвучивание фильма на другом языке, дубляж
Ускуустуба дьиҥнээх национальнай ситиһиилэрин тарҕатыыга улахан оруолу …… уус-уран киинэлэри сахалыы тииллээһин ылар. ПА
II
аат., түөлбэ., харыс. Эһэни арҕаҕын таһыгар (үксүгэр батыйанан) өлөрүү. ☉ Добыча медведя у берлоги (обычно пальмой)
Тииллээһин диэн [эһэни] батыйанан өлөрүү. Арҕаҕыттан. Багдарыын Сүлбэ

чабырҕас

чабырҕас (Якутский → Якутский)

I
чабырҕаа диэнтэн холб. туһ. Боккуоптарын тыаһа чабырҕаспыттара. И. Артамонов
II
даҕ. Чуор, хатан (хол., сүгэ тыаһын этэргэ). ☉ Резкий, звонкий (напр., о звуке от топора при рубке дерева)
Чап-чабырҕас бэйэтэ, Чып кистэлэҥи кэпсэтээт, Чыыбыс курдук сэрэттэ. В. Алданскай
Өргөстөөх төбөлөөх батаһы, чабырҕас тыастаах анньыыны, иэйиилээх тыастаах этигэн хомуһу …… оҥорон барбыттара. МАП ЧУу
Батыйа батыйаҕа охсуллан чабырҕас. ПНО

баадалын

баадалын (Якутский → Якутский)

баадай диэнтэн бэй
туһ. Бааһырбыт киһи батыйатыгар тайанан баадаллан турда. Саха фольк. Мимиэнэй соҕотоҕун ортоку киирэн баай-дуол үрдүгэр саба ахчайан баадаллан турбута. Далан
Тилийэ, баадаллан туран, сылабаарыгар чох хаалаата. И. Гоголев

буурдат

буурдат (Якутский → Якутский)

буурдаа диэнтэн дьаһ
туһ. Кулут төһө күүстээҕин уонна тулуурдааҕын билээри, былчыҥнарын туппахтаан, ыараханы көтөхтөрөн, сүүрдэн-көтүтэн, буурдатан, ыстаҥалатан көрөллөрө. КФП БАаДИ. Маһы кыста, тоҥсуйда, Манчаарыны чочуйда. Маҥан атын буурдатта, Батыйатын туттарда. ВЕ ДьТ

дэгэйтэлээ

дэгэйтэлээ (Якутский → Якутский)

дэгэй 1 диэнтэн төхт
көрүҥ. Арай Ньуукка оҕо, үтүө булка баран иһэр курдук, кылгас уктаах батыйатын күөрэлдьиччи көтөҕө, чэпчэки-чэпчэкитик дэгэйтэлээн ылаыла, дьонун кэнниттэн лэглэрийдэ. Л. Попов
[Аркадий] туора-маары охто сытар тииттэр үрдүлэринэн дэгэйтэлээтэ. М. Доҕордуурап