частица усил. выражает совокупность, совместимость: кымыһы арыылары баҕастары иһэн кэбистилэр они выпили весь кумыс с маслом и всем прочим; мутуктары баҕастары тиэйдэ он положил (на воз) дерево со всеми сучьями и прочим.
Якутский → Русский
баҕастары
баҕас
частица модальная 1) придаёт высказываемому оттенок убеждённости -то; ол баҕас чахчы это-то правда; ытарбынан баҕас үчүгэйбин стрелять-то я мастер; балыгы баҕас хостуур инибит рыбы-то наверняка наловим; 2) употр. обычно с личн. мест., выражает пренебрежение, высокомерное, неуважительное отношение говорящего к кому-чему-л., а также уничижение: кини баҕас өйдөөххө дылы ... он, такой-сякой, будто умный...; мин баҕас тугу да оҥорботум я, ничтожный, ничего не сделал; 3) усил. выражает эмоциональное отношение к высказываемому: эттэҕиҥ баҕас сүрүн ! ну и сказал же!; эчи , ырааҕын баҕас ! уф, как далеко!; тугун баҕас хомолтолооҕой ! как это досадно!; ср. баҕаһын; 4) усил. с оттенком пожелания: бүгүн кэллэр баҕас пришёл бы он сегодня; ср. ханнык II; 5) усил. с оттенком ограничения: иһиттэр баҕас өһүргэниэ этэ если бы он услышал, обиделся бы; тымныйбатар баҕас туох да буолуо суоҕа если только не простудится, то с ним ничего не случится; ср. эрэ 1.
Якутский → Якутский
баҕастары
эб. Этиллэр предмети атын тастыҥ предметтэри кытта холбоон, түмэн этиини көрдөрөр (-лары сыһыар-х холбуур туохт. түһүктүүн тут-лар). ☉ Выражает совокупное, обобщенное представление о предмете речи с другими прочими предметами (употр. с присоединительным винительным падежом на -лары)
Бэрт элбэх сэби-сэбиргэли, бүлүмүөттэри баҕастары, тэргэннэри үөдэннэри куучча тутан ылбыттар. Күндэ
Хоноһолору баҕастары барыларын тыллаан биэрдэххэ уонна бөһүөлэккэ көһөн хааллахха, тугу да гыныахтара суоҕа. «ХС»
Ырыалары баҕастары Микиитэни улаханнык сөбүлээбэтэх киһи буолла быһыылаах. Амма Аччыгыйа
баҕас
эб. Этэр санааны чорботонкүүһүрдэн көрдөрөр. ☉ Выражает выделение, усиление высказываемой мысли
Уулаах баҕас туох да буруйа суох. Эрилик Эристиин
Ыстатыйаларыҥ баҕас тахсыахтарын сөп. В. Яковлев
△ Ааттары кытта утары туруорар дэгэттэнэр. ☉ С именами имеет оттенок противопоставления
Аласовы баҕас сыыһа уһуллулар! Софр. Данилов
Бэйэм баҕас кини түҥ-таҥ тылыгар-өһүгэр үөрэнэн да бардым. «ХС»
△ Туохтуур формаларын уонна сыһыаттары кытта этиллэр санаа чахчылааҕар эрэмньилээх буолуу дэгэттэнэр. ☉ С формами глагола и с наречиями имеет оттенок уверенности в достоверности высказываемой мысли
Эһиэхэ ыыппыттара баҕас – улахан уойуулаах тыһылар. «ХС»
Көрдүүрү баҕас көрдөөбүтүм да, көстүбэтэҕэ. Н. Павлов
Билигин баҕас сатыыр инибин. И. Гоголев
Манна баҕас миигин өйдүөхтэрэ. Софр. Данилов
△ Ардыгар ааттары, туохтуурдары уонна сыһыаттары кытта туттуллан сэниир дэгэттэнэр. ☉ С именами, глаголами и наречиями иногда приобретает оттенок пренебрежения
Куобаҕы баҕас ытыллыа. Амма Аччыгыйа
Син орто учуутал баҕас буолуом этэ. «ХС»
Баламаттык хамсаннахха, Балаҕан сууллара баҕас Баалаах дьыала буоллаҕай. П. Тобуруокап
Чэ, ол баҕас харыһыга суох таҥас буолуохтаах. Н. Заболоцкай
△ С личными местоимениями имеет более яркие (пренебрежительный и самоуничижительный) оттенки
Кини баҕас эмиэ ханнык эмэ өйдөөххө дылы. П. Ойуунускай
Эн баҕас саҥата суох сыт! «ХС»
Мин баҕас биир бугулу оҕустум дуу, суох дуу. Амма Аччыгыйа
△ -тах формалаах аат туохтууру кытта сыһыан-иэйии дэгэттэнэр. ☉ С причастием на -тах приобретает эмоциональный оттенок
Нохоо! Бу маннык куттал буолан эрдэҕинэ, сырыттаҕыҥ баҕас тоҕо холкутай? Эрилик Эристиин
Эчи, абылаттаҕа баҕас күүстээҕин! И. Гоголев
△ Туохтуур баҕарар киэбин кытта сыһыан-иэйии дэгэтэ ымсыырыы-баҕарыы толбоннонор. ☉ С глаголами в сослагательном наклонении в модально-эмоциональном спектре значения появляется оттенок желания
Кини хараҕар аһыныы кыыма буолбакка, таптал уота көстөрө баҕас буоллар! «ХС»
Билигин от охсон сайгылдьыппыт баҕас киһи! Амма Аччыгыйа
△ Туох диэн ыйытар солбуйар аат формаларын уонна саҥа аллайыылары кытта ордук күүстээх эмоциональнай-модальнай дэгэттэнэр. ☉ С формами вопросительного местоимения туох и некоторыми междометиями имеет более сильный модально-эмоциональный оттенок
Тоҕо баҕас үчүгэйгиний, эчи баҕас бэркиний! Н. Павлов
Тоҕо баҕас чуордарай, сымсаларай! Амма Аччыгыйа
Тугун баҕас толооһой! «ХС»
Еще переводы: