I
бигээ I диэнтэн хай
аата. Көрүү, истии, амтаны билии, бигээһин көмөлөрүнэн киһи объектар тустарынан сибидиэнньэлэри ылар. ДИМ
II
бигээ II диэнтэн хай
аата. Сиккиэр тыал сымнаҕас бигээһинигэр үөрэнэн хаалбыт аарыма тииттэр сүрэҕэлдьээбиттии куоҕаҥнаһаллар. Эрилик Эристиин
Якутский → Якутский
бигээһин
бигээ
I
туохт.
1. Таһыттан көстүбэти илииҥ эбэтэр атаҕыҥ иминэн туппахтаан эбэтэр үктэнэн көрөн бил. ☉ Распознавать что-л. на ощупь, вслепую
Кини Тогойкин суолун чэрин уллуҥаҕынан бигээн, мүччү-халты үктэнэн хааман истэ. Амма Аччыгыйа
Онтон аны утуйар таҥас анныгар, карабин саа сытарын илиитинэн бигээн көрдө. Н. Заболоцкай
Атах иминэн бигээн тууһу буллулар. У. Нуолур
2. көсп. Ким, туох эмэ туһунан тугу эмэ билэ сатаа. ☉ Пытаться узнать, получить какие-л. сведения о ком-чем-л.
Чурапчыга кэлбитэ балтараа ый буолла. Ол тухары сыылынайдары үөрэтэ, бигээн көрө сылдьар. И. Федосеев
II
туохт.
1. Аргыый аҕай төттөрү-таары эйэҥнэтэ хамсат (хол., оҕону утутаары). ☉ Качать, укачивать, убаюкивать (ребенка)
Ийэм тиийэн бигии сатаата, оҕом уоскуйбата. Н. Заболоцкай
Дьиэлээх дьахтар алта ыйдаах уолун утутаары бигии сатыы сылдьара. Н. Якутскай
2. кэпс. Биллэ-биллибэттик ил гына нарыннык сиккийэн, таарыйан ыл, аргыый хамсат, долгулдьут (тыал туһунан). ☉ Слегка сдувать; веять, плавно качать (о ветре)
Арай сылаас тыал иэдэһин оргууй бигиирэ. Н. Лугинов
Долгун тыыны өрө анньар, бигиир. Н. Заболоцкай
Тыал оту долгулдьута бигиир. АС НИСК
Якутский → Русский
бигээ=
I 1) осязать; ощущать; рак уһун бытыктара бигиир функцияны толороллор длинные усики рака выполняют осязательную функцию; 2) щупать, прощупывать; луохтуур ыарыһах хоругун бигээн көрдө доктор пощупал пульс больного.
II качать, укачивать, убаюкивать (ребёнка в колыбели).
Еще переводы: